Tin tức |
| Vàng mã được bán tràn lan (Ảnh: Phật giáo) |
“Phú quí sinh lễ nghĩa”, trong những năm gần đây, tệ đốt vàng mã càng gia tăng khi đời sống kinh tế của người dân khá lên. Dịp Tết, các gia đình cúng lễ nhiều, lượng hàng mã tiêu thụ trên thị trường cũng theo đó mà tăng mạnh.
Ước tính trong cả nước, con số hàng mã được đốt mỗi năm lên đến hàng chục tấn. Tại Hà Nội, theo thống kê chưa đầy đủ, có năm hàng mã được đốt trị giá hơn 400 tỉ đồng. Thật quá lãng phí!
Ở những lễ hội lớn như lễ hội chùa Hương, lễ hội đền Trần, “đại gia” đi lễ tiêu tốn hàng chục triệu đồng để đốt hàng mã là chuyện bình thường. Còn ở các hộ gia đình, khi cúng kiếng, giỗ chạp, chí ít thì cũng đốt vài xấp giấy tiền, vàng mã khoảng vài chục đến hơn trăm ngàn đồng.
Có gia đình khá giả đốt cho người đã khuất đủ loại hàng mã không thiếu thứ gì, từ quần áo, xe cộ, nhà cửa, tiền vàng, vải vóc cho đến mắt kiếng, đồng hồ, bóp ví, nón, mũ hàng hiệu, thậm chí có cả... người hầu, mà theo quan niệm của người cúng, là để có thể xuống dưới "âm phủ" phục vụ người đã khuất!
Mới đây, một chuyện xảy ra nghe thật bi hài, đó là nơi sản xuất hàng mã đã cắt hình của diễn viên, người mẫu nổi tiếng Tăng Thanh Hà trên báo rồi dán vào ngôi nhà mã để làm hình nhân đứng hầu. Trong dịp cúng 49 ngày cho mẹ chồng, một khách hàng mua ngôi nhà này đã giật cả mình khi thấy hình thật của diễn viên Tăng Thanh Hà, chị phải lấy hình diễn viên nầy ra rồi mới dám đem ngôi nhà đi đốt.
Chuyện thật mà cứ ngỡ như đùa! Không biết nơi sản xuất ngôi nhà này có ý thức được việc làm của họ đã xúc phạm, gây tổn thương đến người khác chỉ vì mục đích lợi nhuận cá nhân? Đó là chưa kể đến việc lấy hình người còn sống đưa vào hàng mã là vi phạm đạo đức kinh doanh, gây ra những hiệu ứng không tốt trong xã hội; sử dụng hình ảnh cá nhân mà chưa được sự đồng ý là hành vi vi phạm Luật Bản quyền.
Một khía cạnh khác cần quan tâm, đó là công tác quản lý đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh mặt hàng này chưa chặt chẽ. Hầu hết các cơ sở làm hàng mã đều làm chui, né tránh chính quyền địa phương, do đó, khó mà biết chắc chắn được con số cơ sở làm hàng mã hiện nay là bao nhiêu? Số lượng, chủng loại hàng mã bán ra dịp lễ tết như thế nào? Chỉ dựa trên thực tế sử dụng thì có thể thấy rằng số lượng cơ sở làm hàng mã chắc chắn không nhỏ. Và do lượng cầu của thị trường càng ngày càng tăng so với những năm trước, dẫn đến cơ sở làm hàng mã đã làm đủ mọi cách để trục lợi trong kinh doanh.
Từ lâu, tục đốt hàng mã dựa trên niềm tin của người sống rằng những người đã khuất sẽ nhận được những gì người thân đốt xuống. Lợi dụng niềm tin đó, các cơ sở sản xuất hàng mã ngày càng cho ra đời nhiều các chủng loại, vật phẩm hàng mã đa dạng để phục vụ cho thị trường.
Việc đốt hàng mã gây ra nhiều hệ lụy kéo theo như: làm mất vẻ mỹ quan đô thị, gây ô nhiễm môi trường sống và nhất là đã có nhiều vụ cháy mà nguyên nhân là từ việc đốt hàng mã gây ra. Việc đốt hàng mã cũng tiêu tốn biết bao tiền của, gây lãng phí rất lớn cho xã hội, nhất là trong tình hình kinh tế khó khăn hiện nay. Đó là chưa kể đến tục rải giấy tiền, vàng mã trên đường của đám tang là biểu hiện của hành vi kém văn minh nơi công cộng. Những tục lệ này cần sớm loại bỏ trong đời sống hiện đại ngày nay.
Trong vài năm gần đây, đã có một số chùa kêu gọi Phật tử hạn chế đốt hàng mã trong những dịp lễ, tết khi đến cúng chùa. Điển hình, Thượng tọa Thích Duy Trấn - trụ trì chùa Liên Hoa ở quận 11, TP.HCM đã kêu gọi bà con Phật tử nên dùng tiền đốt hàng mã để đóng góp giúp người nghèo, trẻ em cơ nhỡ, người già neo đơn...
10 năm qua, Phật tử của chùa đến cúng không đốt hàng mã và đã dùng tiền đóng góp được hơn 6 tỉ đồng để giúp người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn. Nhận thức được việc giúp cho đồng bào vượt qua những khổ hạnh trong trần tục cũng là ý nghĩa cao đẹp của giáo lý nhà Phật, không chỉ Phật tử chùa Liên Hoa, mà nhiều người theo đạo Phật tại TP.HCM đã hạn chế đốt hàng mã, đồng thời chuyển số tiền mua hàng mã sang các mục đích thiện nguyện, xã hội.
Năm hết Tết đến, nếu như mỗi người, mỗi hộ gia đình đều thực hiện tốt việc không đốt hàng mã thì chắc chắn số tiền tiết kiệm cho xã hội hằng năm sẽ rất lớn, ước lên đến hàng trăm tỷ đồng. Vậy nên, cần coi việc rải, đốt hàng mã là hủ tục nên hạn chế và tiến tới loại bỏ dần trong đời sống hiện đại ngày nay. Đó cũng chính là chúng ta đã góp phần tích cực vào việc xây dựng, thực hiện nếp sống văn minh đô thị.