Theo thống kê của Công an thành phố HCM thì trong vòng 11 tháng năm 2011 thành
phố xảy ra 1.030 vụ tai nạn giao thông, trong đó có 110 vụ tai nạn giao thông
liên quan đến xe chở quá tải. Còn đó đây trên địa bàn khắp cả nước, nhiều vụ tai
nạn do xe chở quá tải mất lái, chạy nhanh, vượt ẩu, đâm vào nhau và gây tai họa
cho người đi đường. Các vụ tai nạn này lại thêm một lời cảnh báo về mức độ nguy
hiểm mà các xe chở quá tải, lấn tuyến, vi phạm ATGT gây ra. Vụ tai nạn nghiêm
trọng do xe chở quá tải vừa xảy ra trên địa bàn huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An
vừa rồi là một điển hình đau xót. Trong đêm, chiếc xe chở gỗ lậu quá nhiều lần
tải trọng sau khi đổ dốc đã lạc tay lái và lật úp khiến 10 người trên xe thiệt
mạng.
Một giải pháp mang tính lâu dài mà Chính phủ cũng như các địa phương đang tập
trung đó là đầu tư phát triển hạ tầng giao thông. Xây dựng hạ tầng giao thông là
điều cần thiết cho quá trình phát triển của đất nước về mọi mặt. Song, phát
triển hạ tầng giao thông có thể giải quyết ngay bài toán về ùn tắc giao thông,
còn giảm được tai nạn giao thông hay không thì cần có những thay đổi về cơ chế
quản lý, cũng như phải đòi hỏi cả hệ thống chính trị, cả cộng đồng cùng xẻ chia
ý thức và trách nhiệm. Đặc biệt là ý thức của người tham gia giao thông. Bằng
chứng là tại nhiều tuyến đường cao tốc mới đưa vào sử dụng ở đó đây trên phạm vi
cả nước, đường rộng xe thưa nhưng tai nạn thảm khốc vẫn thường xảy ra như: cao
tốc Pháp Vân Cầu Giẽ, Thăng Long-Nội bài, Đại lộ Thăng Long ở Hà Nội hay Đại lộ
Võ Văn Kiệt, đường Nguyễn Văn Linh, đường Rừng Sác, đường cao tốc TPHCM-Trung
Lương... Vụ tai nạn giao thông kinh hoàng vừa xảy ra tối ngày 10/12 trên đường
Nguyễn Hữu Cảnh, quận Bình Thạnh Tp.HCM là một điển hình. Chỉ vì tài xế uống bia
và ngủ gật trong khi cầm lái mà chiếc ô tô chạy tốc độ cao đã lao qua dải phân
cách, tông trực diện vào ô tô lưu thông hướng ngược lại, vụ tai nạn đã tước đi
sinh mạng của 4 người thuộc 3 thế hệ trong một gia đình.
![]() |
| Tai nạn kinh hoàng trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, quận Bình Thạnh Tp.HCM làm 4 người thương vong (ảnh: SGGP) |
Một nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng mà chưa tìm
được lời giải đó là nạn xe quá tải. Theo đánh giá của Hiệp hội vận tải thành phố
Hồ Chí Minh thì hiện nay hầu như 100% xe tải chở hàng hóa đều chở quá tải trọng.
Việc cảnh sát giao thông làm ngơ không xử lý đối với xe chở quá tải là có thật
bởi hành vi này quá phổ biến và còn nhiều vướng mắc cả về khách quan lẫn chủ
quan nên “khó” xử lý đối với hành vi này. Bên cạnh đó tình trạng tài xế xe khách,
xe container chạy nhanh, chạy ẩu để giành khách và quay đầu xe, tăng chuyến cũng
là những nguyên nhân đưa tới các tai nạn thảm khốc.
