Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện “5 không” trong chống khai thác IUU

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt thực hiện nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), xác định mục tiêu gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng từ nay đến cuối năm 2026.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU, Phó Thủ tướng ghi nhận những chuyển biến trong công tác chống khai thác IUU thời gian qua, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu thực hiện “5 không”: không để phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; không để các vụ việc vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình (VMS) không được xử lý hoặc kéo dài; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai khác với dữ liệu, hồ sơ và thực tế.

Phó Thủ tướng yêu cầu việc báo cáo phải chính xác, trung thực, bảo đảm dữ liệu thống nhất, đồng bộ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì điều phối, bám sát kế hoạch hành động của Thủ tướng Chính phủ, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xử lý triệt để những tồn tại theo khuyến nghị của EC. Sau cuộc họp, bộ cần thiết lập đầu mối thường xuyên trao đổi, giải trình và cung cấp bằng chứng về kết quả khắc phục cho phía EC.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 30/9, Việt Nam đã thực hiện đầy đủ 31/38 khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5 và có kết quả kiểm chứng. Năm khuyến nghị đang tiếp tục được hoàn thiện theo lộ trình, hai khuyến nghị còn lại đang được trao đổi, làm rõ với EC. Bộ dự kiến gửi báo cáo tổng hợp kết quả thực hiện trước ngày 15/10/2026.

Công tác quản lý đội tàu, giám sát hành trình và truy xuất nguồn gốc cũng ghi nhận những chuyển biến. Toàn bộ 80.003 tàu cá từ 6 m trở lên đã được đăng ký, cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia; tỷ lệ giấy phép khai thác còn hạn đạt khoảng 96%. Trong số tàu cá từ 15 m trở lên, có 27.238/27.520 tàu đã lắp thiết bị VMS. Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) được triển khai tại 141 cảng, bến cá.

Để chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 6 của EC, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tăng cường quản lý, kiểm soát tàu cá, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, gian lận hồ sơ và nguồn gốc thủy sản. Bộ Quốc phòng duy trì lực lượng tại các vùng biển trọng điểm, tăng cường tuần tra, ngăn chặn tàu cá khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài. Bộ Công an chỉ đạo điều tra, xử lý các hành vi vi phạm, xem xét xử lý hình sự đối với những trường hợp đủ căn cứ theo quy định.

Chủ tịch UBND 22 tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả chống khai thác IUU tại địa phương. Những địa phương để xảy ra vi phạm hoặc chậm chuyển biến phải kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu. Các địa phương cũng cần đẩy nhanh việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu tàu cá, tăng cường kiểm tra hoạt động tại cảng cá và khắc phục các tồn tại được cơ quan thanh tra chỉ ra.

Bên cạnh mục tiêu gỡ “thẻ vàng”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phát triển ngành thủy sản bền vững, gắn với ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cấp hạ tầng cảng cá, phát triển nuôi trồng, khai thác, chế biến và nâng cao giá trị sản phẩm. Các hiệp hội ngành hàng cần chủ động phản ánh khó khăn, kiến nghị giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu xuất khẩu thủy sản trên 12 tỷ USD trong năm 2026.