Thách thức cho "nhiệm vụ kép" (VOH) - Hơn 2500 câu hỏi của người dân từ khắp mọi miền đất nước cũng như lưu học sinh, người Việt Nam ở nước ngoài gửi về tham gia cuộc đối thoại trực tuyến về “Giáo dục Đào tạo Việt Nam trước thềm năm học mới” do chính Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GDĐT chủ trì diễn ra trong suốt 4 giờ đồng hồ ngày 31/8 vừa qua, đã cho thấy mức độ quan tâm của dư luận đối với nền giáo dục nước nhà. Rất nhiều vấn đề nóng bỏng xã hội đặt ra đòi hỏi các nhà quản lý giáo dục cần phải tăng tốc lên mới mong giải quyết được… Có lẽ từ nhiều năm qua, lần đầu tiên ngành giáo dục đã ý thức được là muốn đổi mới về giáo dục trước tiên phải đổi mới tư duy từ những “cái đầu”. Thật vậy, chính sự hạn chế, yếu kém trong quản lý chính là khâu ách tắc, tạo nên sức ì trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Thế nên năm học 2009-2010 được xác định với một tiêu chí ngắn gọn là: “Năm học đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục" - đó tuy là “nhiệm vụ kép” nhưng có cùng mục tiêu. Tại sao lại chọn năm học này để nâng cao chất lượng trong khi mục tiêu này luôn là nhiệm vụ hàng đầu của ngành giáo dục? Còn nhớ, năm học 2006 - năm đầu tiên toàn ngành nói không với tiêu cực trong thi cử và tuyên chiến với bệnh thành tích trong giáo dục, chấp nhận kết quả thi thật thì có 2.560 học sinh vi phạm quy chế và đến năm 2009 số em bị đình chỉ còn 299 em giảm 88% so với năm 2007; các hiện tượng như: bắc thang vào ném bài thi hoặc gây mất trật tự an ninh quanh khu vực thi, phao thi rải trắng các phòng thi....hầu như không còn. Năm 2008, cả nước có khoảng 147 ngàn học sinh bỏ học, sang năm 2009 còn 86 ngàn học sinh, giảm 41%. Tỷ lệ tốt nghiệp THPT năm 2008 là 76%. Sau đó 2009 tăng gần 84%. Như vậy là thực tế đáng mừng. Theo nhận định của Bộ GDĐT thì kết quả thi cử năm 2009 cơ bản là phản ánh đúng thực chất. Mỗi năm tỷ lệ tốt nghiệp tăng xấp xỉ 10% đến năm 2010 sẽ đạt 90%. 4 năm nỗ lực tối đa để tỷ lệ tốt nghiệp gần như cũ. Căn cứ vào kết quả trên, ngành giáo dục đã khá tự tin khẳng định là: “ kỷ cương trong học tập đã được lập lại” và cho rằng đã đến lúc cần bắt tay vào nâng cao chất lượng. Để thực hiện được hai nhiệm vụ kép khá nặng nề kể trên trong năm học này, ngành giáo dục có rất nhiều việc phải làm. Theo hoạch định của ngành thì đó là quả là một khối lượng công việc hết sức đồ sộ, một mục tiêu lớn, mà phải chạy hết công suất mới mong hoàn thành được trong năm nay và trong những năm sắp tới: Đây là năm học thực hiện 3 cuộc vận động và 1 phong trào thi đua; Triển khai một loạt đề án quan trọng từ nay đến năm 2010 như : Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống GD quốc dân; Kế hoạch tổng thể phát triển nhân lực CNTT; Đề án phát triển và hiện đại hoá hệ thống trường THPT chuyên; Đề án củng cố và phát triển hệ thống các trường phổ thông dân tộc; Đề án xây dựng nhà ở học sinh các trường phổ thông dân tộc bán trú để thực hiện phổ cập tiểu học và THCS có chất lượng. Để đổi mới quản lý ở đây còn là năm thực hiện hàng loạt nghị quyết, nghị định, thông tư của quốc hội, chính phủ và các bộ ngành liên quan. Những văn bản pháp qui đề cập đến việc phân cấp và quản lý GD, thực hiện quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm về nhân sự, biên chế; Liên quan đến việc xác lập chuẩn giáo viên, chuẩn hiệu trưởng, rồi việc chuyển đổi bán công, dân lập sang công lập, tư thục hay như đổi mới cơ chế tài chính, hoàn thiện cơ chế đánh giá giáo viên và cán bộ trong ngành, tạo sự chuyển biến công tác thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin…
Và để nâng cao chất lượng giáo dục, đây cũng là năm học triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục như đổi mới phương pháp giảng dạy , thí điểm tổ chức thực hiện bài giảng điện tử, triển khai kết nối Internet băng thông rộng tới tất cả các trường học.
Từng ấy công việc cho cả một năm học thì rõ ràng là nặng nề và không hề giản đơn. Việc đầu tư dàn trải, không trọng tâm rất dễ dẫn đến tình trạng một số mục tiêu không hoàn thành hoặc “đánh trống bỏ dùi”. Vì hơn bao giờ hết, hai mục tiêu trên không mang tính chất phong trào như "hai không" mà nó đi thẳng vào bản chất của giáo dục. Mục tiêu tuy đơn giản nhưng để hoàn thành được nó ngành giáo dục phải thực hiện hàng loạt dự án quy mô lớn nhỏ khác nhau. Bên cạnh đó thiết nghĩ có một thực trạng đáng âu lo mà xã hội đang bàn luận đến nhiều, đó chính là sự xuống cấp của đạo đức học đường. Mối quan hệ thầy trò, giữa phụ huynh với thầy cô giáo và giữa học sinh với nhau đang có dấu hiệu sút giảm đáng lo ngại. Đó đây ở các địa phương,nhiều trường hợp đáng tiếc đã xảy ra...do vậy, việc nâng cao chất lượng giáo dục không thể và không chỉ đơn thuần chỉ là tri thức mà chính là bao hàm cả việc học làm người nữa.
Mong là ngành GDĐT sớm có những bước đi thích hợp để hoàn thành các nhiệm vụ của mình. Tin là với những gì mà toàn ngành đã nỗ lực trong suốt 3 năm qua sẽ tạo đà tới đích cho mục tiêu “Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục"
Thanh Thủy
