Tin tức
Trước khi biểu quyết thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng báo cáo tóm tắt việc tiếp thu, giải trình ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các vị đại biểu Quốc hội đối với dự án Luật.
Theo Bộ trưởng, các ý kiến của đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi bốn luật nhằm thể chế hóa chủ trương tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh kinh tế số, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, đề nghị chú trọng hiệu quả thực thi, không chỉ đánh giá bằng số lượng thủ tục được cắt giảm; tránh mở rộng phạm vi sửa đổi sang nội dung chưa đủ cơ sở và cần phân định rõ nội dung quy định trong luật với nội dung giao quy định chi tiết.
Chính phủ thống nhất việc sửa đổi phải giải quyết những vướng mắc đã được nhận diện rõ và bảo đảm ổn định hệ thống pháp luật.
Về sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, Chính phủ tiếp thu ý kiến về bảo đảm giới hạn, tính minh bạch của độc quyền nhà nước; chỉnh lý theo hướng Nhà nước thực hiện độc quyền có thời hạn đối với một số hàng hóa, dịch vụ hoặc địa bàn để bảo đảm lợi ích quốc gia theo quy định của luật về ngành, lĩnh vực liên quan. Danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi độc quyền nhà nước phải được công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư theo quy định của pháp luật.
Riêng lĩnh vực quốc phòng, an ninh có tính chất đặc thù, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Việc lựa chọn chủ thể thực hiện, quản lý giá, chất lượng, nghĩa vụ cung ứng và kiểm soát để không hình thành độc quyền doanh nghiệp thực hiện theo pháp luật cạnh tranh, pháp luật giá và pháp luật chuyên ngành.
Chính phủ cũng tiếp thu ý kiến về đơn giản hóa điều kiện kinh doanh phù hợp với Luật Đầu tư, cách thức lập chứng thư giám định và trách nhiệm của thương nhân. Dự thảo bỏ yêu cầu mang tính điều kiện không cần thiết đối với hoạt động giám định, đồng thời chỉnh lý Điều 260 theo hướng chứng thư giám định có thể ở dạng văn bản giấy hoặc thông điệp dữ liệu. Thương nhân chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, tính xác thực của chứng thư; việc lưu trữ, xác minh, truy vết thông tin điện tử thực hiện theo pháp luật có liên quan.
Về sửa đổi, bổ sung Luật Cạnh tranh, theo Bộ trưởng Công Thương, Chính phủ tiếp thu, phân tầng thời hiệu xử phạt: 5 năm đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền, tập trung kinh tế, cạnh tranh không lành mạnh và vi phạm tại khoản 2 Điều 8 Luật Cạnh tranh; 1 năm đối với các vi phạm còn lại. Thời điểm tính thời hiệu được quy định ngay trong Luật. Dự thảo bổ sung nguyên tắc nhận diện hành vi kết thúc, đang thực hiện, bảo đảm thống nhất với pháp luật xử lý vi phạm hành chính.
Dự thảo chỉnh lý Điều 110 để phân định nguyên tắc áp dụng thủ tục tố tụng cạnh tranh và xử phạt vi phạm hành chính; bỏ một số hình thức xử lý có thể gây can thiệp vượt mức cần thiết như thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tịch thu tang vật, phương tiện không tương xứng hoặc buộc cơ cấu lại doanh nghiệp. Tịch thu lợi nhuận có được từ hành vi vi phạm được chuyển thành biện pháp khắc phục hậu quả, có yêu cầu xác định căn cứ và cách tính rõ ràng.
