VĐHN: Phòng chống nguy cơ dịch rầy nâu không chỉ ở lúa Hè Thu 2011

Lúa Hè Thu sớm và Hè Thu chính vụ 2011 ở một số nơi đang bị rầy nâu tấn công, với mật độ thấp dưới 1.000 con/ mét vuông hoặc cao hơn 2.000 con/mét vuông. Đặc biệt, đi kèm với dịch rầy nâu đã có khoảng 13.000 ha bị nhiễm bệnh vàng lùn lùn xoắn lá. Hiện một số nơi lúa bị lùn, nghẹn đòng, cháy rụi.v.v. thiệt hại đến 20%. Nguy cơ bùng phát dịch rầy nâu và bệnh vàng lùn lùn xoắn lá lây lan trên diện rộng nếu không thường xuyên thăm đồng và có biện pháp khống chế kịp thời. Toàn vùng có khoảng 1 triệu ha đang giai đoạn lúa non, đẻ nhánh là mồi ngon thích hợp cho rầy nâu tấn công.
Nguyên nhân làm cho rầy nâu và bệnh lùn lùn xoắn lá lúa trong vụ Hè Thu 2011 có nguy cơ bùng phát rộng là do 1/6 diện tích trên đã được nông dân xuống giống quá sớm, làm cầu nối cho rầy nâu tồn tại, sinh trưởng, lây lan và phát tán dịch bệnh vàng lùn lùn xoắn lá cho các đợt lúa gieo sạ tiếp theo. Mặt khác, sau 13 vụ lúa trong mấy năm qua, dịch rầy nâu và bệnh vàng lùn lùn xoắn lá đã được khống chế, ít tác hại nên phát sinh tâm lý chủ quan không chỉ của bà con nông dân mà lẫn cán bộ ngành nông nghiệp.
Trước tình hình này, ngành nông nghiệp đã có công điện khẩn đến các địa phương, chỉ đạo và hướng dẫn các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho trà lúa Hè Thu. Đó là khôi phục, củng cố ngay hoạt động của ban chỉ huy phòng trừ rầy nâu và bệnh vàng lùn lùn xoắn lá các cấp, theo dõi và có biện pháp xử lý dịch bệnh thích hợp, không để lây lan, có thể thu hoạch sớm những diện tích lúa chín rồi cày vùi để tiêu diệt mầm bệnh hoặc xử lý nhổ bỏ, tiêu huỷ những bụi lúa bệnh. Các cơ quan chuyên môn cũng cần xác định các đối tượng, các giống lúa có khả năng chống chịu dịch bệnh, năng suất cao, thời gian sinh trưởng phù hợp để khuyến cáo cho các địa phương. Các địa phương kết thúc gieo sạ vụ Hè Thu trước trung tuần tháng 06/2011, phải giữ thời gian cách ly giữa 2 vụ lúa kế tiếp ít nhất 20 ngày. Tuyên truyền và khuyến cáo bà con nông dân sử dụng các biện pháp phun thuốc phòng trừ rầy nâu đúng cách, không phun tràn lan, sử dụng đúng loại thuốc, đúng liều lượng, bón phân đúng liều lượng, chủng loại, không thừa đạm, áp dụng 3 giảm 3 tăng.v.v. Mở rộng các mô hình bảo vệ thực vật phòng trừ sâu bệnh bằng các biện pháp sinh học rẻ tiền, hiệu quả và an toàn cho môi trường như sử dụng nấm xanh, máy diệt thu hút và côn trùng, nuôi cá, vịt trên ruộng lúa, trồng một số cây có hoa trên bờ ruộng như cẩm tú, cúc mặt trường, hoa quỳ, sao nhái, hoa bông trang, hướng dương, vừng mè, đậu bắp, đậu xanh... để thu hút nuôi dưỡng thiên địch rầy nâu.
Thực tế cho thấy, việc tiêu diệt rầy nâu, bệnh vàng lùn lùn xoắn lá là không thể nhưng bà con nông dân cần sống chung với “rầy nâu”. Cụ thể nếu không khống chế tốt dịch rầy nâu, bệnh vàng lùn lùn xoắn lá ở vụ Hè Thu 2011 này thì vụ lúa Thu Đông và Đông Xuân năm 2012 bệnh càng có nguy cơ bùng phát cao hơn, thiệt hại ngày càng lớn hơn./.