Tin tứcBức tranh bị đánh cắp từ nhà thờ Virgo Potens tại thị trấn Sulmona, gần Naples (Italy) vào ngày 11/8/2004. Sau đó, tác phẩm đã bị chỉnh sửa để che giấu danh tính, với các biểu tượng tôn giáo bị loại bỏ hoặc thay đổi nhằm biến nó thành một bức chân dung bình thường của một thiếu nữ.
Theo đó, hệ thống AI đã nhận ra những điểm tương đồng trong màu sắc, họa tiết và bố cục của bức tranh, dù các chi tiết tôn giáo nguyên bản như con cừu trắng, vầng hào quang và nhành cọ đã bị xóa hoặc chỉnh sửa.
Bước đột phá đến vào tháng 10/2024, tại một hội chợ đồ cổ thường niên ở Parma (Italy), khi cảnh sát đang chụp ảnh các tác phẩm nghệ thuật để đưa vào cơ sở dữ liệu. Chỉ trong vài giờ, hệ thống AI đã đánh dấu một bức tranh đáng ngờ vẽ một thiếu nữ đang cầm tờ giấy.
Quá trình điều tra sâu hơn xác định đây thực chất là bức tranh vẽ Thánh Agnes từng bị đánh cắp khỏi nhà thờ hai thập kỷ trước. Những kẻ trộm đã chỉnh sửa hình ảnh gốc để che giấu tính chất tôn giáo của nó.
Cảnh sát Italy bắt đầu phát triển hệ thống nhận diện dựa trên AI từ năm 2020, được đặt tên là Hệ thống Phát hiện Tác phẩm Nghệ thuật bị Đánh cắp (SWOADS) và chính thức ra mắt vào tháng 11/2023.
Kể từ khi vận hành, hệ thống này đã giúp thu hồi hơn 300 tác phẩm nghệ thuật và điêu khắc lớn, cùng hơn 165.000 hiện vật khác như tiền xu, huy chương, thư từ, bản thảo, đồ vật tôn giáo, tem và thiệp. Theo giới chức, tổng giá trị các hiện vật thu hồi được vượt quá 203 triệu euro (khoảng 5.849 nghìn tỷ đồng).
Giới chuyên gia nhận định AI đã trở thành công cụ hiệu quả trong việc truy tìm tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp, dù không thể thay thế hoàn toàn công tác điều tra của con người và sự hợp tác pháp lý. Hình ảnh chất lượng kém, các bản sao chép và vật thể ba chiều vẫn là những thách thức đối với công nghệ này.
Do đã quá hai thập kỷ kể từ vụ trộm, các thủ tục pháp lý truy tố không còn khả thi, nhưng bức tranh đã được trao trả lại cho nhà thờ vào ngày 20/5/2025 và dự kiến sẽ được phục chế trước khi trưng bày trở lại tại vị trí ban đầu.