Về sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý ngoại thương, ông Lê Mạnh Hùng cho biết, trong thẩm quyền chứng nhận xuất xứ hàng hóa, Chính phủ đã chỉnh lý Điều 34 để phân định trách nhiệm: Bộ Công Thương thực hiện quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa, làm đầu mối quốc gia về xuất xứ hàng hóa, quy định tiêu chí đối với cơ quan, tổ chức chứng nhận xuất xứ và xây dựng, duy trì, vận hành hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử trực tuyến tập trung; Bộ Tài chính thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu theo điều ước quốc tế; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu. Hệ thống điện tử trực tuyến tập trung là cơ sở kết nối cơ quan cấp C/O địa phương, phục vụ quản lý, kiểm tra, xác minh và thực thi cam kết quốc tế.
Chính phủ cũng đã chỉnh lý Điều 35 theo hướng xác định rõ thẩm quyền kiểm tra, xác minh giữa cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; cơ quan cấp tỉnh có trách nhiệm kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa xuất khẩu khi chứng nhận theo thẩm quyền.
Về tạm nhập, tái xuất; tạm xuất, tái nhập, theo Bộ trưởng Công Thương, Chính phủ giải trình cơ sở quản lý hoạt động kinh doanh tạm nhập, tái xuất theo quy định hiện hành và tiếp thu ý kiến về tính minh bạch, khả thi của mục đích sử dụng hàng hóa. Dự thảo chỉnh lý các Điều 41, 42, thay cụm từ “để sử dụng vì mục đích khác” bằng “mục đích hợp pháp”, bảo đảm không mở rộng tùy tiện phạm vi miễn hoặc áp dụng giấy phép.
Dự thảo Điều 51 quy định trường hợp gia công hàng hóa thuộc diện quản lý bằng biện pháp cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, cấm kinh doanh, tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu để tiêu thụ ở nước ngoài được phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp Giấy phép gia công theo trình tự, thủ tục do Chính phủ quy định.
Về sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, theo Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, Chính phủ chỉnh lý khoản 2 Điều 17 theo hướng tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin và chủ động thể hiện đồng ý hoặc không đồng ý. Việc chia sẻ, chuyển giao thông tin, rút lại sự đồng ý và trách nhiệm xử lý thông tin được thực hiện thống nhất với các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân và các Điều 18, 20 của Luật; không được buộc người tiêu dùng cung cấp thông tin không cần thiết cho giao dịch.
Chính phủ cũng đã chỉnh lý các Điều 75, 77 nhằm xác định rõ nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, cấp xã thực hiện tuyên truyền, hỗ trợ người tiêu dùng; kiểm tra việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại chợ, trung tâm thương mại và đối với cá nhân kinh doanh thuộc phạm vi quản lý; tiếp nhận thông báo bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên; giải quyết yêu cầu hỗ trợ thương lượng trên địa bàn; ban hành quy chế phối hợp quản lý nhà nước và thực hiện chế độ báo cáo.
“Vụ việc liên xã, liên tỉnh, vụ việc phức tạp hoặc liên quan nền tảng số được xử lý thông qua cơ chế phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và các bộ, ngành theo thẩm quyền”, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực chung từ ngày 01/7/2027; nội dung bãi bỏ Điều 24, Mục 2 Chương II, Điều 74, Mục 2 Chương III và Chương VII Luật Thương mại có hiệu lực từ ngày 01/01/2028, bảo đảm thời gian chuyển tiếp.
Đối với hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được giao kết hợp pháp trước ngày 01/01/2028, trừ trường hợp có thỏa thuận khác, hợp đồng chưa được thực hiện hoặc đang được thực hiện tiếp tục áp dụng pháp luật tại thời điểm giao kết; hợp đồng được thực hiện xong trước ngày 01/01/2028 mà có tranh chấp thì áp dụng pháp luật tại thời điểm giao kết; thời hiệu khởi kiện xác định theo pháp luật tại thời điểm giao kết. Không áp dụng Luật mới làm căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đối với vụ việc Tòa án đã giải quyết trước ngày Luật có hiệu lực.
* Trước đó, chiều cùng ngày, Quốc hội đã biểu quyết thông qua việc bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI với 444/444 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành.
(Nguồn: Báo Tin tức/TTXVN)
