Liên kết đào tạo - mô hình nâng cao năng lực cạnh tranh

(VOH) - “Có 3 điều kiện quyết định cho hoạt động của một doanh nghiệp là: nguồn vốn, công nghệ và con người. Đã có một thời gian rất dài, vị trí quan trọng của 3 yếu tố này được đặt thay phiên nhau, và đến thời điểm này thì yếu tố con người được xem là vị trí quan trọng và ưu tiên hàng đầu trong đầu tư để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Có nguồn nhân lực dồi dào, có dự án tốt tất yếu sẽ có rất nhiều nhà đầu tư bỏ vốn vào kinh doanh”.

Theo số liệu thống kê, Việt Nam bình quân có 1,2 triệu người tham gia vào thị trường lao động mỗi năm. Trong đó, khu vực doanh nghiệp thu hút từ 700 đến 800 ngàn lao động - chủ yếu là lao động có tay nghề thấp. Những con số trên cho thấy, Việt Nam có lực lượng lao động rất dồi dào, nhưng đội ngũ quản lý lại vô cùng khan hiếm. Đặc biệt, là đội ngũ lãnh đạo, định hướng cho doanh nghiệp trong vấn đề cạnh tranh. Trong các chỉ báo đánh giá sự cạnh tranh của nền kinh tế, chỉ báo về đào tạo Đại học là chỉ báo rất quan trọng. Tuy nhiên, ở Việt Nam, con số chỉ báo này lại thấp nhất và ít được cải thiện nhất sau nhiều năm.

Một nghiên cứu của diễn đàn kinh tế Thế giới 2010 - 2011 cho thấy, chất lượng đào tạo của các trường quản trị kinh doanh ở Việt Nam xếp thứ 107/139. Điều này càng minh chứng rằng, việc đào tạo Đại học về kinh doanh ở Việt Nam vẫn còn yếu, chưa đáp ứng được kịp thời nhu cầu của các doanh nghiệp. Do đó, đội ngũ quản lý doanh nghiệp hạn chế về cả chất lượng và số lượng so với yêu cầu của thời đại.

Một nghịch lý là hằng năm, nhà nước luôn có sự gia tăng về nhiều mặt để đầu tư cho giáo dục nhưng tại sao hiệu quả và chất lượng đội ngũ quản lý doanh nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế. Tiến sĩ Nguyễn Tấn Bình, Viện phó viện nghiên cứu khoa học lãnh đạo và quản trị doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh giải thích thêm rằng: "Khu vực nhà nước đã tài trợ cho lĩnh vực giáo dục này tăng lên nhưng tại sao lại không thành công? Thứ nhất, chúng tôi đánh giá nội dung đào tạo không phù hợp, chương trìn không cập nhật đổi mới, nặng lý thuyết và ít thực hành. Điều rất đặc biệt là hiện nay việc đào tạo ở các trường ĐH không gắn liền với nhu cầu của DN. Các DN tự cứu mình trước khi chờ đợi ai đó. Một lí do nữa là cơ chế quản trị trong hoạt động nguồn nhân lực không phù hợp, ví dụ như thiếu tính tự chủ, thiếu trách nhiệm giải trình kết quả mà mình đã đào tạo ra. Cuối cùng là tính thương mại hóa của giáo dục là chất lượng của giáo dục không được quan tâm".

Ngày nay, để điều hành một tổ chức quy mô lớn, các doanh nghiệp lớn thì đòi hỏi phải có 3 nhóm năng lực: kiến thức đại cương tổng quát - những kiến thức này sẽ là nền tảng giúp người quản trị doanh nghiệp có nền tảng để có thể tiếp tục tự nghiên cứu, tự trang bị thêm kinh nghiệm cho mình; thứ hai là đào tạo chuyên môn và cuối cùng là kỹ năng mềm. Tuy nhiên, để có thể trang bị cho người lãnh đạo doanh nghiệp đầy đủ 3 yếu tố trên cần có sự phối hợp, liên kết đào tạo của nhiều tổ chức. Ông Võ Sĩ, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hồ Chí Minh cho biết: "Hiệp hội doanh nghiệp TP HCM với hiệp hội DN các địa phương bạn trong thời gian qua đã được tiếp tục đẩy mạnh và mở rộng trên nhiều lĩnh vực với nhiều chương trình hành động cụ thể. Điều này là cần thiết, phù hợp với chủ trương, định hướng của UBNDTp.HCM và cần phải tiếp tục phát huy trong thời gian tới".

Mặc dầu các doanh nghiệp của thành phố Hồ Chí Minh có ý thức đào tạo đội ngũ quản trị doanh nghiệp rất cao; thể hiện qua việc đã cử nhiều cán bộ, nhân viên đi học; thậm chí có nhiều công ty có điều kiện đã tổ chức đào tạo nội bộ tại công ty của mình. Tuy nhiên, kết quả đào tạo của các doanh nghiệp vẫn còn khiêm tốn. Trong lúc này, vai trò của hiệp hội doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với các học viện, các trường đào tạo cán bộ doanh nghiệp trở thành điểm nhấn, đánh dấu sự chuyển mình nâng cao trình độ, kỹ năng nguồn nhân lực quản lý doanh nghiệp. Ông Phạm Ngọc Hưng, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: "Chúng tôi liên kết với một số trường và viện để tổ chức một số chương trình, đưa những công cụ về quản trị DN mới cho các DN như lựa chọn phương pháp makerting, kết hợp với Hội Nhật Bản để đưa ra chương trình Văn hóa DN của Nhật Bản ứng dụng vào Việt Nam được những gì. Có rất nhiều chương trình như thế, đặc biệt là các chương trình chúng tôi làm miễn phí cho các DN, giúp DN nâng cao năng lực và tính cạnh tranh của mình".

Hiệp hội doanh nghiệp đã làm tốt vai trò phối hợp đào tạo của mìnn, bởi hiệp hội sẽ bám sát và đúng với nhu cầu của từng doanh nghiệp. Trước khi tổ chức đào tạo, hiệp hội thực hiện việc khảo sát từng phòng ban, nhu cầu cần đào tạo đối với từng lĩnh vực để bổ sung kỹ năng, cập nhật kiến thức sát với yêu cầu thực tế. Quá trình đánh giá hiệu quả đào tạo cũng được thực hiện nhanh chóng và chính xác. Đây là một mô hình đào tạo mới vừa tiết kiệm chi phí vừa đạt hiệu quả cao cần phát huy.