Tin tứcVấn đề hôm nay: Tăng chế biến bảo quản theo thời vụ, ổn định giá nông sản
(VOH) - Điệp khúc được mùa mất gía, năm nào cũng xuất hiện trên nhiều lọai nông sản thực phẩm. Một trong những nguyên nhân được nhận diện, nhà nứơc, các bộ ngành, địa phương cũng đề ra những biện pháp giải quyết nhưng sự việc vẫn chưa khả quan là khâu chế biến bảo quản, tiêu thụ.
Liên kết 4 nhà để tiêu thụ nông sản phẩm đã được đề ra và thực hiện nhiều năm qua, nhưng mối liên kết này vẫn chưa bền chặt. Đôi khi nông dân và cả doanh nghiệp “ bẻ kèo “khi thị trừơng biến động gía cả. Từ đó hai bên mất lòng tin lẫn nhau. Nguyên nhân chính là do chưa sản xuất theo kế họach rải vụ mà vẫn làm theo thời vụ tập trung, nên khi vào vụ thu hoạch rộ sản lựơng tăng cao. Vì thế doanh nghiệp khó bao tiêu sản phẩm. Khi đó, giá rẻ nông dân đòi doanh nghiệp phải mua theo hợp đồng, còn doanh nghiệp nếu mua theo gía hợp đồng sẽ không thể cạnh tranh với các đơn vị khác trong cùng lĩnh vực ở thời điểm thị trường dội hàng. Cũng có trùơng hợp, khi gía lên, doanh nghiệp không nâng gía thu mua lên được vì đã ký hợp đồng bán “chốt gía “ với nhà phân phối khác... nên hợp đồng không được thực hiện, như vậy, cả nông dân lẫn doanh nghiệp đều bị thiệt khi thị trừơng ổn định trở lại.
Thực tiễn cho thấy, gía cả thường lệ thuộc vào việc bảo quản nông sản. Hiện nay, hệ thống bảo quản, sơ chế của nhiều doanh nghiệp chưa có hoặc có nhưng chưa đáp ứng yêu cầu. Vì thế, doanh nghiệp cần đột phá, đầu tư vào hệ thống bảo quản, chế biến hoặc sơ chế sau thu hoạch. Để giải quyết bài tóan về liên kết sản xuất theo kế họach, cần tính toán đủ cho công suất họat động nhà máy chế biến theo từng tháng trong năm và trừơng hợp đột xuất, hình thành và đưa ngay hệ thống sơ chế nông sản phẩm vệ tinh chân rết vào họat động. Phát triển hệ thống vệ tinh sơ chế cho các nhà máy là một giải pháp nhằm “ giảm tải “ khi vào vụ thu hoạch rộ. Việc xây dựng hệ thống bảo quản, sơ chế cần vai trò nhà nước làm “bà đỡ”. Đó là chính sách hỗ trợ vốn vay, quy định công nghệ đầu tư, phân vùng, chọn địa điểm xây dựng cơ sở chế biến, sơ chế phù hợp với vùng nguyên liệu nhằm giảm phí vận chuyển, giảm giá thành sản phẩm... Như vậy, cả nhà máy, cơ sở vệ tinh và nông dân đều được hưởng lợi do gía nông sản ổn định.
Một một ví dụ điển hình là các HTX nông nghiệp huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đã tìm ra giải pháp sấy lúa khô khi thu họach vụ Hè Thu bị mưa lũ, nẩy mầm, đó là đưa các lò sấy vào hoạt động, góp phần quan trọng giảm bớt thiệt hại cho nông dân. HTX Điện Phước có 3 lò sấy bằng than đá và quạt mô tơ điện hoạt động liên tục. Bình thường thì đây là những lò sấy chỉ phục vụ cho sản xuất lúa giống nhưng trong điều kiện nông dân bị thiệt hại nặng các lò sấy ở đây đã hoạt động hết công suất, phục vụ cả ngày lẫn đêm. Một mẻ lúa khoảng trên 20 tấn được sấy khô mất khỏang 13 đến 18 giờ. Huyện Điện Bàn có 4 HTX với 9 lò sấy công suất lớn. Mỗi ngày, có hàng trăm tấn lúa của nông dân ở địa phương được sấy khô. Điều đó không chỉ giải quyết những vất vả cho nông dân mà còn đảm bảo được sản lượng lúa thu hoạch, giảm bớt những thiệt hại cho người nông dân trong mùa mưa lũ./.
Nguyễn Thắng