Phát hiện “khủng long 4 cánh” nhỏ bằng con quạ, biết bay như chim

00:00
00:00
00:00
Một sinh vật săn mồi tiền sử có kích thước tí hon nhưng sở hữu tới 4 chiếc cánh phủ đầy lông vũ vừa được phát hiện tại Trung Quốc, làm mở ra những góc nhìn mới về sự tiến hóa của khả năng bay lượn.

Tại khu vực tỉnh Liêu Ninh (Trung Quốc), nơi nổi tiếng với những hóa thạch tiền sử quý giá, các nhà cổ sinh vật học vừa khai quật được bộ xương hoàn chỉnh của một loài khủng long hoàn toàn mới có tên khoa học là Norellraptor barsboldi.

Phục dựng hình ảnh khủng long Norellraptor barsboldi
Hình ảnh phục dựng loài khủng long có lông vũ Norellraptor barsboldi vừa được phát hiện tại Trung Quốc - Ảnh: Zhao Chuang/Live Science

Khác xa với hình ảnh những con khủng long bạo chúa khổng lồ trên phim ảnh, loài sinh vật này khi trưởng thành chỉ dài vỏn vẹn 57cm - tức là chỉ tương đương kích thước một con quạ. Dù vậy, điều khiến giới khoa học kinh ngạc không nằm ở kích thước, mà ở cấu tạo cơ thể kỳ lạ của nó.

Thay vì chỉ có hai cánh ở chi trước như các loài chim thông thường, Norellraptor sở hữu cấu trúc “4 cánh” cực kỳ hiếm gặp. Cả hai chân trước (chi trước) lẫn hai chân sau (chi sau) của nó đều mọc ra những lớp lông vũ dài, cứng và đối xứng.

Cấu trúc này cho phép sinh vật biến hai chân sau thành một cặp cánh phụ, hỗ trợ lượn trên không hoặc thực hiện những cú nhào lộn linh hoạt từ trên cây xuống để săn mồi.

phat-hien-khung-long-4-canh-nho-bang-con-qua-biet-bay-nhu-chim

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một loạt hóa thạch của một loài khủng long bốn cánh ở vùng đông bắc Trung Quốc - Ảnh: Andrea Cau và cộng sự, Nature Communications (2026)

Trước đây, nhiều người thường nghĩ khả năng bay lượn là “đặc quyền” của các loài chim. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Norellraptor đã củng cố thêm giả thuyết: Thiên nhiên dường như đã thử nghiệm khả năng bay nhiều lần trên các nhóm khủng long khác nhau (tiến hóa hội tụ).

Loài khủng long 4 cánh này thuộc nhóm Microraptorine - một nhánh họ hàng gần của chim nhưng tự phát triển cơ chế bay riêng biệt. Điều này đồng nghĩa với việc vào thời kỳ Phấn trắng (khoảng 100 đến 145 triệu năm trước), bầu trời từng là nơi thống trị của không chỉ chim cổ đại mà còn của cả những sát thủ khủng long 4 cánh tí hon.

Dù trải qua hàng trăm triệu năm biến động địa chất, bộ hóa thạch của Norellraptor vẫn lưu giữ hoàn hảo từng đường nét bộ xương và vết tích lông vũ rõ nét. Hiện cổ vật này đang tiếp tục được các chuyên gia phân tích để giải mã thêm những bí ẩn về cách các loài sinh vật cổ đại chinh phục bầu trời.