Hoàn thiện hạ tầng, tạo thuận lợi cho người dân chuyển đổi
Áp lực ô nhiễm từ hoạt động giao thông đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi phương tiện xanh tại TP. Hồ Chí Minh. Thành phố hướng đến vận động người dân tự nguyện chuyển đổi, trong khi từ ngày 1/7/2027, việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy sẽ chính thức được triển khai.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hiếu - chuyên gia quy hoạch - phát triển đô thị - giảng viên Trường Đại học Việt Đức, kết quả kiểm định trên diện rộng sẽ là cơ sở để thành phố xây dựng những giải pháp phù hợp, đặc biệt là chính sách hỗ trợ các nhóm yếu thế. Ông nhấn mạnh: “Sau khi có kết quả kiểm định diện rộng, chúng ta sẽ có cơ sở đưa ra những giải pháp phù hợp. Đặc biệt, những nhóm yếu thế cần được hỗ trợ. Nếu tạo điều kiện để người dân tiếp cận hạ tầng, phương tiện với mức giá hợp lý, đồng thời bảo đảm lợi ích lâu dài và sự thuận tiện trong sử dụng, người dân sẽ tự nguyện chuyển đổi”.

Các phương tiện vận tải hàng hóa và ô tô lưu thông mật độ cao tại cửa ngõ TP. Hồ Chí Minh — nhóm phương tiện chạy dầu diesel được các chuyên gia nhận định là một trong những nguồn phát thải chính cần ưu tiên kiểm soát nhằm cải thiện chất lượng không khí đô thị
Bên cạnh chi phí mua phương tiện mới, khả năng tiếp cận trạm sạc, điểm đổi pin và điều kiện an toàn tại khu dân cư cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của người dân.
Ông Ngô Anh Vũ - Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho rằng cần chuẩn hóa nguồn pin và thiết kế hạ tầng sạc, đổi pin. Các bãi đậu xe, công trình xây dựng cần được bố trí không gian phù hợp để lắp đặt trạm sạc. Đồng thời, cần chuẩn hóa các điều kiện phòng cháy, chữa cháy để người dân yên tâm sử dụng phương tiện điện.
Chính sách tài chính cần hướng đến đúng đối tượng
Để giảm áp lực chi phí ban đầu, các chuyên gia đề xuất xây dựng cơ chế hỗ trợ tài chính thông qua nhiều hình thức như trả góp, cho vay dài hạn, thuê phương tiện hoặc thuê pin. Việc huy động sự tham gia của nhà sản xuất, đơn vị phân phối và đẩy mạnh xã hội hóa cũng được xem là giải pháp cần thiết.
Ông Bùi Hòa An - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh: "Việc chuyển đổi sang phương tiện xanh hiện nay là trên tinh thần vận động, tự nguyện, tự giác của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức. TP sẽ tập trung hoàn thiện hạ tầng trạm sạc, đổi pin và các điều kiện liên quan để người dân thuận tiện nhất khi chuyển đổi. Đồng thời, hệ thống xe buýt điện cũng phấn đấu được triển khai đồng bộ trong năm 2027".
Ở góc độ tài chính, ông Ngô Anh Vũ đề xuất có thể huy động nguồn lực từ các nhà sản xuất, đơn vị phân phối thông qua chính sách trả góp, cho vay dài hạn, thuê xe hoặc thuê pin. Về lâu dài, thành phố có thể nghiên cứu khai thác nguồn thu từ thương mại hóa tín chỉ carbon sau quá trình xanh hóa giao thông.
Ưu tiên kiểm soát nguồn phát thải cao
Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hiếu, để giải quyết căn cơ vấn đề ô nhiễm không khí, thành phố cần ưu tiên kiểm soát các nhóm phương tiện phát thải cao, đặc biệt là xe máy đã quá cũ và phương tiện vận tải sử dụng dầu diesel. Ông nhận định: “Trên 80% những nguồn gây ô nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe chủ yếu đến từ xe chạy diesel và một phần từ xe máy rất cũ. Vì vậy, nếu tập trung kiểm soát hai nhóm phương tiện này, chúng ta sẽ giải quyết được vấn đề cơ bản về ô nhiễm của TP. Hồ Chí Minh. Thành phố cần có lộ trình thay thế hoặc nâng cấp phù hợp”.

Mật độ phương tiện cá nhân và xe vận tải lưu thông đông đúc tại TP. Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy từ ngày 1/7/2027 và hỗ trợ người dân chuyển đổi sang phương tiện xanh

Đối với các phương tiện chưa đáp ứng tiêu chuẩn khí thải, ông Bùi Hòa An cho biết cần khuyến khích người dân sửa chữa, bảo dưỡng để phương tiện đạt tiêu chuẩn, qua đó giảm lượng khí thải ra môi trường. Việc chuyển đổi hoàn toàn sang phương tiện không phát thải vẫn được thực hiện trên tinh thần tự nguyện.
Chuyển đổi giao thông xanh không chỉ là thay thế xe xăng bằng xe điện, mà còn đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ từ hạ tầng, phương tiện đến thói quen đi lại. Ưu tiên kiểm soát nguồn phát thải cao, hỗ trợ đúng đối tượng và phát triển giao thông công cộng sẽ là những yếu tố quan trọng để cải thiện chất lượng không khí và môi trường sống tại TP. Hồ Chí Minh.
THU TÌNH, TẤN LỘC, ĐỨC PHONG
(HTV)




























