Tin tứcTại Sơn La đã có 1 người chết, 4 người bị thương, hàng trăm nhà bị sập, tốc mái. Ở Cao Bằng, mới có 8/13 huyện, thị xã báo cáo, nhưng thiệt hại lốc tố đã rất lớn với 8 người bị thương, gần 2.000 nhà dân bị sập và tốc mái, 81 phòng học và nhà công vụ bị thiệt hại, hơn 140ha hoa màu hư hỏng. Còn tại Lào Cai, 1.259 nhà bị hư hỏng, 4 nhà sập đổ hoàn toàn, nhiều công trình phúc lợi của Nhà nước và nhân dân bị tàn phá. Theo Thường trực Ban chỉ huy phòng, chống bão lũ tỉnh Lào Cai, đây được coi là cơn lốc lịch sử có tốc độ gió tới cấp 11 và giật trên cấp 12.
Thật đáng thương, hầu hết những gia đình bị sập đổ, hư hại nhà cửa, mất mát tài sản, lúa và hoa màu lại là các đối tượng nghèo, nhiều gia đình đang nằm trong diện cứu đói trong kỳ giáp hạt.
Vẫn biết, thiên tai luôn rất khó lường, nhất là khi nó lại diễn biến dị thường, thế nhưng sự mất mát này không thể hoàn toàn đổ cho "bất ngờ, đột biến và rủi ro!". Có thực tế là nhiều cơ quan phòng, chống lụt bão địa phương (trong đó hầu hết các thành viên là kiêm nhiệm) chỉ thực sự vào cuộc khi “mùa bão” đến! Thậm chí có nơi, khi bão ngấp nghé ngoài biển khơi mới tổ chức lễ ra mắt, khởi động, triển khai nhiệm vụ một cách rôm rả. Chính tâm lý “mùa vụ” này mà nhiều người lãng quên nhiệm vụ, bỏ quên vị trí. Khi thiên tai bất ngờ xảy ra, một số địa phương đã lúng túng, bị động, không kịp thời nắm rõ tình hình thiệt hại, đề xuất phương án xử lý, hỗ trợ, cứu đói cho nhân dân.
Hiện nay, đang có rất nhiều các hội nghị, hội thảo, diễn đàn, tham vấn để bàn biện pháp đối phó với biến đổi khí hậu, thời tiết ấm lên, nước biển dâng, lỗ thủng tầng ô-zôn… Cùng với đó là những dự án, kế hoạch, chương trình, hướng đi rất quy mô và… “dài hơi”. Đó là việc làm cần thiết, không chỉ cho hiện tại mà cả tương lai. Thế nhưng, cũng rất cần những kế hoạch lộ trình cụ thể, chuyên sâu, thiết thực về công tác phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai, phù hợp với đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng, địa hình, địa bàn dân cư từng vùng. Một ví dụ nhỏ, tại nhiều tỉnh miền núi phía Bắc hoặc Tây Nguyên, do địa hình cao và trống trải đã xảy ra nhiều trường hợp bị sét đánh chết. Thay bằng việc chỉ coi đó là sự chẳng may bị… trời đánh, các cơ quan chuyên môn cần nghiên cứu địa hình, đo đạc địa chất, phát hành tài liệu, hướng dẫn, tư vấn giúp người dân cách đề phòng. Cũng như thế, các hiện tượng như hiệu ứng phơn, xung đột nhiệt độ, mưa đá, giông bão, lụt ngập, tố lốc, sạt lở đất, lũ quét, lũ ống (mà điển hình là trận không khí lạnh kèm mưa lốc vừa xảy ra tại nhiều tỉnh miền núi phía Bắc) cũng cần được nghiên cứu, rút kinh nghiệm cụ thể, từ đó đề ra phương án phòng ngừa, hạn chế thấp nhất rủi ro trong từng loại hình thời tiết.
Sự chủ động, chuẩn bị tâm thế sẵn sàng hành động theo phương phâm “4 tại chỗ”, biết dự kiến trước những tình huống thiên tai vào bất cứ thời điểm nào trong năm, chắc chắn sẽ giúp các địa phương tăng cường khả năng ứng phó, hạn chế những thiệt hại do biến đổi khí hậu, mà trực tiếp, thường xuyên là sự dị thường của thời tiết/.
Lê Thiết Hùng (QĐND)