Bà Phạm Thị Bé Hiền, Trưởng phòng Phòng Giáo dục phổ thông, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cho biết nhà trường triển khai mô hình đào tạo AI theo hai cấp độ. Ở cấp độ đại trà, toàn bộ học sinh được trang bị kiến thức nền tảng để hiểu và vận dụng các công cụ AI vào học tập cũng như đời sống. Ở cấp độ chuyên sâu, trường tập trung phát hiện, bồi dưỡng các học sinh có năng khiếu về Toán, AI, lập trình, học máy và học sâu nhằm định hướng nghề nghiệp sớm, hướng đến các kỳ thi Olympic AI và nghiên cứu khoa học kỹ thuật.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, mô hình được vận hành linh hoạt qua bốn hình thức: dạy phổ cập qua E-learning, tích hợp chủ đề AI vào môn Tin học và các môn học khác, duy trì Câu lạc bộ AI hàng tuần và thành lập các lớp chuyên sâu mũi nhọn.
Đáng chú ý, bài toán khó về nhân lực và hạ tầng công nghệ đã được nhà trường giải quyết bằng các giải pháp nội lực sáng tạo. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các đối tác liên kết như giai đoạn đầu thí điểm, trường đã chủ động tự bồi dưỡng đội ngũ tại chỗ và cử giáo viên theo học Thạc sĩ chuyên ngành AI. Đến nay, Tổ Tin học của trường đã đủ năng lực tự đảm nhận chương trình giảng dạy chính thức theo khung chuẩn từ năm học 2026–2027. Bên cạnh đó, việc ứng dụng điện toán đám mây và kết nối hệ sinh thái nghiên cứu với các trường đại học đã giúp học sinh vượt qua rào cản về cơ sở vật chất phòng máy.
“Mô hình tự chủ giảng dạy này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí cho phụ huynh, tạo môi trường chuyển đổi số thực chất mà còn mang lại nhiều giải thưởng đỉnh cao cho học sinh thành phố”, bà Phạm Thị Bé Hiền nhận định.
Đối với việc từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa đã chủ động xây dựng một mô hình giáo dục đa chiều đầy sáng tạo. Thay vì gia tăng áp lực tiết học, nhà trường chọn hướng đi chuyển dịch trọng tâm, từ “học tiếng Anh” sang “dùng tiếng Anh để học”, tạo môi trường để học sinh được sử dụng ngoại ngữ một cách tự nhiên và liên tục.
Bà Trần Thị Hồng Thủy, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, mô hình được vận hành dựa trên “5 Không gian sử dụng tiếng Anh”. Hành trình này bắt đầu từ lớp học với các tiết thảo luận, thuyết trình dự án và giảng dạy liên môn bằng tiếng Anh; lan tỏa ra đời sống học đường qua bảng tin, góc đọc sách, các câu lạc bộ và sân khấu hóa; trải nghiệm thực tế qua các hoạt động ngoại khóa như làm vlog bằng tiếng Anh; hòa nhập môi trường quốc tế qua các diễn đàn nghiên cứu khoa học; và cuối cùng là kết nối về gia đình thông qua dự án “English Family Challenge” – nơi học sinh cùng bố mẹ thực hiện các thử thách giao tiếp hàng tháng.
Bà Trần Thị Hồng Thủy, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, chia sẻ thêm: “Việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai chỉ thực sự thành công khi ngôn ngữ này hiện diện tự nhiên trong mọi khía cạnh đời sống, trở thành một năng lực sống và công cụ hội nhập thực chất cho các em học sinh.”
Thách thức vận hành một hệ thống giáo dục khổng lồ sau sáp nhập địa giới hành chính, với gần 6.000 cơ sở giáo dục và hơn 2,6 triệu học sinh , đã đặt ngành Giáo dục và Đào tạo TPHCM vào yêu cầu bức thiết: Không thể tiếp tục quản lý bằng giấy tờ hay báo cáo thủ công. Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học mới 2026 - 2027, Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM đã khẳng định chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) chính là giải pháp cốt lõi để tái cấu trúc toàn diện công tác quản trị, hướng tới 3 thước đo: giảm tải cho giáo viên, thuận tiện cho người dân và công bằng cho học sinh.
Những con số từ kết quả cải cách hành chính năm 2025 đã chứng minh tính đúng đắn của chiến lược này. Chỉ số cải cách hành chính của Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM vươn lên vị trí dẫn đầu khối các Sở, ban, ngành (tăng 22 bậc so với năm 2023) với tỷ lệ hài lòng của người dân đạt tới 99,44%. Thành phố đã số hóa 100% hồ sơ pháp lý, học bạ số, sổ đầu bài số và áp dụng chữ ký số cho toàn bộ kế hoạch giảng dạy của giáo viên, chính thức chấm dứt tình trạng “sổ sách hai lần”. Đặc biệt, công tác tuyển sinh đầu cấp được thực hiện trực tuyến 100% dựa trên bản đồ số dân cư mà phụ huynh không phải nộp bất kỳ giấy tờ nào. Mô hình “Lớp học không biên giới” cũng đã xóa mờ khoảng cách địa lý, mang bài giảng chất lượng từ trung tâm đến tận các điểm trường vùng xa, biển đảo.
Năm học 2026 - 2027, ngành Giáo dục và Đào tạo TPHCM nhấn mạnh 5 cam kết: 100% cơ sở giáo dục phải đạt chuẩn thể chế số trong Quý 4; giảm tỷ lệ yếu kém về hạ tầng xuống dưới 20%; xóa bỏ trùng lặp dữ liệu và cắt giảm tối thiểu 30% hồ sơ, báo cáo cho giáo viên; công khai kết quả chuyển đổi số của từng trường trên Cổng dữ liệu mở; và bắt đầu công bố tỷ lệ học sinh đạt chuẩn năng lực số từ năm 2027.
Đặc biệt, đối với ứng dụng AI trong trường học, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM cũng khẳng định, quan điểm nhất quán là AI sẽ đóng vai trò trợ lý đắc lực hỗ trợ giáo viên soạn bài, chấm điểm, giải đáp cho người học nhưng quán triệt nguyên tắc: AI chỉ trợ lực, không thay thế vị trí của người thầy. Đồng thời, TPHCM cũng kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm ban hành danh mục AI thẩm định cho học sinh phổ thông, nguyên tắc bảo vệ dữ liệu người học dưới 16 tuổi và quy định về liêm chính học thuật.
Bức tranh giáo dục TPHCM trong năm học mới không chỉ dừng lại ở những con số thành tích. Quan trọng hơn, đó là sự chuẩn bị vững chắc về cả năng lực số lẫn trình độ ngoại ngữ, giúp thế hệ trẻ Thành phố mang tên Bác tự tin khẳng định bản thân và hội nhập cùng bè bạn quốc tế.


