Bình luận: Vượt lên chính mình, để ra biển lớn

(VOH) - Đã 64 năm qua, kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 38 ngày 27/3/1946 khai sinh ngành thể dục thể thao, ngần ấy thời gian, cùng với quá trình đấu tranh, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, thể thao VN đã trải qua những chặng đường chông gai, thách thức nhưng vẫn đánh dấu cho mình những cột mốc đáng nhớ.

Với xu thế phát triển tất yếu, thể thao VN dần hoà nhịp và lớn mạnh. Tự hào thay, khi đất nước còn chìm trong lửa đạn chiến tranh, chúng ta đã sớm có mặt và thể hiện mình ở các sân chơi Đông Nam Á, Châu Á và cả đấu trường Olimpic với hàng chục HCV, bạc, đồng quí giá.

Năm 2009, Vũ Thị Hương làm rạng danh điền kinh VN ở đấu trường châu lục khi cô lập cú đúp huy chương vàng điền kinh châu Á. Với thành tích ấn tượng đó, Hương được bầu là 10 gương mặt trẻ VN tiêu biểu nhất 2009.

Sau ngày đất nước thống nhất 30/04/1975, dù kinh tế còn nhiều khó khăn do hậu quả chiến tranh để lại, nhưng VN vẫn khẳng định sự hiện diện qua các kỳ Đại hội thể thao khu vực- SEA Games như minh chứng cho sức bật và ý chí thép của một dân tộc yêu chuộng hòa bình, hòa hợp với bạn bè thế giới. Từ chỗ chỉ xếp ở nhóm cuối và quanh quẩn trong vùng trũng thể thao khu vực sau những lần đầu trở lại, VN đã tiến lên từng nấc một cách vững chắc để rồi tự hào đứng đầu ĐNÁ tại SEA Games 22 trên sân nhà và sau đó luôn duy trì trong nhóm các quốc gia thể thao hàng đầu khu vực.

Tại đấu trường ASIAD danh giá, Việt Nam cũng ghi tên mình vào bảng thành tích với hàng loạt HCV đỉnh cao ở nhiều bộ môn Bắn Súng, Taekwondo, Karatedo, Thể dục thể hình, Billiard & snooker. Và trong bối cảnh nền kinh tế chúng ta chưa thể sánh kịp với các cường quốc kinh tế lớn, thì chính thể thao đã nâng quốc kỳ Việt Nam bay cao, sánh ngang với các cường quốc năm châu khi Trần Hiếu Ngân- Teakwondo, Hoàng Anh Tuấn-Cử tạ đã đường hoàng giành được những chiếc HCB chói lọi tại Olimpic Sydney 2000 và Bắc Kinh 2008.
Cùng với thành công vượt bậc khi giành được vị trí á quân tại Asian Indoor Games III với tư cách chủ nhà, VN đã cho thấy chỗ đứng nhất định trên bản đồ thể thao Châu lục.
Nhưng quá khứ đã qua đi, đặt trong bối cảnh hiện tại, khi mà mặt bằng chung của thể thao các nước ngày càng được nâng cao theo phương châm “nhanh hơn, xa hơn, cao hơn”, thì thể thao Việt Nam có phần chững lại. Chúng ta cũng giành được HCV ở tầm châu Á và thế giới ở nhiều bộ môn, nhưng hầu hết trong số đó không thuộc hệ thống thi đấu Olimpic. Hiện có khoảng 1/4 số môn thể thao mà VN đầu tư đại trà-có khi “vô thưởng vô phạt”, đã khiến nguồn kinh phí của Nhà nước rót vào các môn thể thao chính thống bị phân hóa, dẫn đến chỉ số thành tích khiêm tốn vì sự dàn trải thiếu tập trung.

Đặc biệt, vấn đề khoa học thể thao như nghiên cứu qui trình phát triển thể chất của VĐV, tủ thuốc y học thể thao, hệ thống đào tạo trẻ chưa được quan tâm, thậm chí là bị bỏ ngỏ. Xây dựng cơ sở vật chất chưa tính đến yếu tố quốc tế hóa các điều kiện, tiêu chuẩn, cho nên thành tích thể thao khi xác lập không được quốc tế công nhận; chẳng hạn các chỉ số của môn điền kinh thi đấu tại sân Mỹ Đình, có lần bị bác bỏ vì sức gió khá mạnh tại khu vực này.
Ở tầm chiến lược, cột mốc thành tích phấn đấu của VN không rõ ràng, chưa xác định được ngưỡng mục tiêu theo trục thời gian nên đã gieo vào suy nghĩ của nhiều thế hệ HLV, VĐV tư tưởng cục bộ, “ăn xổi ở thì” và thiếu nền tảng khoa học.
Chủ trương xã hội hóa thể thao của Đảng trong công tác TDTT chưa được triển khai đúng mức, do còn không ít các tổ chức, liên đoàn thể thao ỉ lại trông chờ vào “ bầu sữa” của Nhà nước.

Rõ ràng, đây chính là những thách thức nội tại, nằm áng ngữ ngay ở lối ra, trước khi thể thao VN có thể tiếp cận được những mục tiêu lớn hơn.
Soi lại với vinh quang quá khứ trong điều kiện khó khăn của những ngày tháng mà dân ta phải sống “góp nhặt” dưới bom cày, đạn xới, thiết nghĩ những người có trách nhiệm phải tìm cách “xóa sổ’ những rào cản kể trên, nhằm đưa thể thao VN vượt lên chính mình để vươn ra biển lớn.

Huỳnh Sang