Phát triển phong trào nghiên cứu khoa học từ cuộc thi Eureka

(VOH) - Đã hơn 3 tháng trôi qua nhưng Lê Khắc Anh Kỳ - sinh viên Khoa Kỹ thuật hóa học, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM vẫn còn nguyên cảm xúc hạnh phúc khi được xướng tên đoạt giải đặc biệt của Eureka 2010 với công trình “Nghiên cứu tổng hợp và khảo sát hoạt tính xúc tác của vật liệu khung cơ - kim”.

Đề tài này cũng đã được công bố trên một tạp chí khoa học của Mỹ. Đó là kết quả rèn luyện phấn đấu sau 2 năm miệt mài trong phòng thí nghiệm, với sự hỗ trợ của giảng viên hướng dẫn, Anh Kỳ đã gặt hái thành công ngay trong lần đầu tiên tham gia giải thưởng. Đây là giải thưởng đặc biệt lần thứ 3 trong suốt 12 mùa giải Eureka. Thành công này đã giúp Anh Kỳ tự tin hơn với những công trình nghiên cứu tiếp theo. Giờ đây với Anh Kỳ, bên cạnh việc học thì nghiên cứu khoa học là phần không thể thiếu bởi không chỉ giúp Anh Kỳ áp dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn mà còn hoàn thiện những “kỹ năng mềm” khác như: tìm tài liệu, sắp xếp và trình bày các ý tưởng khoa học hơn. Sinh viên Lê Khắc Anh Kỳ cho biết:

Riêng với nhóm sinh viên: Nguyễn Hồng Hạnh, Lê Trí, Thanh Trúc, Bảo Trân, Minh Hà của trường Đại học Kiến trúc Tp.HCM thì cứ sau một đề tài nghiên cứu, các bạn thấy mình học hỏi được nhiều điều. Với tính thực tiễn cao, đề tài “Nhà nổi ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long của nhóm đã đạt giải nhất Eureka năm 2010 vừa qua. Điều quý hơn mà các bạn thu nhận được là kinh nghiệm, phong cách làm việc khoa học. Đó cũng là sự tập dượt cho những bước tìm tòi sáng tạo về sau. Nguyễn Hồng Hạnh, trưởng nhóm thực hiện đề tài cho biết:

Với cách thức chấm giải theo nhiều vòng từ cấp trường đến thành phố, có sự tư vấn, hướng dẫn của giáo viên và phản biện từ hội đồng chuyên môn, những đề tài được chọn trao giải đã được sàng lọc kỹ lưỡng. Cũng từ đó, sinh viên có cơ hội cọ xát và hoàn thiện đề tài qua từng năm với sự hỗ trợ của Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên các trường. Thông qua các "Câu lạc bộ học thuật", "Câu lạc bộ nghiên cứu", "Câu lạc bộ những nhà khoa học trẻ"... các trường không chỉ tạo sân chơi khoa học cho các bạn mà còn khích lệ niềm đam mê sáng tạo cho nhiều sinh viên. Tại Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, Câu lạc bộ nghiên cứu Khoa học trẻ được thành lập từ năm 2005 nhằm tập hợp, giúp đỡ các bạn sinh viên thực hiệc các đề tài nghiên cứu khoa khọc. Câu lạc bộ còn là cầu nối giữa nhà trường với các doanh nghiệp bên ngoài thông qua các hợp đồng nghiên cứu, chế tạo thiết bị, máy móc theo đơn đặt hàng. Hoạt động này không chỉ đem về nguồn thu giúp câu lạc bộ duy trì hoạt động mà còn giúp sinh viên cập nhật thông tin nắm bắt nhu cầu thực tế ngoài xã hội... Anh Trần Quốc Hải, Chủ nhiệm câu lạc bộ cho biết:

Từ 5 trường tham gia giải thưởng Eureka năm đầu tiên 1998, đến nay giải thưởng đã thu hút 31 trường tham gia. Mùa giải năm 2010 vừa qua đã thu hút hơn 2.100 đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường tham gia với 500 đề tài tham gia dự thi cấp thành phố. Theo đánh giá của Hội đồng khoa học chuyên môn của giải thưởng Eureka, chất lượng đề tài cũng được nâng lên rõ rệt qua từng năm, thật sự trở thành một “thương hiệu” riêng để các bạn trẻ ham nghiên cứu khoa học gửi gắm các ý tưởng sáng tạo của mình. Thanh niên thành phố mang tên Bác cũng đã thể hiện sự năng động của mình khi bám sát và đưa ra những giải pháp có tính thực tiễn cao cho những vấn đề nóng như: kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường, phát triển nguồn nhân lực…. Từ năm 2008 đến nay, hơn 50 đề tài có tính ứng dụng cao đã được chọn lọc chuyển giao về các đơn vị, sở ngành thành phố để nghiên cứu ứng dụng vào thực tế. Anh Nguyễn Công Tĩnh, Giám đốc Trung tâm Phát triển khoa học và công nghệ trẻ Thành Đoàn cho biết:

Có thể thấy giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học do Trung tâm phát triển công nghệ trẻ Thành Đoàn phối hợp Sở GDĐT tổ chức hằng năm đã trở thành sân chơi lớn thu hút nhiều sinh viên các trường tham gia. Và điều đáng quý là từ cuộc thi nhiều ý tưởng đã đi vào thực tiễn, trở thành những đề tài hữu ích cho xã hội. Hy vọng cuộc thi này sẽ tiếp tục phát huy kết quả và trở thành đích nhắm của những sinh viên đam mê nghiên cứu khoa học trong quảng đời là sinh viên của mình.

Niềm đam mê nghiên cứu khoa học của sinh viên bắt đầu từ nhiều ý tưởng sát với thực tế đã được các nhà chuyên môn đánh giá cao và đã có nhiều công trình đoạt giải được chuyển giao cho các sở, ngành nghiên cứu và đưa vào sử dụng.