Báo động vi khuẩn đa kháng thuốc

(VOH) - Cuộc chiến giữa kháng sinh và vi khuẩn là một cuộc chiến dai dẳng qua nhiều thế kỷ. Con người một mặt đã tìm ra rất nhiều loại kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn, một mặt cũng làm sinh ra nhiều loại vi khuẩn kháng thuốc do sử dụng kháng sinh bừa bãi. Hồi tháng 8 các nhà khoa học của Anh đã lên tiếng báo động về một loại siêu vi khuẩn kháng thuốc khiến một số người tử vong. Tìm hiểu về vấn đề này, phóng viên Huệ Phương có bài: Báo động vi khuẩn đa kháng thuốc

Bị cảm sốt gần hai tháng nay, chị Trần Ngọc Diệp quận Tân Phú luôn cảm thấy trong người nóng bừng, ngứa, trên da nổi ban cùng sẩn phù. Nhiều khi còn rất khó thở, đau bụng, đau khớp, chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, mệt mỏi, sốt cao... Chị kể chỉ vì nhà cũng không dư giả gì, làm công nhân thu nhập chẳng được bao nhiêu, mỗi khi đau ốm thì cứ ra nhà thuốc tây, kể bệnh xong là họ bán thuốc cho đem về uống. Nhưng không hiểu sao lần này tôi đã mua ở nhiều nhà thuốc khác nhau, uống vào thì bủn rủn tay chân, choáng váng say sẩm, không dứt cơn sốt, ho vẫn kéo dài….

Đó là những triệu chứng mà nhiều người như chị Diệp tưởng rằng kháng sinh chữa được bách bệnh, nên hễ bị bệnh là dùng kháng sinh, vì việc mua bán kháng sinh còn dễ dàng. Khuynh hướng tự mua thuốc, tự chữa bệnh ngày càng phổ biến - đó là lý do dễ lạm dụng kháng sinh dẫn đến tình trạng kháng thuốc mà vẫn không khỏi bệnh như chị Phạm Phương Lan, nhà ở quận Tân Bình kể:


Vào khoảng giữa tháng 8 năm nay các nhà khoa học Anh đã lên tiếng cảnh báo về một nhóm siêu vi khuẩn kháng thuốc, mở đầu cho hàng loạt ca bệnh được phát hiện ở các nước khác. Loại siêu vi khuẩn nguy hiểm này có khả năng kháng được nhiều loại thuốc kháng sinh, kể cả nhóm kháng sinh mạnh nhất. Hiện ở Việt Nam, dù chưa có xét nghiệm xác định chủng vi khuẩn siêu kháng thuốc đang lưu hành trên thế giới, nhưng đã xác định được nhiều loại vi khuẩn kháng thuốc mạnh là anh em họ hàng rất gần với chủng trên. Tuy nhiên, còn nhiều điều bí ẩn ít người biết đằng sau loại vi khuẩn kháng thuốc này là chúng chủ yếu xâm nhập vào người bệnh từ môi trường bệnh viện chứ không lây lan từ người sang người mà chúng ta lầm tưởng lâu nay. Do đặc tính chung của vi khuẩn có thể lây truyền rất mạnh trong môi trường do nhiễm khuẩn bệnh viện, nhất là đối với bệnh nhân viêm hô hấp và bệnh nhân mổ vết thương. Bên cạnh đó là thói quen tự ý dùng thuốc kháng sinh điều trị bệnh của bệnh nhân tại nhà. Tiến sỹ bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM cho biết:

Trong ký ức của chị Phan Thị Khuyên quê ở Đắk Lắc, phải vào bệnh viện mổ nối xương chân ròng rã suốt 16 năm liền luôn là nỗi ám ảnh mãi không nguôi, sau khi mổ vết thương nhiễm trùng khiến chân chị ngày càng teo nhỏ và không phát triển bình thường như chân còn lại. Mỗi lần nhập viện, chi phí rất cao, thế nhưng nếu xin về thì bác sỹ không theo dõi được, nhà lại xa nhưng nằm viện thì vết thương rất lâu lành. Do nhiễm vi khuẩn đa kháng thuốc từ phòng hồi sức cấp cứu lại làm chi phí điều trị tăng cao và bệnh nhân mệt mỏi, nhưng không phải lúc nào cũng khỏi bệnh, hiệu quả điều trị không đảm bảo. Trong khi đó, điều kiện phòng bệnh chật hẹp, bệnh nhân đông, trang thiết bị cách ly, vô trùng, … còn rất thiếu thốn, khả năng lây chéo vi khuẩn nguy hiểm ngay trong bệnh viện là khá lớn, Bác Sĩ Trần Văn Thảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 2 nói:

So với nhiều nước trên thế giới, do điều kiện tự nhiên, khí hậu và thói quen sử dụng kháng sinh khá bừa bãi, Việt Nam thuộc nhóm nước phát hiện nhiều loại vi khuẩn kháng thuốc. Để chống lại tình trạng kháng kháng sinh, các bác sĩ vẫn đang sử dụng giải pháp như xoay vòng kháng sinh, buồng bệnh và khuyên người bệnh đi khám bác sĩ khi bị bệnh, không tự mua thuốc điều trị tại nhà. Như khuyến cáo của Bác sỹ Hoàng Thị Diễm Tuyết - Trưởng Khoa Hiếm muộn Bệnh viện Từ Dũ:

Khuyến cáo này cho thấy một minh chứng về tác động của việc sử dụng thuốc bất hợp lý, trong đó việc sử dụng bừa bãi các thuốc kháng sinh đóng một phần quan trọng. Sử dụng thuốc không đúng có thể bao gồm: sử dụng quá nhiều loại thuốc, lạm dụng kháng sinh và thuốc kháng sinh dạng tiêm, kê đơn thuốc không theo hướng dẫn lâm sàng và việc tự dùng thuốc không hợp lý, thậm chí ngay cả thuốc bổ cũng có mặt lợi và mặt hại như Bác Sĩ Trần Văn Thảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 2 nói:

Sử dụng kháng sinh hợp lý, cần phải có sự hợp tác từ ngành y tế và công chúng trong việc sử dụng kháng sinh thích hợp. Ngăn chặn việc bán thuốc kháng sinh mà không có toa thuốc. Tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm, bao gồm việc rửa tay, đặc biệt trong các cơ sở y tế. Khi có vi khuẩn kháng nhiều kháng sinh, việc điều trị tất nhiên sẽ phức tạp hơn, đòi hỏi bác sĩ điều trị phải có kinh nghiệm, lựa chọn kháng sinh hợp lý, tuân thủ đủ thời gian và liều lượng sử dụng.