VĐHN: Cần tuyên truyền sâu rộng hơn về vấn đề biến đổi khí hậu

(VOH) - Thử gõ từ khóa biến đổi khí hậu trên thanh công cụ tìm kiếm Google, chưa đến 1 giây đã cho ra 316.000 kết quả, đủ biết sức nóng của cụm từ này hiện nay như thế nào. Việt Nam là 1 trong 5 quốc gia sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề khi trái đất nóng lên, nước biển dâng cao.

Theo kịch bản trung bình đã được chính phủ phê duyệt thì vào giữa thế kỷ 21, khoảng năm 2050, mực nước biển có thể dâng thêm khoảng 30 cm và đến cuối thế kỷ này mực nước biển dâng lên 75 cm so với thời kỳ năm 1980 -1999, khi ấy vựa lúa Đồng Bằng Sông Cửu Long sẽ có khoảng 15.000 -20.000 kilo mét vuông bị ngập trong nước. Riêng ở TPHCM có khoảng 2/3% diện tích cũng bị chìm sâu. Biến đổi khí hậu là một thách thức toàn cầu, lâu dài, to lớn đặt ra những vấn đề hết sức nan giải. Trước mắt thời tiết biến đổi thất thường và khắc nghiệt hơn, dẫu đang ở vào thời kỳ mùa khô, Sapa từng có tuyết rơi và miền Nam thì là những cơn mưa trái mùa. Mới đây do ảnh hưởng của bão Haima đã có 16 người chết và 4 người mất tích, 10.000 ha hoa màu ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bị ngập úng cùng trên 2.000 ha mạ bị trôi. Trong đó chỉ riêng cơn lốc xoáy ở Hải Phòng đã khiến 10 người thiệt mạng. Các nhà khoa học cảnh báo, bà mẹ thiên nhiên đang đi những bước chân thần tốc so với những gì chúng ta đang dự báo.

Đã có rất nhiều hội thảo, diễn đàn, tọa đàm, dự báo liên quan đến biến đổi khí hậu, thực trạng, giải pháp nhưng hình như mới chỉ có các cấp quản lý, nhà khoa học và phóng viên là nghe, thấm và suy nghĩ chứ hình như người dân vẫn còn rất thờ ơ với vấn đề này. Nhiều người nghĩ biến đổi khí hậu chỉ là nước biển dâng rồi ngập. Thậm chí còn tỏ ra chủ quan, thờ ơ, ngập tới đâu dời đi tới đó, hoặc đến tận năm 2050, lúc ấy chắc gì đã còn sống mà lo. Lý do là bởi họ còn phải lo cơm áo gạo tiền và quan trọng là thiếu thông tin. Khảo sát về mức độ tiếp cận nguồn thông tin môi trường ở 1,2 triệu người thuộc 6 tỉnh Đồng Nai, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương, Hà Nam và Ninh Bình do Tổng cục Môi trường - Bộ Tài Nguyên và Môi trường thực hiện cho thấy, khoảng 96% người dân không nắm rõ thông tin về ô nhiễm môi trường do nguồn cung cấp thông tin còn hạn chế. Trong khi vấn đề ô nhiễm môi trường đang là vấn đề cấp bách và quan trọng không chỉ của riêng quốc gia mà còn của toàn nhân loại, với những hậu quả nghiêm trọng như Biến đổi khí hậu, Trái đất nóng dần lên, ảnh hưởng xấu tới cuộc sống con người và sự phát triển của sinh vật. Dự đoán chỉ có khoảng 5% dân số ở nước ta biết sơ sơ về biến đổi khí hậu.

Báo chí làm nhiệm vụ tuyên truyền đã đành nhưng cũng lắm hội thảo, diễn đàn về biến đổi khí hậu mà các nhà báo cứ ngơ ngác nhìn nhau vì không hiểu các nhà khoa học đang nói gì. Hội thảo có chủ đề hẳn hoi nhưng mỗi bài tham luận một phách, không biết ráp nối như thế nào để thành vệt tuyên truyền cho người dân hiểu về tác động thật sự của biến đổi khí hậu đến đời sống của họ và những giải pháp, sinh kế thích nghi lâu dài. Có nhà báo thở dài bảo rằng, quá lãng phí, còn giám đốc một Sở khoa học công nghệ ở ĐBSCL thì cho biết, ông chẳng thu nhận được gì mới mà khiến ông phải di chuyển một chặng đường quá xa.

Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu đã được chính phủ phê duyệt với kinh phí gần 2000 tỷ đồng, dĩ nhiên trong số này có phần dành cho tuyên truyền. Có ý kiến cho rằng phải làm sao để người dân hiểu thế nào là biến đổi khí hậu, không nên tuyên truyền chung chung mà bằng những con số, hình ảnh, ví dụ cụ thể, mỗi vùng sẽ bị ảnh hưởng khác nhau và người dân vùng đó cần phải làm gì. Chẳng hạn như chuyển đổi loại cây trồng, con giống nào cho phù hợp với hiện tượng sa mạc hóa hay xâm nhập mặn. Từ chỗ hiểu thì người dân mới có thể đồng thuận với chương trình quốc gia mà chung tay giảm thiểu tác động./.