Qua những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng thường xảy ra, dư luận đặt câu hỏi
về tay nghề và đạo đức của người cầm lái. Trên thực tế thì tình trạng sát hạch
cấp giấy phép lái xe một cách tùy tiện vẫn diễn ra, và đây chính là những “lò”
đã cho ra đời những lớp tài xế không được học nghề và cả đạo đức. Trong một hội
thảo về ATGT gần đây của Bộ Công an, nhiều ý kiến cho rằng hiện nay tình trạng
giấy phép lái xe giả khá phổ biến, không chỉ giấy phép lái xe mà cả hồ sơ giấy
phép lái xe cũng bị làm giả tràn lan. Bên cạnh tình trạng bằng giả thì nạn ‘bằng
thật, giá trị giả’- nghĩa là không học mà vẫn được cấp bằng, cũng đồng nghĩa với
việc mua bằng lái- đang là một hiểm họa đe dọa an toàn giao thông. Rõ ràng trong
cơ chế quản lý về giao thông ở nước ta còn quá nhiều bất cập, mà hậu quả là điều
ai cũng đã thấy rõ.
Tai nạn giao thông không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản, nỗi đau tinh
thần mỗi gia đình mà còn là gánh nặng cho toàn XH. Nạn nhân của tai nạn giao
thông phần lớn là ở tuổi lao động. Biết bao trụ cột chính trong gia đình trong
phút chốc bị mất đi vì tai nạn giao thông, gánh nặng kinh tế gia đình rồi sẽ lan
rộng đến xã hội. Không ít vụ tai nạn giao thông đã xóa sổ cả một gia đình. Biết
bao đứa trẻ mất mẹ cha, vợ mất chồng, cha mẹ mất con một cách đột ngột do tai
nạn giao thông là những nỗi đau dai dẳng mà không gì có thể bù đắp.
Nhằm tiến tới huy động sức mạnh của toàn xã hội trong phòng tránh tai nạn giao
thông, năm 2012 đã được Chính Phủ chọn là Năm an toàn giao thông. Giương cao
khẩu hiệu này để thấy rằng tai nạn giao thông không còn là vấn đề của riêng một
ngành nào, một cấp nào, mà là vấn đề của toàn xã hội. Tai nạn giao thông đang
như một thảm họa. Thảm họa này do chính con người gây ra, thì chỉ có sự kiên
quyết đồng lòng của mọi người trong xã hội mới có thể đẩy lùi được nó. Giải pháp
thì không thiếu, vấn đề là ở chỗ thực thi các giải pháp đó sao cho bảo đảm tính
nghiêm minh. Bên cạnh các giải pháp tuyên truyền, sự vào cuộc của các Ban-Ngành-Đoàn
thể, thì sự tự giác cao độ của người tham gia giao thông sẽ quyết định TNGT có
giảm được hay không. Bên cạnh đó, nạn mãi lộ của Cảnh sát giao thông cũng cần
được triệt tiêu để cho những hành vi “mua vi phạm” của người dân không có cơ hội
thực hiện. Và điều rất nên mà cũng thật cần thiết áp dụng trong các cơ quan nhà
nước, doanh nghiệp, các tổ chức đoàn thể có người vi phạm, gây tai nạn giao
thông, thì tùy theo mức độ mà kỷ luật, cắt khen thưởng, thậm chí xem xét buộc
thôi việc, đấy là chưa kể người gây tai nạn giao thông còn phải đối diện với
luật pháp.
Để chủ để năm An toàn giao thông 2012 được thực hiện có hiệu quả, thiết nghĩ
trước hết phải khắc phục ngay những lỗ hổng lớn trong cơ chế quản lý giao thông
hiện nay. An toàn giao thông hoàn toàn có thể cải thiện nếu các cấp chính quyền
có sự kiên quyết. Sự kiên quyết này là đòi hỏi cấp bách, bởi giảm tai nạn giao
thông cũng là mục tiêu của thập kỷ để đưa đất nước phát triển trong một môi
trường an toàn.
Thoại Diễm


