Tin tứcDòng rút là gì?
Dòng rút được đánh giá là một hiện tượng tự nhiên nguy hiểm đối với những người làm việc hoặc tắm biển ở các vùng ven bờ, đặc biệt đối với những người không biết hoặc bơi yếu, do có hướng chảy chủ yếu tách bờ ra khơi và có tốc độ dòng khá lớn. Không gây thiệt hại nhiều về vật chất, nhưng gây thiệt hại về người thì dòng rút lại không thua kém bất kỳ các thiên tai và hỏa hoạn nào. Dòng chảy xa bờ ngày càng phức tạp hơn trong bối cảnh mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu.
Theo TS Nguyễn Bá Xuân, bãi tắm thường xảy ra dòng rút có dạng chảy ra biển theo các rãnh và xoáy trong các ao sâu, được hình thành do lượng bồi tích, hoặc do năng lượng phản xạ của sóng biển đập mạnh vào các bờ kè xây sát đường sát mép nước.
Những khu vực như vậy có khả năng xảy ra dòng rút khi có sóng lớn. Tại các bãi biển có độ dốc lớn, sóng biển làm cho bãi biển bị xói lở, bờ biển biến đổi, tạo thành các đỉnh nhọn địa hình, từ đó sinh ra dòng rút. Dòng rút ở khu vực này thường có tốc độ dòng chảy ở tầng sát đáy cao, do đó rất nguy hiểm khi sóng lớn tác động trong thời điểm thủy triều.
Dòng rút cũng có thể được tạo ra do sự tương tác giữa sóng và dòng chảy, giữa sóng và mực nước, giữa sóng và địa hình đáy, v.v…Tuy nhiên được lưu tâm nhất là dòng rút sinh ra do tác động giữa sóng và địa hình đáy vùng gần bờ, đặc biệt với cấu trúc địa hình đáy và bãi có dạng địa hình có đỉnh nhọn (cuspate) và kênh (channel).
Nếu di chuyển vào tắm chỗ lặng sóng (giữa hai mũi tên), chúng ta sẽ
rơi vào dòng chảy xa bờ
Biết bơi cũng phải cảnh giác
Theo thống kê, tại các bãi tắm biển tại Vũng Tàu, năm 2008 có gần 900 vụ cứu nạn cứu hộ do tắm biển, trong đó, số vụ tai nạn do dòng rút gây ra là chủ yếu.
Dòng rút được ví như một dòng sông nhỏ sẽ cuốn tất cả những gì rơi vào nó ra xa khỏi bờ và đưa thẳng ra biển. Vận tốc trung bình dòng chảy có thể thay đổi 0,5 m - 1,0m/giây. Với tốc độ dòng chảy ấy, rất khó có ai đủ sức bơi ngược nó để vào bờ. Có khi do những thay đổi đột ngột của sóng biển, vận tốc dòng chảy xa bờ có thể lên đến 2,5 m/giây, nhanh hơn cả vận tốc bơi của một vận động viên bơi lội Olympic. Dòng chảy xa bờ thường hẹp, có chiều ngang khoảng 1-3 m. Tuy nhiên, có khi dòng chảy xa bờ rộng đến cả chục mét.
Dòng rút có thể kéo người biết bơi ra xa bờ làm cho nạn nhân kiệt sức hoảng loạn rồi chết đuối khi cố bơi ngược dòng chảy xa bờ. Đối với người không biết bơi, dòng chảy xa bờ có thể kéo người đó ra chỗ sâu hơn dù người đó đang đứng ở mực nước ngang hông. Khi đó người không biết bơi sẽ hoảng loạn và có thể chết đuối.
Mặt nước nơi có dòng chảy xa bờ thường lặng, ít sóng nên thường làm cho người ta hiểu lầm đó là nơi an toàn. Người ta sẽ di chuyển sang tắm nơi đó thay vì tắm nơi có biển báo an toàn. Khi người tắm biển bơi vào dòng chảy xa bờ đó, ngay lập tức họ sẽ có thể bị cuốn trôi ra biển. Do đó, khi tắm biển, cần nhớ rằng vùng nước lặng không có nghĩa là vùng nước an toàn.
Sóng bạc đầu - Chỗ trú an toàn
Điều đáng chú ý, theo các nhà khoa học, sóng bạc đầu chính là nơi có thể giúp cứu người tắm biển thoát khỏi dòng rút ở các bãi tắm. Vì sao vậy? Đặc điểm của sóng bạc đầu là dòng nước đi từ biển vào gần bờ. Nếu tắm biển nơi có sóng bạc đầu, chúng ta sẽ được sóng đánh đưa vào bờ. Tuy nhiên nếu di chuyển vào tắm chỗ lặng sóng, chúng ta sẽ rơi vào dòng chảy xa bờ. Dòng sông nhỏ này sẽ lập tức kéo phăng chúng ta ra xa khỏi bờ và đưa thẳng ra biển.
Như vậy, vùng không có sóng bạc đầu chính là dòng chảy xa bờ.
Có thể nhận ra dòng chảy xa bờ nhờ những đặc điểm sau đây:
Dòng chảy xa bờ có màu sậm hơn vì nơi đó nước sâu hơn.
Dòng chảy xa bờ có mặt nước lặng hơn, thường có sóng nhỏ hơn.
Đôi khi, ta có thể thấy các mảnh vỡ hay bọt nước nổi trên mặt dòng chảy xa bờ và trôi ra biển.
Cách thoát ra khỏi dòng chảy xa bờ
Các khảo sát cho thấy dòng chảy xa bờ không kéo người ta xuống nước. Dòng chảy xa bờ chỉ kéo người bơi ra xa bờ và thường sẽ đưa người bơi vào vùng có sóng bạc đầu và sóng sẽ đưa người đó lại vào bờ. Tuy nhiên, người ta thường chết đuối khi rơi vào dòng chảy xa bờ vì bản năng tự nhiên khiến người biết bơi bơi ngược dòng chảy xa bờ để vào bờ khiến người đó mau chóng kiệt sức rồi chết đuối. Bên cạnh đó, sự hoảng loạn khiến người bơi không còn khả năng phán đoán chính xác.
Dòng chảy xa bờ có thể gây nguy hiểm bất cứ lúc nào, không phải chỉ khi có sóng lớn. Khi sóng to thì vận tốc dòng chảy xa bờ cũng nhanh hơn gây nguy hiểm hơn cho người bơi. Tuy nhiên, khi đó thường ít có người xuống biển tắm vì e ngại sóng to. Vào những ngày sóng không lớn, trái lại, người ta thường chết đuối nhiều hơn vì có nhiều người xuống biển tắm. Khi thấy sóng không quá to người ta thường chủ quan và không quan tâm đến dòng chảy xa bờ.
Điều quan trọng khi bị rơi vào dòng chảy xa bờ là tuyệt đối không được cố bơi ngược dòng chảy xa bờ để vào bờ.
(HN)