| Nghề thầy thuốc đóng góp của họ quan trọng trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân (Ảnh: LH) |
Trong đời sống xã hội, rõ ràng không ai có thể phủ nhận được vai trò của người thầy thuốc vì những đóng góp của họ trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân. Dù là người nhiều thâm niên trong nghề hay sinh viên mới bước chân vào giảng đường đại học, có thể nói ngoài tài năng, kiến thức thì đức độ của người thầy thuốc được xem là rất quan trọng. Chính y đức sẽ là nền tảng giúp cho thầy thuốc tỏa sáng với nghề, biết cảm thông, sẻ chia nỗi đau với người bệnh để từ đó tạo nên sợi dây kết nối yêu thương - chữa bệnh không những bằng kiến thức chuyên môn mà bằng cả trái tim của mình.
Song cũng đáng buồn thay khi mà ngày nay, y đức của không ít cán bộ và nhân viên ngành Y ngày càng mai một dần. Ngay trong năm vừa qua, cả nước đã xảy ra khá nhiều sự việc không hay làm hoen ố hình ảnh người thầy thuốc và làm suy giảm nghiêm trọng đến uy tín của ngành. Người ta đã dám làm những việc động trời, thậm chí bất chấp cả tính mạng bệnh nhân, xem mạng sống người bệnh như trò đùa… chỉ để vụ lợi cá nhân. Và trước thực trạng đó, Bộ Y tế đã kiên quyết cải tổ y đức trong toàn ngành bằng các biện pháp hành chính cấp thiết.
Cuối năm vừa qua, hàng loạt các Nghị định, Quy định chấn chỉnh y đức, thái độ ứng xử của nhân viên y tế đã được ban hành. Cụ thể như Bộ Y tế đã ra quy định bắt buộc các cơ sở y tế tái thiết lập đường dây nóng kèm số điện thoại của Giám đốc đơn vị để ghi nhận phản ánh của người dân đối với đội ngũ y, bác sĩ, các ý kiến phản ánh được tiếp nhận 24/24 giờ. Bệnh nhân và người nhà có thể phản ánh về các hiện tượng tiêu cực trong ngành như nhân viên y tế có biểu hiện vòi vĩnh tiền bạc, hay có hiện tượng nhận phong bì, tiền bồi dưỡng trong quá trình người bệnh đang nằm viện, hoặc những bất hợp lý trong thực hiện các dịch vụ quy trình khám chữa bệnh.
Với các vi phạm trong ngành y, thì Nghị định quy định xử lý vi phạm hành chính trong 5 lĩnh vực y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS, khám bệnh, chữa bệnh, dược, mỹ phẩm và trang thiết bị y tế, bảo hiểm y tế; dân số chính thức có hiệu lực với mức phạt tối đa cao nhất với cá nhân là 100 triệu đồng và 200 triệu đồng với tổ chức. Bộ cũng nghiêm cấm hành vi nhận phong bì của người bệnh, cán bộ y tế nhận phong bì sẽ bị phạt 20-30 triệu đồng…
Có thể nói, những động thái cần thiết vừa nêu trên nhằm hướng đến mục đích là cải tổ y đức, điều chỉnh hành vi người thầy thuốc bằng các quy định và chế tài cụ thể, rõ ràng, mang tính răn đe và cảnh báo cao. Tuy vậy, trên thực tế cần phải thấy một điều có ý nghĩa bao trùm hơn cả, đó là sự nhắc nhở việc cần thiết phải rèn luyện và định hình nhân cách người thầy thuốc, mà y đức thì luôn song hành cùng nhân cách. Một nhân cách đẹp, sống có tâm, hết lòng vì người bệnh thì người thầy thuốc ấy sẽ sống và làm việc dưới ánh sáng y đức của bản thân soi rọi mà chẳng cần tới sự chi phối hay điều chỉnh của bất kỳ một văn bản pháp quy nào. Còn ngược lại, với những cá nhân ham vụ lợi, quen tiếp tay với những tiêu cực trong ngành thì họ cũng sẽ tỏ ra “miễn nhiễm” với những quy định xem ra vẫn còn khá nhẹ này.
Có vậy mới thấy, lời thề Hipocrate sẽ vẫn giữ nguyên giá trị với những bác sĩ mà chữ Tâm luôn được giũa mài… Với chủ trương cải tổ ngành Y, Bộ Y tế đã tiến thêm một bước bằng các văn bản nói trên. Vậy nhưng liệu rằng mệnh lệnh hành chính có tạo ra sự thay đổi và có hiệu quả trong việc điều chỉnh về thái độ, về Y đức của người thầy thuốc? Câu trả lời dường như vẫn còn đang chờ ở phía trước.
