Bình luận: Bảo vệ đất trồng lúa
(VOH) - Từ năm 2000 đến năm 2007 diện tích trồng lúa nuớc ta đã giảm 360.000 ha, chiếm khỏang 10% tổng diện tích đất trồng lùa trong cả nước, phần lớn tập trung ở 2 đầu vựa lúa lớn nhất nuớc ta là đồng bằng sông Hồng và đồng bằng song Cửu Long. Theo Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN.PNT) phần lớn diện tích lúa bị giảm là do chuyển sang đất phi nông nghiệp như công trình giao thong, khu dân cư, khu công nghiệp, sân golf….hoặc vấn để phục vụ sản xuất nông nghiệp khác như nuôi trồng thủy sản. Luợng lúa tiêu thụ hàng năm của chúng ta vào khỏang 29 triệu ruỡi tấn, trong đó dành cho dự trữ an ninh luơng thực là 21 triệu ruỡi tấn , chăn nuôi 6 triệu tư tấn, làm giống 1 triệu mốt tấn, chế biến 200.000 tấn - Hiện nay bình quân diện tích trồng lúa giảm 0,4% /năm – tuy nhiên nhờ năng suất tăng bình quân 2,7% /năm nên chúng ta cơ bản giải quyết đuợc nạn thiếu ăn Để bảo đảm diện tích trồng lúa. Bộ NN.PTNT vừa đưa dự thảo nghị định của chính phủ về quản lý đất trồng lúa nuớc và chính sách an ninh luơng thực quốc gia cho các địa phương, các ngành hữu quan đóng góp ý kiến. Theo đó thủ tuớng sẽ phê duyệt công nhận những tỉnh chuyên canh lúa nước, những vùng đất trồng bất khả xâm phạm. Dự thảo đưa ra 3 qui định khắc khe: Chuyển đổi trên 5 ha đất phải do thủ tuớng quyết định; giá đền bù đất trồng lúa gấp đôi đất thổ cư ở cùng thời điểm; vi phạm về địa giới quy hoạch , kế họach sử dụng đất để xảy ra việc sử dụng đất trồng lúa vào mục đích khác sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là tin vui cho nông dân trồng lúa, vì lần đầu tịên có đuợc văn bản qui phạm pháp luật cấp chính phủ bảo vệ đất trồng lúa còn lại của nuớc ta bằng biện pháp mạnh. Mấy năm gần đây nông dân nuớc ta đuợc mùa, hàng năm xuất khẩu 4 đến 5 triệu tấn gạo – đặc biệt năm 2009 này dự báo sẽ xuất khẩu 6 triệu tấn gạo, nên nhiều nguời lạc quan phấn khởi – Nhưng theo dự báo của cục trồng trọt Bộ NN.PTNT đến năm 2020 chúng ta không còn gạo dư để xuất khẩu, một số nhà khoa học còn lo ngại chúng ta sẽ thiếu gạo ăn cho hơn 100 triệu dân vào năm 2020 – Đó là chưa tính đến dự kiến cho nhu cầu đất phục vụ cho phi nông nghiệp và nông nghiệp khác trồng lúa trong giai đọan 2009 – 2020 lên đến 700 ngàn ha, chiếm gần 20% diện tích canh tác hiện nay; trong đó đất dành cho phát triển giao thông là 200 ngàn ha, đất phát triển đô thị và đất ở nông thôn là 150 ngàn ha – đặc biệt quan trọng là biến đổi khí hậu trong những năm tới cũng khiến nhiều diện tích trồng lúa ở hai vựa lúa đồng bằng sông Hồng, sông Cửu Long bị ngập, bị nhiễm mặn không sản xuất lúa được. Về mặt tâm lý tập quán nông dân – chính Bộ NN.PTNT thừa nhận giá trị thu nhập của 1 ha trồng lúa sau khi chuyển đổi sang mục đích khác đều cao hơn. Như nuôi trồng thủy sản tăng thu nhập từ 4 đến 7 lần so với trồng lúa – một số mô hình chuyên canh rau, hoa chất luợng cao cho thu nhập mỗi ha từ 300 đến 700 triệu đồng. Truớc tình hình này, thủ tuớng chính phủ chỉ thị phải giữ cho đuợc diện tích trồng lúa theo 3 lộ trình: đến năm 2015 giữ cho đuợc 3 triệu 850 ngàn ha; đến năm 2020 là 3 triệu 700 ngàn ha và từ năm 2030 trở đi là 3 triệu 200 ngàn ha. Vị trí của lúa gạo trên thế giới hiện nay đuợc coi là mặt hàng chính trị hơn là mặt hàng kinh tế - do vậy vấn đề đặt ra để giữ cho đuợc diện tích trồng lúa điều quan trọng nhất là làm sao giúp cho nguời nông dân nâng cao sản luợng, chất luợng lúa, có như vậy mới nâng cao thu nhập của nguời trồng lúa để họ gắn bó với ruộng đồng của họ, họ giữ đất ruộng của họ.
Hữu Quan
