Tin tứcCăng thẳng đã bắt đầu từ khi có những xung đột gần đây tại biển Đông. Một đằng, Trung quốc muốn khẳng định vị trí cường quốc trên biển của mình bằng cách liên tục tung ra các hoạt động Hải quân phá vở thế cân bằng mà Mỹ và các nước đồng minh lập ra sau chiến tranh thế giới lần thứ hai. Một đằng khác các nước trong khu vực phản ứng lại trước những đòi hỏi không căn cứ bất chấp luật pháp quốc tế của một số nước lớn. Các vụ xung đột ở vùng biển Hoa đông, vụ tàu Cheonan, vụ đảo Senkaku và mới đây là vụ nả pháo vào đảo Yeonpyeong thực ra chỉ là kết quả của những bất đồng gần đây trong tranh chấp các hòn đảo và quyền lợi mà các tài nguyên biển mang lại.
Đảo Yeonpyeong nằm cách ranh giới vĩ tuyến 38 chia cắt hai miền Triều Tiên 3 km về phía Tây, trong biển Hoàng Hải, gần khu vực tàu Cheonan bị bắn gãy đôi mấy tháng trước đây. Trong cuộc đấu pháo giữa tuần qua, cả hai bên riều Tiên và Hàn quốc đều đổ lỗi cho nhau là khiêu khích trước, nhưng số lượng đạn pháo từ Triều Tiên lớn hơn gấp nhiều lần số lượng pháo được bắn ra từ đảo Yeonpyeong và số thương vong và thiệt hại của phía Hàn quốc được ghi nhận là nặng nề hơn với hai lính thủy đánh bộ và hai dân thường thiệt mạng.
Liên Hiệp quốc, Hoa Kỳ, Nga, Nhật, Châu Âu đều bày tỏ sự lo ngại và lên án việc sử dụng vũ lực để giải quyết các tranh chấp. Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon vốn là một người Hàn quốc gọi vụ tấn công của CHDCND Triều Tiên là “một trong những sự cố nghiêm trọng nhất kể từ cuộc chiến Triều Tiên”.
Trung Quốc, nước được cho là có ảnh hưởng nhiều nhất hiện nay đối với CHDCND Triều Tiên không lên án hành động này. Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ tuyên bố rất chừng mực là bày tỏ thái độ quan ngại và kêu gọi một cách chung chung là hai bên nên cố gắng xây dựng hòa bình.
Tuyên bố lấy lệ của Trung quốc và phản ứng yếu ớt của Hàn quốc không làm nhân dân Hàn quốc hài lòng và hậu quả là Bộ trưởng quốc phòng nước này phải từ chức, hàng trăm người sống trên hòn đảo Yeonpyeong phải sơ tán vào đất liền trong khi quân đội Hàn quốc tăng cường số quân và phương tiện chiến tranh để tổ chức phòng thủ trên đảo Yeonpyeong và các đảo kế cận. Tổng thống Hàn Quốc bổ nhiệm đại tướng Kim Kwan-Jin lên thay thế. Ông Kim từng là Tổng tham mưu trưởng quân đội trong ba năm từ 2006 đến 2008, tân bộ trưởng quốc phòng được xem là một cấp chỉ huy quân sự giàu kinh nghiệm. Nhiệm vụ của ông là “tái lập tin tưởng trong quân đội và dân chúng” sau vụ tấn công vừa qua của Bắc Triều Tiên.
Sự việc dường như vẫn chưa đến điểm dừng khi Quân đội Mỹ và Hàn quốc thông báo sẽ tổ chức tập trận hải quân ở phía nam đảo Yeonpyeong, có sự tham gia của hàng không mẫu hạm George Washington vào hôm nay. Hiện tàu sân bay chạy năng lượng hạt nhân George Washington đang trên đường vào khu vực Hoàng Hải. Nơi mà trong cuộc tập trận tháng trước, Mỹ đã nhượng bộ Trung quốc phải dời địa điểm ra phía Đông trong vùng biển Nhật Bản sau một loạt vụ bắn đạn thật của Trung quốc ở biển Bộc Hải và các khu vực ngoài khơi Trung quốc.
Một số nhà phân tích tin rằng những hành động quân sự của Triều Tiên liên quan nhiều tới quá trình chuyển giao quyền lực đang diễn ra tại nước này. Nhiều nguồn tin nhận định Chủ tịch Kim Jong-il đang bắt đầu các bước chuẩn bị để chuyển giao quyền lãnh đạo đất nước cho con trai út Kim Jong-un. Hồi tháng 9 vừa qua, đảng cầm quyền Triều Tiên đã tổ chức đại hội bất thường, trong đó Kim Jong-un được trao các trọng trách trong đảng và Uỷ ban quân sự trung ương. Là một tướng trẻ, Kim Jong-un chưa có thành tích gì trong hồ sơ của mình và người ta đồn rằng các hoạt động quân sự gần đây có thể hỗ trợ cho quá trình tiếp nhận quyền lực của mình được nhiều thuận lợi.
Tuần trước, khi Triều Tiên hé lộ với chuyên gia hạt nhân hàng đầu của Mỹ về nhà máy tinh chế uranium hiện đại có quy mô công nghiệp nhỏ. Giới chức Mỹ kinh ngạc khi biết Triều Tiên có hơn 1.000 máy ly tâm phục vụ tinh chế uranium, nhưng cho biết họ không ngạc nhiên về sự tồn tại của những cỗ máy này.
Hiện người ta không biết liệu có phải việc hé lộ cho một chuyên gia Mỹ về lò phản ứng làm giàu Uranium là một chỉ dấu cho thấy Triều Tiên sẵn sàng trở lại bàn đàm phán, hay đó chỉ là một hành động phô trương nhằm răn đe các cuộc tập trận liên tục gần đây của liên quân Mỹ Hàn. Dù thế nào đi nữa, khả năng thủ đắc vũ khí hạt nhân của Triều Tiên là một điều hoàn toàn khả thi, bởi nếu Triều Tiên chưa có đủ năng lực sản xuất bom hạt nhân, họ có thể nhận sự giúp đỡ từ người đồng minh Trung quốc, và Triều Tiên hoàn toàn có khả năng bấm nút nếu Bắc Kinh và Bình Nhưỡng bị khiêu khích.
Có thể Hàn quốc, Mỹ và cả Trung quốc đều không muốn chiến tranh, các cuộc tập trận và bắn đạn thật trong khu vực đều nhằm mục đích răn đe và biểu dương sức mạnh. Nhưng Triều Tiên không nghĩ như vậy, và chỉ cần một sai lầm nhỏ ngoài ý muốn, ví như trong cuộc tập trận kéo dài 4 ngày, bắt đầu từ hôm nay, có một quả ngư lôi lạc lỏng nào đó chạm vào tàu sân bay George Washington giống như nó đã chạm vào tàu Cheonan thì không ai biết việc gì sẽ diễn ra.
Thế chiến thứ nhất cũng đã bắt đầu từ một viên đạn vu vơ như vậy trên chiến hào Sarajevo.
Văn Kha