Thi đại học: Còn thi, còn áp lực

(VOH) - Đợt 1 và đợt 2 của kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ năm 2011 vừa kết thúc trong tiếng thở phào nhẹ nhõm của thí sinh và phụ huynh, những người cùng tham gia công tác tuyển sinh.

Tính cả 2 đợt thi, cả nước có hơn 1,6 triệu thí sinh đăng ký dự thi, số thí sinh dự thi ở đợt 1 là gần 700.000 thí sinh, tỷ lệ khoảng 76%. Đợt 2 có hơn 600.000 thí sinh dự thi, tỷ lệ hơn 80%. So với năm 2010, tỷ lệ thí sinh đến dự thi ĐH đợt 2 tăng hơn năm ngoái là 2,14%. Sau 10 năm “miệt mài” với 3 chung, bên cạnh những ưu điểm, kỳ thi ĐH lại tiếp tục những hệ lụy khi đến hẹn lại lên, toàn xã hội đều dồn sức để “chiến đấu” cùng kỳ thi ĐH.

Thí sinh tham gia kỳ thi đại học 2011. (Ảnh: Phương Vy/TTXVN)

Hồi hộp, căng thẳng, lo lắng là tâm trạng của hầu hết các bậc phụ huynh và thí sinh trong kì thi đại học. Bởi một suất vào đại học sao quá khó! Do vậy, nhiều phụ huynh đến từ các tỉnh không ngần ngại đường xa, chi phí đắt đỏ… để đưa con lên TP thi đại học. Những ngày trước và trong kỳ thi, Cần Thơ, Quy Nhơn, đặc biệt là TPHCM chật chội hơn với lượng người, phương tiện giao thông trên khắp các nẻo đường. Khó diễn tả hết những sự vất vả, khát vọng của những phụ huynh, khi để có tiền làm chi phí, nhiều nhà tất tả vay tiền nặng lãi, bán đất, tài sản để dốc sức cho con. Kỳ thi vừa qua đã chứng kiến không ít trường hợp như thế. Cũng ở 2 đợt thi vừa qua, chúng ta càng thắt lòng trước thông tin nhiều thí sinh bị sự cố, tai nạn giao thông dẫn đến thiệt mạng như: 1 TS trên đường đến điểm thi ĐH Phạm Văn Đồng, Quảng Ngãi không may tử nạn vì tai nạn giao thông; 1 TS bị thiệt mạng do tai nạn giao thông sau khi đã thi xong đợt 1, có cả trường hợp thí sinh thi vào ĐH Sư Phạm Đà Nẵng bị thương nặng do xe tải bất ngờ tông vào... Ông Nguyễn Văn Khoa, một phụ huynh ở Tiền Giang có con thi vào ĐH Luật TPHCM tâm tư, con cái đi thi ĐH tốn kém là điều phải chấp nhận, tuy nhiên với cơ sở hạ tầng như hiện tại, nếu các năm sau vẫn tiếp tục kỳ thi ĐH như thế này sẽ rất khó khăn là do:

Không chỉ gánh nặng cho thí sinh, phụ huynh mà ở các kỳ thi ĐH, dù lượng hồ sơ đăng ký tăng giảm thì các trường ĐH đều phải è cổ chịu lỗ bởi chi phí tổ chức thi bao giờ cũng cao hơn năm trước. Năm 2009, Trường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật TPHCM âm hơn 100 triệu trong khâu tổ chức thi, sang năm 2010 là 160 triệu, dự đoán năm nay còn lỗ nhiều hơn. Giá cả tăng, chi phí thuê điểm thi, cán bộ coi thi cũng tăng nhưng các trường vẫn phải tổ chức chu đáo để đón thí sinh. Trường Đại học Tôn Đức Thắng ước tính tỉ lệ thí sinh dự thi mỗi đợt xấp xỉ 80%. Giá thuê mỗi phòng thi năm nay là 300.000 đồng/phòng, chi phí in sao đề, văn phòng phẩm… đều tăng 20 - 30%. Năm nay trường lỗ gần 1 tỷ đồng. ĐH Nông Lâm cho hay trường tiếp tục chịu lỗ từ 700 - 800 triệu đồng. PGS.TS Huỳnh Thanh Hùng - Phó hiệu trưởng nhìn nhận, ở VN khó có thể bỏ kỳ thi ĐH do mặt bằng chung trình độ học sinh ở các địa phương là không đồng đều. Do đó, để giảm áp lực trong thi cử, nếu chỉ áp dụng một kỳ thi thì nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT:

Bà Trịnh Minh Huyền - Hiệu phó trường ĐH Tôn Đức Thắng chia sẻ: Kì thi đại học nên là dịp để thí sinh thử sức mà không phải chịu sức ép từ gia đình, xã hội. Muốn vậy, cần có nhiều trường đào tạo nghề chất lượng cao để thí sinh an tâm lựa chọn, giảm bớt sức ép thi vào đại học mà lâu nay vẫn được xem là con đường duy nhất. Điều đó cũng giúp cân bằng tình trạng thừa thầy thiếu thợ, đáp ứng đúng yêu cầu xây dựng cơ cấu kinh tế của các vùng, miền khác nhau:

Quả thật ở mỗi kỳ thi ĐH, số lượng thí sinh dự thi đông, chỉ tiêu ít nên thí sinh phải cạnh tranh căng thẳng để có được 1 suất vào ĐH là một hành trình đầy cam go. Vậy đến bao giờ xóa bỏ kỳ thi ĐH? GS.TSKH Bùi Văn Ga - Thứ trưởng Bộ GD-ĐT chia sẻ, đến khi nào hệ thống các trường ĐH-CĐ của ta phát triển đủ, để làm sao cho các em tốt nghiệp THPT có nhu cầu học ĐH đều có thể đăng ký học, chỉ trừ một số trường đào tạo tinh hoa mới phải thi, khi đó chúng ta mới có thể giải quyết dứt điểm việc thi cử nặng nề như hiện nay. Hiện tại, Bộ GD-ĐT đang nghiên cứu, cải tiến cách thi ĐH thế nào cho hiệu quả và thiết thực nhất. Mục tiêu đến năm 2015, Bộ sẽ cải tiến dần công tác thi ĐH để giảm áp lực cho thí sinh:

Theo kế hoạch của Bộ đến năm 2020, tỷ lệ sinh viên ĐH của VN bình quân là 400 SV/1 vạn dân. Như vậy cả nước sẽ có khoảng 4 triệu SV, bình quân mỗi năm tuyển khoảng 1 triệu SV. Khi đấy, hầu hết các học sinh tốt nghiệp THPT đều có “vé” vào ĐH. Đấy là tương lai của giáo dục ĐH VN, còn hiện tại cho đến năm 2015, Bộ hứa sẽ cải tiến từng bước trong thi cử, có lộ trình và thông báo trước để học sinh chuẩn bị cách học, cách thi cho phù hợp. Năm 2015, cả xã hội đang kỳ vọng vào sự cải tiến của Bộ GD-ĐT để kỳ thi ĐH không còn là nỗi ám ảnh cho mỗi thí sinh, để thi ĐH trở thành một khâu bình thường trong quá trình đào tạo./.