Tin tứcSở hữu kinh phí khổng lồ hơn 4000 crore (khoảng 500 triệu USD, riêng Phần 1 tiêu tốn khoảng 1.600 crore - tương đương khoảng 171 triệu USD), phủ sóng 50.000 phòng vé toàn cầu cùng tầm nhìn định hình thành chuỗi ba phim (trilogy), Ramayana Phần 1 do Nitesh Tiwari đạo diễn không chỉ là một bộ phim.
Nó là một sự kiện văn hóa, một bài kiểm tra cho năng lực kỹ xảo của điện ảnh Ấn Độ và là nỗ lực đưa một sử thi linh thiêng vượt khỏi biên giới quốc gia.
Nhưng khi ánh sáng màn hình vụt tắt sau gần 3 giờ đồng hồ (chưa tính thời gian nghỉ giải lao đặc trưng của phim Ấn Độ), khán giả bị chia rẽ. Có những người thấy mình được "thanh tẩy" qua một trải nghiệm đậm chất tôn giáo, và cũng có những người ra về với sự tiếc nuối cho một "bữa fine dining" quá đà về hiệu ứng nhưng lại thiếu vắng linh hồn nghệ thuật.
Thế giới quan đồ sộ và màn chào sân của các vị thần
Điểm mạnh nhất của Ramayana: Khởi Nguồn Một Huyền Thoại nằm ở cách bộ phim lựa chọn điểm xuất phát. Thay vì bắt đầu với một vị thái tử chốn nhân gian, phim đưa người xem vào một cuộc chiến siêu thực giữa các vị thần (Deva) và phe Ác (Asura).
Bối cảnh Đại dương Nhân quả (Causal Ocean) hiện lên hoành tráng, tạo ra một không gian vũ trụ tôn giáo sắc nét. Đối với những khán giả chưa quen thuộc với thần thoại đạo Hindu, phim khéo léo dùng lời dẫn truyện của thần chim Jatayu (Anupam Kher) để thiết lập luật chơi của thế giới này: Các vị thần dù quyền năng nhưng không toàn tri, và ngay cả đấng bảo hộ Vishnu cũng phải tuân theo những giới hạn của vũ trụ để giải quyết cái ác do chính ngài gián tiếp tạo ra.
Cách bộ phim xây dựng hệ thống quy tắc này rất thông minh. Nó giải thích được tại sao thế giới lại cần đến các thế thân (avatar) như Thái tử Rama, đồng thời tạo ra một không gian nơi cái ác và cái thiện không bị giới hạn bởi ranh giới đen - trắng cứng nhắc.
Ravana và Rama: Cuộc đối đầu giữa một tâm trí phức tạp và một biểu tượng tĩnh lặng
Trong mọi phiên bản chuyển thể, sự chú ý luôn đổ dồn vào hai thái cực: Rama và Ravana. Tuy nhiên, cách xây dựng nhân vật trong Ramayana: Khởi Nguồn Một Huyền Thoại lại tạo ra một sự chênh lệch thú vị.
Nhân vật Vua quỷ Ravana, qua sự thể hiện của ngôi sao điện ảnh Kannada - Yash, được đắp nặn với nhiều lớp lang tâm lý.
Phim sử dụng một thủ pháp hình ảnh xuất sắc để tái hiện "10 cái đầu" của Ravana: Không phải là 10 khuôn mặt vật lý lố bịch, mà là một không gian nội tâm (mindscape), nơi một học giả uyên bác, một nhạc sĩ tài hoa, một kẻ cuồng tín và một bạo chúa khát máu đang không ngừng giằng xé. Ravana hiện lên không chỉ là một phản diện đơn thuần, mà là một phản anh hùng (antihero) bi tráng, bị tham vọng nuốt chửng nhưng lại cực kỳ cuốn hút.
Ngược lại, Thái tử Rama của Ranbir Kapoor lại vô tình trở nên thụ động. Dù được định sẵn một số mệnh vĩ đại (dharma), con đường trở thành vị minh quân của Rama trong phần này bị cắt vụn thành nhiều thử thách nhỏ lẻ.
