Bình luận: Vẫn phải "Ba chung"

(VOH) - Liên tiếp những sự cố trong hai cuộc thi tốt nghiệp THPT liên quan đến “điểm thi môn văn thấp một cách bất ngờ” tại một số tỉnh ở Đồng bằng Sông Cửu Long và sự cố đề thi có sai sót ở cụm thi Quy Nhơn trong đợt 1...

Bình luận: Vẫn phải "Ba chung"

 

 

(VOH) - Liên tiếp những sự cố trong hai cuộc thi tốt nghiệp THPT liên quan đến “điểm thi môn văn thấp một cách bất ngờ” tại một số tỉnh ở Đồng bằng Sông Cửu Long và sự cố đề thi có sai sót ở cụm thi Quy Nhơn trong đợt 1, kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ 2009 khiến dư luận càng hoài nghi trong việc xác định một phương thức thi tuyển nào sẽ là tối ưu nhất cho các trường ĐHVN.

 

 

 

Dường như điểm thi môn văn thấp cũng đã có những tác động nhất định đến việc Bộ GDĐT hoãn lộ trình “hai trong một”- lấy kết quả thi tú tài xét tuyển vào các trường ĐH. Bởi lẽ trước khi Bộ chưa giải được hai bài toán: “

Chất lượng và Niềm tin” thì các trường ĐH chẳng thể an tâm phiêu lưu sản phẩm của mình. Đó là chưa kể các khâu chấm thi, đánh giá đặt tại các địa phương - những nơi thường bị chi phối quá nhiều bởi yếu tố thành tích, bài toán nhân lực cao cho tỉnh nhà đến những thế lực có ảnh hưởng làm sai lệch kết quả tuyển sinh. Trong bối cảnh đó, xem ra phương án “3 chung” đã trải qua 8 năm, song năm nào cũng có “sự cố” và đầy rẫy những bất cập, lại được cho là có vẻ như “ổn” nhất hiện nay.

 

 

Năm 2008 có “hiện tượng Phú Khánh đoán trúng đề” đã làm cho cả ban chỉ đạo tuyển sinh ĐH-CĐ “

mất ăn mất ngủ” cho đến khi sự thật được phanh phui. Rồi đến sự cố “giao nhầm đề thi” của ĐHQG TP.HCM cho trường CĐ Mỹ thuật Trang trí Đồng Nai khiến 322 thí sinh của 16/36 phòng thi phải thi lại trong căng thẳng và mệt mỏi. Đến năm 2009, sự cố sai sót trong đề thi môn vật lý tại cụm thi liên trường TP Quy Nhơn làm ảnh hưởng đến quyền lợi của khoảng 34.000 thí sinh dự thi tại cụm này.

 

 

Với “ba chung” những người có trách nhiệm đều hiểu rõ một điều rằng, tất cả khâu được tổ chức theo một chuỗi liên hoàn, mỗi thành viên trong đó phải thực hiện một cách chặt chẽ. Chỉ cần đứt ở một mắc xích nào đó thì sẽ gãy đổ luôn cả hệ thống. Vì chung nhiều thứ nên các thí sinh lẫn các trường phải chung luôn những “rủi ro”…và nó được ví như hiệu ứng đomino. Mặc dù có những phòng bị từ xa khá chặt chẽ, mỗi năm Bộ đều bổ sung, điều chỉnh nhằm trám lại những lỗ hổng trong quy trình song phương thức này luôn tiềm ẩn những sự cố ngoài dự kiến. Mỗi đợt thi chỉ diễn ra trong 2 ngày nhưng nhiều cán bộ tuyển sinh ví von rằng: đó là 2 ngày “sống trong sợ hãi”. Năm ngoái là PhuKhanh, Viễn Đông, Mỹ thuật trang trí,…năm nay là Quy Nhơn vậy sang năm và những năm tới còn là những gì nữa?

 

 

Sẽ là không thừa nếu tiếp tục bàn về “ảo” -những bộ hồ sơ ma. Năm nay, Thi ĐH-CĐ “ảo” là chuyện đương nhiên, đó là sự“cam chịu” từ các trường để đảm bảo quyền lợi cao nhất của thí sinh - đúng với tinh thần của Bộ. Với những cán bộ có thâm niên tổ chức tuyển sinh đều tiên liệu là năm nào lượng thí sinh “ảo” cũng dao động ở mức từ 25-30%, dù thí sinh tăng hay giảm. Nhưng không một trường nào dám liều mình trừ đi số ảo đó, toàn bộ các khâu từ chuẩn bị phòng ốc, giám thị, đề thi…đều phải chuẩn bị cho 100% thí sinh đến dự thi. Năm nay, theo ước tính sơ bộ, cả hai đợt thi hồ sơ “ảo” lên đến 600 ngàn thì các trường phải bù lỗ ít nhất là 18 tỷ đồng. Trong 8 năm thực hiện, nhưng chỉ trong hai năm nay, Bộ mới bù lỗ cho các trường 10.000 đ/thí sinh đến dự thi. Nhưng theo các trường năm rồi số tiền này là không thấm vào đâu.

 

 

Có thể, giảm “ảo” được không? - đó là câu hỏi mà dư luận báo chí đặt ra cho lãnh đạo Bộ GDĐT trong thời điểm này. Một chuyên viên Bộ GDĐT khẳng định không khó để loại trừ những hồ sơ ma, công nghệ hoàn toàn có thể làm được chuyện này, chỉ cần cho phần mềm máy tính loại trừ các hồ sơ giống nhau trong cùng một đợt thi, sẽ loại được số hồ sơ ảo. Cách làm này rất tiện cho các trường nhưng làm như vậy là không hợp lòng dân, là vi phạm quyền tự do chọn lựa thí sinh, thí sinh được quyền cân nhắc đến phút cuối cùng. Giải thích này quả là hợp tình, nhưng chưa đúng lý. Cho học sinh quyền tự do cân nhắc chọn lựa đến phút cuối nhưng nghề nghiệp tương lai là chuyện của cả đời người, không phải để đến ngày thi mới quyết định thi vào đâu. Thay vì giải quyết bài toán hướng nghiệp từ cấp phổ thông thì các trường phải “è cổ” bù lỗ hàng chục tỷ đồng mỗi năm cho thí sinh“ảo”.

 

Rõ ràng, Ba chung chưa bao giờ được các chuyên gia tuyển sinh và dư luận xã hội xem là phương án tối ưu nhất. Nó luôn tạo ra những nặng nề, căng thẳng, tốn kém và lãng phí không đáng có. Nhưng với tình hình hiện nay của VN, quả là vẫn chưa có một phương án nào đủ lượng và chất cần thiết để thay thế nó. Theo dự báo, không chỉ trong năm nay mà có thể vài ba năm tới nữa mới tiếp tục nói đến chuyện “Bỏ thi ĐH” và “khai tử 3 chung” .

 

Thanh Thủy