Tại các trường trên địa bàn TP.HCM, tỉ lệ học sinh chọn thi môn Lý, Hóa, tiếng Anh vẫn chiếm tỉ lệ áp đảo từ 50-80%. Các môn xã hội có rất ít trường đạt trên 10%, trong số đó, học sinh chọn môn Địa cao hơn môn Sử. Thậm chí có trường, không một em nào chọn thi môn Sử. Nguyên nhân chủ yếu là do ngán ngại lượng kiến thức phải học thuộc lòng của môn Lịch sử. Và hầu hết các học sinh khi được hỏi đều có tâm lý chọn các môn thi trùng với các khối thi đại học để việc ôn thi đỡ vất vả, "nhất cử lưỡng tiện": “Em chọn môn Lý và môn Anh văn vì em dự định thi đại học khối D và A1 nên chọn hai môn đó để ôn thi luôn. Sử, Địa không phải em không thích mà em chú trọng vào chuyện xa hơn là thi đại học cho nên nếu chọn Sử, Địa sẽ mất thời gian ôn thi tốt nghiệp, ảnh hưởng đến kết quả thi đại học” hay như: “Theo lớp của em, em thấy đa phần các bạn chọn môn Hóa và Anh văn. Chỉ có một bạn có năng khiếu học Sử rất hay nên chọn thi Sử, Địa và một bạn nữa sau này thi khối C nên chọn Sử, Địa” hoặc: “Em thấy rất nhiều bạn cũng thích môn Sử do cách thầy cô khơi gợi bài, đặt câu hỏi hay nhưng các bạn không chọn thi Sử vì sợ học bài do lượng kiến thức còn nhiều hơn kiến thức học thuộc lòng trong môn Văn”.
Lý giải cho tình trạng này, thầy Nguyễn Đình Thịnh, hiệu trưởng trường Hoàng Hoa Thám nhận định, khối thi ĐH đang chi phối việc chọn lựa các môn thi tự chọn ở kỳ thi tốt nghiệp THPT. Bởi đa phần học sinh thi đại học khối A, A1, D không có môn Lịch sử, Địa lý nên ít em chọn 2 môn này thi tốt nghiệp cũng là điều không quá khó hiểu. Thêm nữa, học sinh chọn các môn tự nhiên sẽ được thi theo hình thức trắc nghiệm, nhẹ nhàng hơn là các môn xã hội theo hình thức thi tự luận. Trong số ít các học sinh chọn thi môn xã hội thì lại nghiêng về Địa lý hơn Lịch sử vì cho là dễ kiếm điểm hơn: “Học trò chọn môn Sử với môn Địa là thi môn tự luận, môn tự luận ngại học bài. Giữa môn Sử và Địa, học trò chọn Địa hơn vì dễ kiếm 5 điểm hơn là môn Sử, chủ yếu học trò trong đội tuyển Sử chọn thi môn Sử, còn trong khi đó Lý, Hóa, Sinh, Anh văn thi trắc nghiệm nếu câu nào không biết có thể đánh mò được”.
Cô Đỗ Thị Thanh Thủy, giáo viên môn Lịch sử trường Nguyễn Thượng Hiền chia sẻ, qua thực tế giảng dạy, cô nhận thấy học sinh rất thích học Sử, nhưng lại ngại thi do đề thi còn nặng về ghi nhớ số liệu, sự kiện khiến các em phải mất rất nhiều thời gian gạo bài: “Thật ra nói học sinh không yêu môn Sử là không đúng, học sinh rất thích học Sử chỉ có điều học sinh sợ thi Sử vì thi cử của mình nặng về học thuộc nhiều quá nên học sinh sợ thi” .
![]() |
| Thí sinh ôn bài trước khi vào phòng thi môn Văn kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2013 tại hội đồng thi Trường THPT Nguyễn Du, Q.10, TP.HCM - Ảnh: TTO. |
Đúng như dự đoán, việc chỉ giới hạn chỉ còn 2 môn thi tự chọn ngay lập tức cán cân đã nghiêng hẳn về phía các môn thi tự nhiên, dẫn đến tình trạng học sinh học lệch, thi lệch. Sự lựa chọn của học sinh dù muốn dù không đang có mối liên kết chặt chẽ với kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ diễn ra sau đó chỉ vài tháng. Các khối thi đại học vô hình chung đã phân luồng thí sinh ngay trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Nhìn rộng ra, kết quả này cũng phản ánh đồng thời tình trạng lép vế của các môn xã hội vốn tồn tại từ nhiều năm nay. Đặc biệt là môn Lịch sử tiếp tục lâm vào cảnh "chợ chiều" mà một trong những nguyên nhân là việc giảng dạy môn Lịch sử ở các trường phổ thông vẫn chưa có chuyển biến gì đáng kể.


