Tin tức |
Với biến đổi khí hậu chúng ta không thể chống lại được- Tất cả mọi biện pháp, giải pháp đều phải sống chung với nó, lấy khó khăn, thách thức biến thành điều kiện thuận lợi phục vụ cho sản xuất và đời sống. Với kinh nghiệm sống chung với lũ- chúng ta có thể sống chung với biến đổi khí hậu. Đối với đầu ra cho nông sản- chất lượng hàng nông sản VN đã đang ngày càng được nâng cao, chỗ đứng của mặt hàng nầy trên thị trường trong và ngoài nước ngày càng có vị thế hơn- Tuy nhiên để có đầu ra bền vững, ổn định cho nông sản Việt Nam- luôn là bài toán đau đầu cho các nhà sản xuất quản lý. Theo Bộ Nông nghiệp- Phát triển nông thôn, tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông, lâm, thủy sản trong quí 1 ước đạt 3 tỷ 650 triệu USD- tăng trên 4,2% so cùng kỳ năm 2009- Riêng tháng 4 xuất khẩu nông sản đạt gần 900 triệu USD. Xuất khẩu nông sản tăng, tại sao lại lo đầu ra? Vì trong 11 mặt hàng nông nghiệp xuất khẩu chủ lực của VN, có 2 mặt hàng là café và gạo giảm về kim ngạch. Đây là 2 mặt hàng thu hút rất đông lực lượng lao động cũng như vốn liếng đầu tư rất lớn- Nên việc bị giảm về kim ngạch xuất khẩu sẽ ảnh hưởng lớn đến đời sống của nông dân Việt Nam. Cụ thể 4 tháng đầu năm 2010 chúng ta đã xuất 465.000 tấn café, giá trị 654 triệu USD- so cùng kỳ năm trước giảm 16,3% về lượng và 21,9% về giá trị- Về mặt hàng gạo 4 tháng chúng ta xuất ước 2 triệu 150 ngàn tấn, giá trị 1 tỷ 180 triệu USD, so với cùng kỳ xuất khẩu gạo giảm 13,8% về lượng. Tại sao xuất khẩu nông sản giảm? Các nhà quản lý, các doanh nghiệp cho rằng do thị trường quốc tế đối với hàng hóa nông sản có nhiều diễn biến phức tạp- giá mua giảm ở một số mặt hàng nên nông sản xuất khẩu gặp khó khăn. Tuy nhiên, nhìn dưới góc độ chiến lược để lý giải thì tổng giá trị xuất khẩu nông sản của VN vẫn tăng hàng năm- nhưng chủ yếu do khối lượng hơn là giá bán bình quân so với một số mặt hàng cùng chủng loại với một số nước như Thái Lan, Trung Quốc…v.v…Nguyên nhân chính bởi chúng ta xuất khẩu thô, chất lượng thấp, không đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế- Công nghiệp chế biến sau thu hoạch của chúng ta còn thô sơ, không đủ sức cạnh tranh. Đầu ra cho nông sản Việt Nam còn khuyết tật gần như năm nào cũng lập lại- Nhận định, dự báo thị trường kém, có sai số lớn so với thực tế- chẳng hạn mặt hàng gạo: đầu năm 2010 chúng ta lạc quan dự báo xuất khẩu 6 triệu tấn với giá trên 450 USD/tấn, nhận định Ấn Độ- nước sản xuất và tiêu thụ gạo lớn thứ nhì thế giới sẽ sụt giảm sản lượng 16 triệu tấn vì hạn hán năm 2009- Thế nhưng, mới đây tổ chức lương nông thế giới (FAO) thông báo sản lượng gạo Ấn Độ sẽ tăng 15% lên mức 151 triệu tấn- Ấn Độ không nhập gạo của ta; Philippine đã nhập đủ gạo cho năm 2010, Một số nước Châu Phi, Trung Đông vẫn bảo đãm an ninh lương thực cho cả năm- Như vậy thị trường tập trung, thị trường truyền thống về gạo của chúng ta sẽ không mua hoặc mua ít gạo của ta năm nay- xuất khẩu gạo của nước ta- trước mắt gặp khó khăn.
Chính phủ, các Bộ ngành TW, các địa phương đang tập trung lời giải cho bài toán nâng cao hiệu quả xuất khẩu nông sản một cách hiệu quả và bền vững- Muốn cạnh tranh được thị trường nông sản thế giới, nông sản hàng hóa chúng ta phải đạt: ngon- sạch- đẹp- rẻ- tức chất lượng- vệ sinh an toàn thực phẩm- mẫu mã và giá thành. Lâu nay chúng ta chỉ chủ trương sản xuất những gì chúng ta có với khối lượng lớn, hiệu quả thấp, chất lượng kém giá thành cao- Chúng ta phải đổi mới quan điểm xuất khẩu nông sản: thị trường cần gì và cần như thế nào. Để đầu ra cho nông sản Việt Nam ổn định và bền vững, cần hoạch định chiến lược tiêu thụ nông sản cả 2 thị trường nội địa và xuất khẩu- gần như chúng ta bỏ quên thị trường nội địa- cụ thể café tiêu thụ trong nước dưới 10%, tiêu 5% - hạt điều 7% chỉ vì tập trung cho thị trường xuất khẩu, nên khi giá cả thị trường thế giới giảm gây khó khăn trực tiếp đến nông dân.
Việt Nam có thế mạnh về nông sản, nhưng nông nghiệp Việt Nam chưa chuyên nghiệp- phải chuyên nghiệp hóa nông nghiệp một cách đồng bộ, giúp cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước sớm thành công. Chuyên nghiệp hóa nông nghiệp một cách đồng bộ tức phải từ khâu chọn giống, hình thành trung tâm giống nông sản chất lượng cao phù hợp với điều kiện từng vùng, miền- có chánh sách đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông sản cũng như công nghệ chế biến sau thu hoạch- Về mặt quản lý nhà nước cần sớm hoàn chỉnh hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, xúc tiến thương mại xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam…Làm tốt các giải pháp nầy, không chỉ góp phần nâng cao uy tín và chất lượng hàng hóa nông sản mà còn là giải pháp nâng cao hiệu quả đầu ra cho nông sản Việt Nam một cách căn cơ, bền vững ./.
Hữu Quan