Tin tức  |
|
Không thể để thủy điện tác động xấu đến môi trường và ảnh hưởng xấu đến phát triển bền vững. |
Báo cáo cho biết, cả nước hiện có 36 tỉnh- thành có 1021 dự án thủy điện với tổng công suất 24.246 MW đã được phê duyệt qui hoạch ở cấp trung ương và địa phương. Các dự án này tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên, Tây và Đông Bắc. Trong đó có 138 dự án có tổng công suất 18.366 MW do Trung ương phê duyệt, số còn lại là các dự án nhỏ và vừa, trung bình 6,6 MW/dự án. Như vậy là quá nhỏ cho một dự án thủy điện, chỉ phục vụ cho một xã hoặc cụm từ 2-3 xã. Rõ ràng, nhà nhà làm thủy điện. Dự có nhiều bất cập trong các dự án thủy điện này gây ra như vấn đề bảo đảm sinh thái, môi trường, lũ lụt. Các địa phương có nhiều dự án nhất như Gia Lai: 78 dự án, Lâm Đồng: 71 dự án, Kon Tum: 68 dự án, Quảng Nam: 61 dự án.
Cũng bởi mật độ các dự án thủy điện tại các địa phương quá dày nên đã xảy ra tình trạng chủ đầu tư chưa làm hết trách nhiệm, trong khi sự giám sát các cơ quan liên quan, nhất là chính quyền địa phương, nơi cấp phép đầu tư, trong quá trình vận hành của nhà máy, lại chưa đến nơi đến chốn. Việc phân cấp cho địa phương cấp phép đầu tư đã phát sinh ra khả năng thẩm định dự án ở các nơi này còn thiếu chuyên viên ở lĩnh vực này, do vậy mà chưa đánh giá được toàn diện về năng lực tài chính, nhân lực quản lý, tình hình thực hiện dự án, giám sát công trình... nên thường khoán trắng cho nhà đầu tư. Đã có không ít tranh chấp diễn ra ở hầu hết các địa phương có dự án thủy diện nhỏ và vừa.
Mặt khác, trong quá trình thực hiện đầu tư, công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các qui định của pháp luật, của chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn, nhà thầu thi công về đảm bảo chất lượng công trình, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững... chưa được triển khai đầy đủ và thường xuyên. Do vậy mà các địa phương này không thực hiện được báo cáo định kỳ cho Trung ương theo qui định để có sự điều phối chung cho cả nước.
Từ sự khảo sát thực tế này mà Bộ Công thương đã yêu cầu các địa phương loại bỏ 78 dự án thủy điện nhỏ và điều chỉnh 35 dự án do ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và không phù hợp với qui hoạch phát triển chung. Với các dự án chưa xây dựng tác động đến môi trường và có giải pháp phòng ngừa trong mùa lũ thì dứt khoát chưa cấp phép đầu tư hoặc chưa cho triển khai thực hiện.
Phát triển thủy điện là góp phần giảm căng thẳng tình hình thiếu điện hiện nay, nhưng không thể phát triển bằng bất cứ giá nào, không thể để tác động xấu đến môi trường và ảnh hưởng xấu đến phát triển bền vững. Nhiều địa phương có hàng chục nhà máy thủy điện là không cần thiết. Cần có sự điều chỉnh theo tổng sơ đồ phát triển năng lượng quốc gia theo lộ trình mà Chính phủ đã phê duyệt.
Nguyễn Khánh