Tin tức
 |
| Ảnh minh họa. |
Vấn đề cần nhận thức và có giải pháp trước tiên là các mặt hàng nông lâm thuỷ sản xuất khẩu đạt kim ngạch cao như gạo, cao su, thuỷ sản,... có giá trị hàng tỷ USD trở lên, chủ yếu tăng số lượng xuất khẩu từ 30% đến 45% nên tăng kim ngạch là tất nhiên, nhưng giá trị kim ngạch không tăng tương xứng. Riêng xuất khẩu gạo có giá trị tăng hơn 22%, nhưng vẫn giảm so với số tăng về lượng. Giá gạo xuất khẩu bình quân 3 tháng đầu năm ở mức 503 USD/tấn, giảm 8,4% so với cùng kỳ năm trước. Điều này chứng tỏ, xuất khẩu nông sản vẫn là xuất thô, chưa tăng được giá trị qua chế biến.
Tiếp đến, ngành thuỷ sản vẫn còn những mối lo tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu. Xuất khẩu tôm nhờ giá tăng cao, bởi nhu cầu tiêu thụ của một số quốc gia tăng và nguồn cung khan hiếm. Hiện nay, với hơn nửa triệu ha mặt nước có khả năng nuôi tôm sú, tôm thẻ chân trắng ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với dịch bệnh. Đã có hàng ngàn ha tôm nuôi bị thất thu trắng mà việc xác định và xử lý nguyên nhân gây dịch bệnh còn chậm.
Đối với con cá tra, xuất khẩu trong 4 tháng đầu năm 2011 chủ yếu là hàng tồn kho từ năm 2010 chuyển sang, trong khi đó, nguyên liệu cá tra cho chế biến đang khan hiếm. Nguyên nhân từ người nuôi thua lỗ, không mặn mà với con cá tra dù giá cá nguyên liệu đang tăng ở mức cao, gần 29.000 đồng/kg và dự báo giá này còn tăng thêm nếu nguồn cung cá tra nguyên liệu thiếu. Nhiều nhà máy chế biến cá tra đang đói nguyên liệu, hoạt động cầm chừng khoảng 30% công suất. Riêng vụ mùa cá tra sắp đến, theo Hiệp hội doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam, VASEP ước tính sản lượng cá tra nguyên liệu khoảng 500.000 tấn, trong đó các doanh nghiệp tự nuôi được 30%, hợp tác với người nuôi từ 20% đến 30% và phần còn lại do nông dân nuôi tự do. Tuy nhiên, có doanh nghiệp đã đặt câu hỏi nhưng chưa có lời giải đáp. Đó là diện tích và số lượng cá tra giống thả nuôi đến nay vẫn là ẩn số. Do vậy, việc ước đoán sản lượng cá tra nguyên liệu vào cuối năm vẫn chưa rõ ràng. Hiện nay, nguồn cá giống không có, do nhiều cơ sở không tích cực chăm sóc cá tra bố mẹ trong hai năm qua, vì sản xuất và ương nuôi cá giống không có hiệu quả.
Theo kết quả khảo sát mới đây của doanh nghiệp Agifish với gần 70 /100 hộ nuôi cá lớn nhất ở trong vùng An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ.v.v chỉ có khoảng 70.000 tấn cá tra, sẽ thu hoạch trong tháng 6 và tháng 8 sắp tới, trong khi đó Công ty Agifish cần khoảng 65.000 tấn cá để chế biến/năm, trong đó doanh nghiệp tự nuôi 20.000 tấn, dự kiến mua được khoảng 25.000 tấn từ người nuôi, nhưng không chắc chắn vì người nuôi sẽ bán cá nguyên liệu cho doanh nghiệp nào có giá thu mua cao. Như vậy, có thể xảy ra cuộc cạnh tranh mua cá tra nguyên liệu giữa các doanh nghiệp chế biến với nhau trong thời gian tới...
Các mặt hàng nông lâm thuỷ sản sẽ tiếp tục có những đóng góp lớn vào việc ổn định kinh tế vĩ mô, nhờ xuất siêu. Tuy nhiên, nỗi lo xuất khẩu nông sản chưa bền vững do chạy theo số lượng hoặc chưa có giải pháp để cân đối giữa sản xuất tạo nguồn nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu, có thể đẩy sản xuất đến phát triển chạy theo phong trào hoặc đi đến thái cực khác, nông dân ngán ngại đầu tư. Những điều này đều ảnh hưởng đến kết quả mang lại từ xuất khẩu nông sản vào thời điểm cuối năm 2011 này.