Vấn đề hôm nay: Bài học từ phân loại rác

(VOH) - Mấy ngày qua, dư luận tại TPHCM quan tâm đến vụ việc: Chủ đầu tư khu xử lý chất thải rắn Đa Phước, huyện Bình Chánh TPHCM là Công ty TNHH xử lý chất thải rắn Việt Nam xin được nhập phế liệu từ Mỹ để vận hành thử nhà máy.

Từ đầu năm 2006, Công ty TNHH xử lý chất thải rắn Việt Nam và Sở Tài nguyên và môi trường TPHCM đã ký hợp đồng giao, nhận và xử lý rác thải đô thị. Dự án có các hạng mục chính là: Bãi chôn lấp rác khả năng tiếp nhận 3.000 tấn/ngày cùng hệ thống thu gom và xử lý nước rỉ rác; Nhà máy làm phân hữu cơ từ rác công suất làm phân 100 tấn/ngày trong ba năm vận hành đầu tiên, sau đó nâng công suất lên tối đa 1.000 tấn/ngày; Nhà máy phân loại vật liệu có thể tái chế công suất 500 tấn/ngày. Dự án bắt đầu vận hành hạng mục chôn lấp rác từ tháng 7 năm 2007, đến nay đã chôn lấp gần 4 triệu tấn rác.

Rác hữu cơ, vô cơ đều cho vào cùng một xe - Ảnh: TNO


Có thể nói, đây là một trong những khu xử lý rác hiện đại nhất của Việt Nam. Không chỉ chôn lấp rác mà còn xử lý rác theo dây chuyền hiện đại: rác hữu cơ thì sản xuất thành phân bón còn rác vô cơ thì đưa đi tái chế…. Vậy tại sao một nhà máy xử lý rác lại phải nhập rác để vận hành? Lý giải về điều này, ông David Dương - Tổng giám đốc Công ty TNHH xử lý chất thải rắn Việt Nam, cho biết: việc công ty xin nhập phế liệu với số lượng 10.000 tấn để chạy thử trước khi đưa nhà máy xử lý rác đi vào vận hành. Bởi gì lâu nay TPHCM có chương trình thu gom, phân loại rác ngay từ nguồn, nhưng vẫn chưa thực hiện được cho tới khi nhà máy của Công ty đã hoàn thiện cuối năm 2010. Đến nay, Công ty buộc phải nghiệm thu để thanh toán cho đối tác theo đúng hợp đồng. Nhưng do không có đủ lượng phế liệu phân loại theo quy định để chạy thử nên Công ty phải xin nhập phế liệu theo đúng quy định và danh mục cho phép.



Khi vụ việc được báo chí nêu lên, UBND TPHCM đã có công văn khẩn gửi Sở Tài nguyên và môi trường, yêu cần ngưng xem xét, giải quyết thủ tục nhập khẩu 10.000 tấn phế liệu nhựa và giấy để chạy thử nhà máy phân loại rác có thể tái chế. Qua vụ việc này, chúng ta cần xem xét lại vấn đề: thu gom và phân loại rác ngay tại nguồn của TPHCM. Ở nhiều nước tiên tiến trên thế giới, việc thu gom và phân loại rác ngay tại nhà. Sau đó được đưa về khu trung chuyển và lại được tiếp tục phân ra: vô cơ, hữu cơ riêng từng loại rồi đưa đi tái chế thành sản phẩm có ích. Còn ở TPHCM, chương trình này đã được thí điểm tại 6 quận huyện từ năm 2007. Tuy nhiên, cho đến nay thì vẫn nằm ở mức thí điểm mà thôi. Chính vì vậy, với khối lượng rác của hơn 7 triệu dân Thành phố bỏ chung vào một chỗ, rồi đưa về một nhà máy chỉ vài trăm người để phân loại lại. Điều này không chỉ gây lãng phí mà còn gây ô nhiễm môi trường,... Đã đến lúc, chúng ta cần phát động, triển khai rộng rãi chương trình phân loại rác ngay tại nguồn trên khắp địa bàn thành phố. Song song đó cũng cần có sự phối hợp đồng bộ của các đơn vị, từ phương tiện vận chuyển, dụng cụ đựng rác phân loại. Đồng thời phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn để giúp người dân hưởng ứng, dần dần trở thành thói quen phân loại rác tại nhà theo đúng quy định. Có như vậy thì mới không xảy ra câu chuyện xin nhập phế liệu để vận hành nhà máy xử lý rác như vừa qua./.