Ranbir Kapoor vẫn giữ được sự điềm tĩnh của nhân vật, nhưng sự vội vã của kịch bản đã tước đi của anh những khoảnh khắc đào sâu nội tâm. Sự "ngoan ngoãn" chấp nhận số phận của Rama đôi khi khiến anh bị lép vế trước năng lượng bức bối và dữ dội của Ravana.
Thế nhưng, một điểm sáng đáng kể ở tuyến nhân vật chính là Công chúa Sita (Sai Pallavi). Thoát khỏi hình tượng "bình hoa di động", Sita trong bộ phim này hiện lên như một nữ chiến binh thông thái, tinh thông kiếm pháp và kinh sách.
Khoảnh khắc cô chạm vào cây cung thần của Shiva chỉ bằng vài đầu ngón tay không chỉ khẳng định xuất thân thần thánh (hiện thân của nữ thần Lakshmi) mà còn là một bước tiến hiện đại trong việc kể lại sử thi.
Bữa tiệc CGI đắt tiền nhưng có thực sự "đắt giá"?
Tranh cãi lớn nhất xoay quanh Ramayana: Khởi Nguồn Một Huyền Thoại chính là phần kỹ xảo hình ảnh (CGI/VFX). Nhà sản xuất DNEG (từng làm nên Dune, Interstellar) đã tham gia vào dự án, nhưng chất lượng hình ảnh cuối cùng lại thiếu sự đồng đều.
Mặc dù có những phân cảnh tỏa sáng rực rỡ như cỗ xe ngựa bay hình hoa sen hay trận chiến nghẹt thở cuối phim với thần chim Jatayu, tổng thể hình ảnh của bộ phim lại mắc kẹt trong "thung lũng kỳ lạ" (Uncanny Valley). Những màn chiến đấu lạm dụng hiệu ứng làm mờ chuyển động (motion blur) và các tông màu đôi khi mang lại cảm giác giả tạo, "nhựa", giống như đoạn cắt cảnh (cutscene) của một tựa game hơn là một tác phẩm điện ảnh thực thụ.
Sự tham lam trong việc phô diễn hiệu ứng đã làm ảnh hưởng đến diễn xuất. Những cú máy (master shots) tập trung quá nhiều vào bối cảnh đồ họa khiến các diễn viên đôi khi bị làm mờ một cách khó hiểu. Mối liên kết giữa các nhân vật (như tình anh em giữa Rama và Lakshman) thường bị lu mờ để nhường chỗ cho những đại cảnh hành động ồn ào.
Ramayana: Khởi Nguồn Một Huyền Thoại là một bộ phim mà cách bạn thưởng thức sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào kỳ vọng ban đầu.
Nếu bạn bước vào rạp với con mắt của một nhà phê bình điện ảnh khắt khe, bạn sẽ thấy một tác phẩm "chín ép", nơi sự đầu tư về mặt tài chính chưa đi đôi với sự tinh tế trong chỉ đạo nghệ thuật. Phim ôm đồm quá nhiều thứ trong một thời lượng hạn hẹp, khiến nhịp phim đôi khi bị đứt gãy.
Nhưng nếu bạn xem phim với tâm thế của một người thưởng thức sử thi, hoặc như một trải nghiệm văn hóa, bộ phim vẫn có sức mạnh riêng của nó. Âm nhạc hào hùng, những ẩn dụ triết học về luật nhân quả và màn hóa thân xuất sắc của Yash hay Sai Pallavi đủ sức để giữ chân người xem.
Phim có sự chuẩn bị lớp lang, hệt như một mini-series được cắt nối lại, tạo tiền đề cho một sự bùng nổ thực sự ở Phần 2.
Ramayana: Khởi Nguồn Một Huyền Thoại có thể chưa phải là một kiệt tác điện ảnh hoàn hảo, nhưng nó chắc chắn là một chương mở đầu vĩ đại và ồn ào cho một huyền thoại không bao giờ cũ.
