Tin tứcMột vai diễn lịch sử, một hành trình khám phá trí tuệ và bản lĩnh
Không phải nhân vật lịch sử nào cũng dễ dàng chuyển tải lên sân khấu truyền hình, nhất là khi đối tượng khán giả hướng đến là thiếu nhi. Người diễn viên không chỉ cần tái hiện diện mạo, lời nói và hành động của nhân vật, mà còn phải tìm được cách làm cho những giá trị lịch sử trở nên gần gũi, sinh động và dễ cảm nhận. Với vai Lương Thế Vinh trong chương trình Hô Biến kỳ 78, diễn viên Cao Di có cơ hội bước vào một thử thách như thế: hóa thân thành vị Trạng nguyên nổi tiếng thông minh, tài giỏi, được dân gian gọi bằng cái tên thân thuộc Trạng Lường.
Đây không đơn thuần là một vai diễn kể lại câu chuyện cân voi quen thuộc. Đó còn là hành trình khám phá một nhân vật có thật trong lịch sử, từ trí tuệ, phong thái đến những phẩm chất đáng quý của người học rộng, biết suy nghĩ và luôn bình tĩnh trước thử thách.
Tìm chiều sâu phía sau hình tượng một vị Trạng nguyên
Lương Thế Vinh là một trong những nhân vật tiêu biểu của nền khoa bảng Việt Nam thời Hậu Lê. Ông đỗ Trạng nguyên khoa Quý Mùi năm 1463, dưới triều vua Lê Thánh Tông. Tên tuổi ông gắn liền với tài năng toán học, đo lường và nhiều đóng góp trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật. Hình tượng Trạng Lường vì thế không chỉ đại diện cho sự thông minh mà còn là biểu tượng của tinh thần học hỏi và khả năng vận dụng tri thức vào đời sống.
Khi đảm nhận vai diễn này, Cao Di phải tiếp cận một nhân vật đã có vị trí đặc biệt trong tâm thức nhiều thế hệ. Thách thức đặt ra là làm thế nào để Lương Thế Vinh trên sân khấu không trở thành một hình tượng quá trang nghiêm, xa cách, mà vẫn giữ được phong thái của một bậc khoa bảng.
Điểm đáng chú ý của nhân vật nằm ở sự kết hợp giữa trí tuệ và sự khiêm nhường. Lương Thế Vinh không tìm cách chứng tỏ mình bằng những lời nói lớn lao. Ông để năng lực được thể hiện qua cách quan sát, suy luận và giải quyết tình huống. Đây là nét tính cách đòi hỏi người diễn viên phải có sự tiết chế, bởi nếu quá nhấn mạnh vẻ thông minh, nhân vật dễ trở nên khuôn mẫu; ngược lại, nếu thiếu sự đĩnh đạc, hình tượng Trạng nguyên sẽ mất đi sức thuyết phục.
Cao Di đứng trước yêu cầu xây dựng một nhân vật có chiều sâu nhưng vẫn phù hợp với ngôn ngữ biểu diễn dành cho thiếu nhi. Đó là sự cân bằng giữa phong thái lịch sử và cảm xúc đời thường, giữa vẻ điềm tĩnh của một người tài trí và sự gần gũi của một người con, người bạn.
Bản lĩnh của nhân vật được thể hiện qua hành động
Cao trào của vai diễn tập trung ở cuộc thử tài cân voi. Đây là phân đoạn có nhiều lớp diễn biến, đòi hỏi nhân vật phải thể hiện được sự chuyển biến từ suy nghĩ đến hành động.
Trước câu hỏi của sứ thần, Lương Thế Vinh không vội vàng trả lời. Ông quan sát những vật dụng hiện diện quanh mình, nhận ra chiếc thuyền có thể trở thành phương tiện thay thế chiếc cân. Từ đó, phương pháp xác định trọng lượng con voi được hình thành.
Điều thú vị là trí thông minh của nhân vật không được thể hiện bằng một phép tính phức tạp, mà bằng khả năng nhìn thấy điều người khác chưa nhận ra. Một chiếc thuyền bình thường, những tảng đá bên bờ sông và một dấu mực nước đã trở thành những yếu tố quan trọng để giải quyết bài toán.
Đối với Cao Di, đây là phân đoạn cần sự phối hợp giữa biểu cảm, hành động và nhịp thoại. Nhân vật phải thể hiện được sự tập trung khi quan sát, sự quyết đoán khi đưa ra phương án và sự kiên nhẫn khi hướng dẫn mọi người thực hiện từng bước. Người xem cần cảm nhận được rằng lời giải không xuất hiện ngẫu nhiên, mà được hình thành từ quá trình suy nghĩ có cơ sở.
Một điểm quan trọng khác là cách nhân vật đối diện với sự hoài nghi của sứ thần. Lương Thế Vinh không bị cuốn vào cuộc tranh luận hơn thua. Ông giữ thái độ bình thản, tập trung vào việc chứng minh tính hợp lý của phương pháp. Chính sự điềm đạm ấy tạo nên sức mạnh của nhân vật.
Khi người tài không đứng ngoài những tình cảm bình dị
Nếu chỉ có những phân đoạn thử tài, hình tượng Lương Thế Vinh có thể trở thành một nhân vật thuần túy trí tuệ. Tuy nhiên, kịch bản còn mở ra những khoảnh khắc đời thường để Cao Di thể hiện một phương diện khác của nhân vật.
Đó là niềm xúc động khi trở về quê hương, tình cảm dành cho người mẹ và sự thân thiết với hai cô bé Cúc, Mai. Những cuộc đối thoại này giúp nhân vật có thêm hơi thở đời sống, không bị đóng khung trong hình ảnh một vị Trạng nguyên chỉ biết đến sách vở và những phép tính.
