Nỗ lực xây dựng mạng lưới trường lớp
Từ sau năm 1986 đến nay, đất nước chuyển mình đổi mới mạnh mẽ từ cơ bao cấp sang cơ chế thị trường và mở cửa hội nhập quốc tế, mở ra nhiều cơ hội để phát huy mọi tiềm năng xã hội. Cũng không nằm ngoài quỹ đạo, ngành GD-ĐT TP.HCM đã có những đột phá nhằm nâng cao chất lượng, luôn tích cực đi đầu trong việc thực hiện đổi mới.

Học sinh lớp 1 Trường tiểu học Phan Đình Phùng, quận 3, TPHCM. Ảnh: SGGP
Điểm son của giai đoạn này là công tác xây dựng trường học khởi sắc nhất, bắt đầu từ khi ngành giáo dục tham mưu với lãnh đạo thành phố chọn năm 1999 là năm giáo dục với công tác trọng điểm là xây dựng mạng lưới trường lớp. Cũng từ đó, ngành bắt đầu khởi động xây dựng hàng loạt trường mới, trung bình mỗi năm có khoảng 1.000 phòng học mới được đưa vào sử dụng. Bước ngoặt cho chủ trương này là đến năm 2003, UBND TP ban ban hành quyết định về quy hoạch mạng lưới trường lớp của ngành GD-ĐT đến năm 2020. Theo đó, thành phố yêu cầu tất cả các quận - huyện phải xây dựng được bản quy hoạch mạng lưới trường lớp đến năm 2020 thông qua dự báo số lượng trẻ ở từng độ tuổi tới trường...
Từ những nỗ lực này đã làm thay đổi hiện trạng cơ sở vật chất trường lớp thành phố, trường lớp hiện nay khang trang, được quy hoạch đều khắp từ trung tâm thành phố đến ngoại thành, đẩy lùi rất xa tình trạng học ca 3 ca 4. Rồi, từ 15.000 lớp học với gần 600 trường những ngày đầu sau giải phóng, đến nay thành phố đã có 28.000 lớp học với 938 trường, qua đó đảm bảo chỗ học cho hơn một triệu con em nhân dân thành phố, lẫn các tỉnh, thành lân cận theo chân bố mẹ chọn thành phố là nơi mưu sinh.
Cô Nguyễn Thị Minh Thu, giáo viên trường mầm non Hoàng Minh Đạo bày tỏ niềm vui khi ngôi trường cơ sở vật chất chật hẹp, nhiều điểm lẻ ngày nào giờ đã được xây mới khang trang, rộng rãi: “Khi được qua ngôi trường mới, tôi rất vui mừng và hạnh phúc vì trước đây cơ sở của trường rất hạn chế để các cháu học tập và vui chơi. Ngôi trường mới rộng rãi, khang trang, đây là niềm mơ ước và hạnh phúc lớn của giáo viên và học sinh trường”.
Trên nền tảng cơ sở vật chất đạt chuẩn, thiết bị giảng dạy của nhà trường ngày càng được cải tiến bằng phương tiện hiện đại như: phòng Lab, phòng bộ môn, phòng thí nghiệm – thực hành, thư viện, khu thể thao đa năng… Từ bảng đen phấn trắng nay các trường đã dùng máy chiếu, giáo án điện tử, trang bị bàn ghế đúng quy cách góp phần tạo điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy.
Nhớ lại những ngày đầu khi Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm là một dãy nhà cấp 4 mái tôn thấp lè tè sau Thảo cầm viên. Đến nay là một những trường dẫn đầu thành phố với phương pháp giáo dục tiên tiến và không gian giáo dục rộng rãi với các hoạt động, phương tiện hỗ trợ giáo dục từ đó thúc đẩy học sinh thích thú học tập, Cô Lê Thị Ngọc Điệp, hiệu trưởng trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm chia sẻ: “Có rất nhiều tiết dạy học ứng dụng công nghệ thông tin, như dạy học qua dự án thì học sinh tự chọn đề tài để thực hiện, các em trình chiếu powerpoint hoặc làm slide để báo cáo sản phẩm của mình. Nhà trường cũng hi vọng bước đột phá về công nghệ thông tin của trường sẽ mạnh mẽ hơn để giáo viên vận dụng vào việc soạn bài giảng”.
