Tin tứcVấn đề hôm nay: Lại cuộc đua tăng lãi suất ở các ngân hàng
(VOH) - Sau khi ngân hàng nhà nước điều chỉnh tăng lãi suất cơ bản lên 8%, các ngân hàng thương mại lập tức tăng lãi suất huy động và cho vay. Thực ra, điều chỉnh tăng lãi suất cơ bản chưa phải là nguyên nhân chính dẫn đến đua tăng lãi suất mà đây là giải pháp điều hành tiền tệ theo tín hiệu thị trường. Vì trước đó, áp lực đòi tăng lãi suất ở thị trường tài chính tiền tệ đã rất bức xúc, và các ngân hàng thương mại đã lách luật bằng nhiều chiêu thức khác nhau để tăng lãi suất huy động cũng như lãi suất cho vay như lãi suất bậc thang, thưởng quà, khuyến mãi, và phụ thu các khoản cho vay. Nói chung, lãi suất ở thị trường đã trên 10%. Và, khi ngân hàng nhà nước đã tăng lãi suất cơ bản không chỉ là sự chấp nhận thực tế thị trường đã diễn ra trước đó mà thị trường lại có điều kiện hơn để đi theo qui luật của nó.
Trong những dịp cuối năm nhu cầu thanh toán trong nước và nước ngoài bao giờ cũng tăng. Lãi suất giao dịch ở thị trường liên ngân hàng qua đêm cũng tăng đáng kể. Các loại vay chiết khấu và tái chiết khấu cũng tăng. Trong khi nhu cầu đầu vào của đồng vốn tăng như vậy trong khi lại bị khống chế định mức tín dụng do đã tăng trưởng trên 35% nên hầu như các ngân hàng thương mại không cho vay mới mà chỉ tập trung thu hồi nợ, càng làm cho mất cân đối cung cầu vốn trên thị trường. Do vậy tình trạng lách luật bằng cách này hay cách khác vẫn diễn ra. Nếu như trước đây, vốn huy động và cho vay tối đa lãi suất không được quá 10,5%/năm nhưng hiện nay, con số này theo công bố của các ngân hàng thương mại không quá 12%/năm. Nếu đúng như vậy thì các ngân hàng thương mãi sẽ không huy động được vốn và sẽ không có vốn để cho vay. Do nhu cầu vốn ở thị trường cũng chỉ mang tính cấp bách nhất thời những thời điể cuối năm nên các ngân hàng thương mại chủ yếu tập trung huy động vốn loại kỳ hạn ngắn từ 1-3 tháng. Và khuyến khích người gởi tiền loại kỳ hạn này. Còn với các kỳ hạn dài hơn thì lãi suất không tăng nhiều. Do các chính sách khuyến khích gửi càng nhiều lãi suất càng cao, thưởng vàng, thưởng quà kể cả thưởng xe hơi nên các ngân hàng thương mại huy động vôn tăng đáng kể.
Vấn đề đặt ra là giải pháp hạ nhiệt cho cuộc đua tăng lãi suất. Như trên chúng tôi đã đề cập, đây là qui luật của thị trường những tháng cuối năm nên không thể dùng biện pháp hành chính mà cần vận dụng các qui luật của kinh tế để hạ nhiệt. Trước tiên, thị trường liên ngân hàng qua đêm cần hạ lãi suất. Đây là giải pháp khả thi vì ngân hàng nhà nước điều hành thị trường này. Kế đó ngân hàng nhà nước hỗ trợ cho các ngân hàng thương mại nếu các ngân hàng này gặp khó khăn về thanh khoản tạm thời nhưng cần có các điều kiện kèm theo như vay thời gian càng dài lãi suất càng cao, những ngân hàng thương mại nào mất thanh khoản kéo dài thì hạ mức tín nhiệm trên thị trường liên ngân hàng và phải chịu lãi suất cao hơn so với các thành viên khác.
Nguyễn Khánh