Đặc biệt, mối quan hệ giữa Lương Thế Vinh và mẹ là một điểm tựa cảm xúc quan trọng. Người mẹ nhắc con rằng học tập không phải để hơn thua với người khác, mà để có đủ hiểu biết giải quyết những vấn đề trong cuộc sống. Lời dạy ấy giúp lý giải phần nào nền tảng hình thành nhân cách của nhân vật.
Ở những phân đoạn này, diễn viên cần thay đổi sắc thái biểu đạt, từ sự nghiêm túc trong cuộc thử tài sang sự ấm áp trong tình cảm gia đình. Đây cũng là cơ hội để Cao Di tạo nên một Lương Thế Vinh gần gũi với trẻ em, một người tài giỏi nhưng vẫn biết lắng nghe, yêu thương và trân trọng những điều bình dị.
Đưa nhân vật lịch sử đến gần thế hệ hôm nay
Một vai diễn lịch sử dành cho thiếu nhi có giá trị khi nhân vật không chỉ tồn tại trong câu chuyện của quá khứ mà còn gợi được sự đồng cảm với hiện tại. Với Lương Thế Vinh, điều đó nằm ở tinh thần chủ động tìm tòi, không ngại khó và biết thay đổi cách tiếp cận khi đối diện với vấn đề.
Qua nhân vật này, Cao Di góp phần chuyển tải một thông điệp giáo dục thiết thực: thông minh không chỉ là khả năng trả lời nhanh một câu hỏi, mà còn là biết quan sát, phân tích và tìm ra phương án phù hợp. Một người có tri thức cũng cần có sự bình tĩnh, lòng kiên trì và tinh thần hợp tác.
Đây là những phẩm chất cần thiết đối với trẻ em trong thời đại mà các em thường xuyên tiếp xúc với lượng thông tin lớn và nhiều vấn đề mới mẻ. Câu chuyện cân voi vì thế không chỉ là một giai thoại thú vị về người xưa, mà còn là một bài học về phương pháp tư duy.
Ở góc độ biểu diễn, vai Lương Thế Vinh cũng đặt ra yêu cầu cho Cao Di về khả năng làm việc với một kịch bản có sự kết hợp giữa lịch sử, kiến thức và tính giải trí. Người diễn viên phải giúp khán giả hiểu được cách giải bài toán, đồng thời duy trì sức hấp dẫn của tình huống sân khấu. Khi kiến thức được chuyển tải bằng hành động và cảm xúc, trẻ em sẽ dễ dàng tiếp nhận hơn so với việc chỉ nghe giải thích bằng lời.
Dấu ấn từ một vai diễn mang ý nghĩa giáo dục
Trong Hô Biến kỳ 78, Cao Di đảm nhận vị trí nhân vật trung tâm, kết nối toàn bộ diễn biến từ cuộc trở về quê hương đến thử thách cân voi và bài học cuối cùng. Vai diễn có nhiều sắc thái, đòi hỏi sự thống nhất trong cách xây dựng hình tượng: trí tuệ nhưng không kiêu ngạo, quyết đoán nhưng không nóng vội, tài giỏi nhưng vẫn giữ được sự khiêm nhường.
Giá trị của hình tượng Lương Thế Vinh không nằm ở danh hiệu Trạng nguyên mà ở cách ông sử dụng tri thức để giải quyết vấn đề. Đó cũng là điều mà vai diễn hướng đến khi đưa một nhân vật lịch sử đến với khán giả nhỏ tuổi.
Với Cao Di, hóa thân thành Trạng Lường là cơ hội để tiếp cận một hình tượng giàu ý nghĩa văn hóa và giáo dục. Qua nhân vật, người diễn viên không chỉ góp phần tái hiện một giai thoại dân gian nổi tiếng mà còn cùng chương trình khơi dậy sự tò mò, niềm yêu thích lịch sử và tinh thần ham học hỏi ở trẻ em.
Một con voi được cân bằng chiếc thuyền có thể là câu chuyện khiến các em thích thú. Nhưng điều đáng nhớ hơn cả chính là cách Lương Thế Vinh suy nghĩ trước một vấn đề tưởng chừng không có lời giải. Và khi hình tượng ấy được thể hiện bằng ngôn ngữ sân khấu gần gũi, nhân vật lịch sử sẽ không còn nằm yên trong những trang sách, mà có thể trở thành nguồn cảm hứng cho những hành trình khám phá của thế hệ trẻ.
Hô Biến – Kỳ 78: Lương Thế Vinh – Quan trạng cân voi, với sự tham gia của Cao Di trong vai Lương Thế Vinh, phát sóng lúc 10g30, thứ Tư ngày 11/11/2026 trên HTV7.
Ê-KÍP SẢN XUẤT
● Chỉ đạo nội dung: Đào Thị Thanh Xuân
● Biên kịch: Cao Võ Trường Di
● Tổng đạo diễn: Trần Minh Cường
● Đạo diễn dàn dựng: Thành Ca
● Trợ lý đạo diễn: Trần Hữu Nghĩa
● Biên tập: Trần Minh Cường
● Trợ lý biên tập: Nguyễn Hoàng Khánh Nhi – Hà Việt Dũng
DIỄN VIÊN
● Lương Thế Vinh: Cao Di
● Sứ thần: NS Hữu Nghĩa
● Quan/Quản tượng: Thành Thuận
● Bà ngoại: NSƯT Minh Hạnh
● Cúc: Helen Vũ
● Mai: Trang Nhung
● Nữ quan: Như Cherry
● Mẹ Lương Thế Vinh: Mai Duyên