Nâng chất giáo dục và đội ngũ giáo viên
Tiếp bước thành công trong công tác xóa mù chữ, ngành GD-ĐT TP tiếp tục đi đầu trong công tác phổ cập giáo dục. Đã sớm hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục trung học cơ sở vào năm 2002 (trong khi cả nước đến năm năm 2010 mới hoàn thành công tác này) và là địa phương duy nhất trong cả nước hoàn thanh phổ cập giáo dục phổ thông vào năm 2009. Mới đây nhất, là vừa được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi.
Để đạt được kết quả trên là sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên các cấp học đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng. Cụ thể, ở bậc học phổ thông hiện nay, đa phần cán bộ quản lý và giáo viên đạt trình độ đào tạo trên chuẩn quy định của Bộ GD-ĐT. Bậc tiểu học - THCS đội ngũ đạt trên chuẩn là từ 93% - 97%; Bậc THPT đội ngũ cán bộ quản lý đạt trình độ sau đại học là 33%, giáo viên đạt trình độ sau đại học là 11%.
Chia sẻ về quá trình bền bỉ học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ của mình, TS Hoa Ánh Tường, giáo viên trường Trung học Thực hành Sài Gòn, chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu phương pháp giảng dạy cho rằng: Người thầy giáo của thế kỷ 21 đòi hỏi phải biết dạy học sinh phát hiện và giải quyết vấn đề, chính vì vậy, nghiên cứu khoa học chính là phẩm chất cần có. “Tôi xác định vừa phối hợp giảng dạy và nghiên cứu, trong quá trình nghiên cứu lý thuyết hoạt động dạy học đã chỉ ra học sinh sẽ tự học một cách tốt nhất thông qua tự mình tìm kiếm tri thức qua sự dìu dắt của người giáo viên”, cô Ánh Tường cho biết thêm.

Học sinh lớp 4/1 Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm Q.1, TP.HCM trong giờ học tiếng Anh - Ảnh: TTO
Không chỉ phát triển về quy mô cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, hàng loạt các mô hình tiên tiến, phương pháp hay đã từ TP.HCM được nhân rộng ra cả nước. Cách đây 15 năm, thành phố cũng đã thí điểm dạy tiếng Anh trong trường tiểu học (Bộ GD-ĐT bắt đầu áp dụng từ năm 2011); 10 năm trước là mô hình trường học tiên tiến thông qua mô hình trường THPT Lê Quý Đôn tiếp cận sĩ số học sinh/lớp thấp là điều kiện cơ bản để thay đổi từ cách dạy “số đông” sang dạy “cá thể”, từ “dạy học” sang “dạy cách học”, nhằm kịp thời phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu của từng học sinh...
Hoàn thành các mục tiêu
Trong nhiều năm qua, tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông của thành phố luôn giữ vững tỷ lệ tốt nghiệp THPT trên 99% cao hơn tỉ lệ toàn quốc. Học sinh thành phố cũng tham gia và đạt nhiều thành tích cao trong các cuộc thi cấp quốc gia và quốc tế. Các các trường đã và đang đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường tính chủ động, kỹ năng thích ứng với cuộc sống… Ông Lê Hồng Sơn, Giám đốc Sở GD-ĐT TP cho biết: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo hướng hiện đại hóa, xã hội hóa và dân chủ hóa để phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Thành phố xác định mục tiêu giáo dục - đào tạo con người năng động, sáng tạo, linh hoạt, nắm bắt không chỉ kiến thức trong nội dung chương trình mà còn kiến thức xã hội, rèn luyện đạo đức, tác phong... để đạt được mục tiêu giáo dục toàn diện”.
Với những nỗ lực không ngừng trong việc thực hiện đổi mới, ngành giáo dục – đào tạo thành phố đã vinh dự được tặng thưởng Huân chương độc lập hạng 3, Huân chương lao động hạng 1, nhận cờ thi đua chính phủ vào năm 2007 và 2013, nhiều lần nhận cờ thi đua, bằng khen vì thành tích xuất sắc thực hiện nhiệm vụ năm học của Bộ GD-ĐT và UBND TP… Những kết quả đạt được của ngành GD-ĐT thành phố đã đóng góp rất lớn trong quá trình cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng cao cho thành phố và cả nước.























