Việc một bộ phim ngắn AI ngang nhiên "trộm mặt" dàn sao gạo cội của bộ phim kinh điển Hồng Lâu Mộng bản 1987 đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ dữ dội từ công chúng, buộc tác phẩm này phải gỡ bỏ ngay lập tức.
Hệ luỵ từ vấn nạn "trộm mặt" bằng AI
Bộ phim ngắn Đại Ngọc Trùng Sinh đã vấp phải sự chỉ trích nặng nề khi tạo hình các nhân vật trong phim giống hệt 17 diễn viên của bản truyền hình Hồng Lâu Mộng năm 1987.
Ngay sau khi vụ việc bùng nổ, nữ diễn viên Trương Lợi - người thủ vai Tiết Bảo Thoa đình đám một thời - đã lên tiếng khẳng định bà chưa từng cấp phép sử dụng hình ảnh và tuyên bố sẽ nhờ pháp luật can thiệp để bảo vệ quyền lợi.
Đáng chú ý, vụ việc này xảy ra gần như cùng thời điểm với phiên tòa xét xử vụ án Triệu Lệ Dĩnh khởi kiện nền tảng phim ngắn AI vì vi phạm quyền hình ảnh. Hai sự kiện liên tiếp đã đẩy vấn nạn thương mại hóa bằng cách "đánh cắp gương mặt" lên đỉnh điểm của sự bức xúc trong dư luận.
Bóp méo kinh điển, biến tấu thành kịch bản "trạch đấu" rẻ tiền
Bản truyền hình Hồng Lâu Mộng 1987 từ lâu đã vươn tầm trở thành tượng đài bất hủ của màn ảnh nhỏ. Từng nhân vật đều là tâm huyết mài giũa của toàn bộ ê-kíp. Dưới góc độ pháp lý, quyền hình ảnh của diễn viên và thành quả nghệ thuật của giới sáng tạo đều được pháp luật bảo hộ; không ai có quyền tùy tiện sao chép hay chiếm đoạt vô cớ.
Điều khiến khán giả khó chấp nhận hơn cả là bộ phim AI này không chỉ ăn cắp hình ảnh mà còn ngang nhiên phá nát nguyên tác. Những hình tượng quen thuộc, mang đậm tính văn học như Lâm Đại Ngọc, Tiết Bảo Thoa hay Giả mẫu lại bị nhồi nhét vào một kịch bản "trạch đấu", mưu mô báo thù đầy sáo rỗng chỉ để câu view.
Việc mượn gương mặt của các nhân vật huyền thoại để thu hút lưu lượng, nhưng lại bóp méo cốt lõi câu chuyện là hành vi xúc phạm tác phẩm gốc và chà đạp lên tình cảm của khán giả.
AI không thể là "điểm mù" của đạo đức và pháp luật
Bản chất AI chỉ là một công cụ công nghệ. Nếu được sử dụng đúng đắn, nó có thể mở ra vô vàn hướng đi mới cho các nhà sáng tạo nội dung, làm phong phú thêm hình thức thể hiện. Song, nhiều kẻ trục lợi lại đang mượn cớ AI khó nhận diện, khó thu thập bằng chứng để cố tình lách luật. Thay vì xin phép bản quyền, họ ngang nhiên dùng hình ảnh của người nổi tiếng để tăng sức hút cho sản phẩm của mình, ném mọi ranh giới về đạo đức lẫn luật pháp ra sau đầu.
Bên cạnh vi phạm của người dùng, các nền tảng phát sóng cũng không thể vô can. Với tốc độ sản xuất và đăng tải chóng mặt của phim ngắn AI, khâu kiểm duyệt lỏng lẻo đã tạo lỗ hổng cho vi phạm.
Đa phần các nền tảng hiện nay đều áp dụng chính sách "mất bò mới lo làm chuồng" - đợi đến khi có báo cáo vi phạm, hoặc dư luận phẫn nộ mới tiến hành gỡ bỏ. Cách làm này không giải quyết được tận gốc vấn đề. Các nền tảng cần chủ động siết chặt khâu kiểm duyệt ngay từ đầu, tăng cường đối chiếu hình ảnh nhân tạo và bắt buộc gắn nhãn đối với các nội dung do AI tạo ra.
Những vụ kiện tụng gần đây là cột mốc để vạch ra ranh giới rõ ràng cho hoạt động sáng tạo bằng AI. Sự tiện lợi của công nghệ không đồng nghĩa với quyền tùy tiện xâm phạm hình ảnh người khác.
Công nghệ mới sinh ra là để kể những câu chuyện hay, xây dựng một hệ sinh thái văn hóa lành mạnh, chứ không phải trở thành công cụ đánh cắp danh tính và vắt kiệt giá trị của những di sản kinh điển.
































