Tin tức |
| Tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT năm 2013 giảm nhẹ. Ảnh: Petrotimes |
Quy định “lạ lùng” này có lẽ xuất phát từ việc tỷ lệ tốt nghiệp THPT của các địa phương lâu nay không phản ánh đúng thực chất, nhiều nơi đạt gần 100%. Bằng chứng là trong kỳ thi tốt nghiệp năm ngoái, khi Bộ Giáo dục - Đào tạo chấm phúc tra 17.000 bài thi của 16 tỉnh - thành đã phát hiện ra nhiều sai phạm rất nghiêm trọng ở những tỉnh có tỷ lệ tốt nghiệp tăng.
Quy định cắt thi đua đối với địa phương tăng tỷ lệ tốt nghiệp chính là quy kết tỷ lệ tốt nghiệp cao đồng nghĩa với gian dối trong thi cử. Ở một góc độ nào đó, đây chính là đòn giáng mạnh vào căn bệnh thành tích vốn đã trở thành bệnh trầm kha trong ngành giáo dục lâu nay. Nhưng đây có phải là giải pháp hữu hiệu để chống tiêu cực trong giáo dục hay không là vấn đề dư luận đang đặt ra.
Nói về bệnh thành tích trong ngành giáo dục thì mỗi năm học qua đi, câu chuyện tỷ lệ tốt nghiệp “ảo” lại được bàn tán râm ran. Nạn tiêu cực trong thi cử cũng đã trở thành hiện tượng diễn biến đại trà ở hầu khắp các địa phương. Trong bối cảnh tiêu cực trong thi cử đã trở thành vấn đề gây nhức nhối trong xã hội, thì phản ứng của Bộ Giáo dục - Đào tạo như vậy cũng lại là một cách phản ứng tiêu cực. Thứ nhất, bằng cách ‘trừng phạt” hạ thi đua đối với những đơn vị có tỷ lệ tốt nghiệp tăng đã gây thiệt thòi cho những địa phương có nỗ lực thực sự. Thứ hai, biện pháp này có thể tạo ra xu hướng chạy đua thành tích theo chiều ngược lại. Khi thỏa thuận ngầm như vậy với các địa phương, Bộ Giáo dục - Đào tạo có dự liệu rằng nay mai việc giảm tỷ lệ tốt nghiệp rồi sẽ trở thành “phong trào” và một ngày nào đó lại quay lại nếp cũ là tỉnh nào giảm tỷ lệ tốt nghiệp sẽ bị cắt thi đua?
Nguyên nhân của bệnh thành tích là do trước nay các địa phương quá bận tâm đến những con số, chỉ tiêu tốt nghiệp. Vì muốn có tỷ lệ tốt nghiệp cao để bảo toàn danh hiệu thi đua mà các địa phương đã bằng mọi cách làm cho kết quả tốt nghiệp không thực chất. Nạn đánh dấu bài, quay cóp, mua điểm vì thế mà ngày càng tràn lan. Nay, chống bệnh thành tích lại cũng lại căn cứ vào những con số, chỉ tiêu thấp - cao như thế thì liệu có khả thi? Thực tế là đề thi tốt nghiệp do Bộ Giáo dục - Đào tạo đưa ra hằng năm đều khác nhau. Tỷ lệ tốt nghiệp thấp hay cao có thể biến động từng năm do độ khó của đề thi. Và tất nhiên, con số, tỷ lệ tốt nghiệp không quan trọng bằng một kết quả thực chất, phản ánh đúng thực lực của học sinh.
Cắt thi đua đối với những địa phương tăng tỷ lệ tốt nghiệp có thể xem như là “phép thử” của Bộ Giáo dục xem có bao nhiêu địa phương “mạnh dạn” công bố giảm tỷ lệ tốt nghiệp để được xét thi đua. Trên thực tế dù có thỏa thuận ngầm như vậy nhưng tỷ lệ tốt nghiệp trong năm học 2012 - 2013 vừa rồi vẫn tăng ở nhiều địa phương.
Thiết nghĩ, cái suy nghĩ thấp - cao trong ngành giáo dục cần được loại bỏ, mà cần chú tâm hơn vào việc nâng cao chất lượng giáo dục, dạy chữ đi đôi với dạy người để cho ra đời những con người có kiến thức năng lực lẫn phẩm chất đạo đức. Nếu cứ loay hoay quanh chuyện chỉ tiêu tốt nghiệp thấp - cao này thì việc chống bệnh thành tích trong ngành giáo dục sẽ ngày càng rối bời khó mà tìm được lối ra.