Cẩn trọng với tai nạn sinh hoạt té ngã ở người cao tuổi

Một cú té ngã trong sinh hoạt có thể khiến người cao tuổi đối mặt với nguy cơ mất khả năng vận động, đặc biệt khi bị gãy vùng đầu trên xương đùi. Với những bệnh nhân đồng thời mắc nhiều bệnh lý nền như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, việc phẫu thuật càng trở thành thách thức bởi nguy cơ biến chứng cao trên bàn mổ.

Tuy nhiên, nhờ sự phối hợp đa chuyên khoa, nhiều người cao tuổi vẫn được phẫu thuật thay khớp háng bán phần an toàn, giúp người bệnh sớm vận động trở lại và hạn chế biến chứng do nằm lâu.

Như cụ bà 86 tuổi, ngụ TPHCM trước đó vẫn có thể đi lại, sinh hoạt bình thường. Sau một lần té ngã tại nhà, cụ xuất hiện cơn đau nhiều vùng khớp háng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động.

Khi được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám, kết quả chụp X-quang ghi nhận cụ bị gãy vùng đầu trên xương đùi, thuộc nhóm gãy liên mấu chuyển xương đùi – dạng chấn thương thường gặp ở người cao tuổi do tình trạng loãng xương, xương giòn và dễ gãy.

Điều đáng lo ngại là cụ bà đồng thời mắc nhiều bệnh lý nền như tim mạch, tăng huyết áp và đái tháo đường. Đây là những yếu tố khiến nguy cơ biến chứng trong và sau phẫu thuật cao hơn, so với người trẻ. Nếu để người bệnh nằm bất động kéo dài có thể dẫn đến nhiều biến chứng như loét tỳ đè, nhiễm trùng đường tiểu, viêm phổi, suy kiệt….

Gia đình người bệnh quyết định lựa chọn phẫu thuật để giúp cụ giảm đau và sớm phục hồi vận động. Sau khi được các chuyên khoa phối hợp kiểm soát tốt bệnh nền, các bác sĩ tiến hành thay khớp háng bán phần. Ca phẫu thuật hoàn thành trong chưa đầy một giờ.

Ba ngày sau phẫu thuật, sức khỏe cụ bà dần cải thiện, ăn uống bình thường và có thể cử động chân tại giường. Với sự hỗ trợ của bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên vật lý trị liệu, cụ bắt đầu tập vận động từng bước, hướng đến việc lấy lại vận động đôi chân.

Người nhà cụ bà 86 tuổi vui mừng cho hay "Tối đó bà bị trượt té ở nhà. Bà bị bị gãy xương và đưa tới bệnh viện. Gia đình quyết định cho bà mổ. Gia đình rất lo lắng. Hiện tại mổ xong thấy bà đã khỏe, tiến triển tốt. Chân tay bà cử động được. Bác sĩ tới tập vật lý trị liệu cho bà co giãn chân được hai bên.”

Hay như một trường hợp khác là cụ bà 82 tuổi, ngụ xã Hóc Môn nhập viện sau khi té ngã lúc 2 giờ sáng tại nhà. Khi vừa bước chân xuống giường để đi vệ sinh, không may bà mất thăng bằng và té ngã. Sự cố này đã khiến bà bị gãy liên mấu chuyển xương đùi và phải nằm bất động. Gia đình đưa bà đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám, mong muốn phẫu thuật gấp để giải quyết cơn đau và giúp bà sớm vận động trở lại.

Tuy nhiên, đây là một trường hợp đặc biệt khó khi cụ bà mắc bệnh lý tim mạch nặng, trong đó có tình trạng hẹp động mạch và tắc nghẽn mạch vành lên tới 90%, kèm bệnh nền tăng huyết áp. Những bệnh lý này khiến nguy cơ xảy ra biến chứng trong quá trình gây mê, phẫu thuật cũng như hậu phẫu là rất cao.

Các bác sĩ đã tiến hành hội chẩn đa chuyên khoa, đánh giá kỹ tình trạng tim mạch và tổng trạng của người bệnh, đồng thời xây dựng phương án điều trị phù hợp. Sau khi các bệnh lý nền được kiểm soát, bệnh nhân được tiến hành phẫu thuật thay khớp háng bán phần. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa Tim Mạch, Gây mê hồi sức và Chấn thương chỉnh hình, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, cụ bà có thể cử động chân tại giường và đang từng bước phục hồi sức khỏe.

Gia đình xúc động nói “Đêm đó lúc 2 giờ đêm, tự nhiên bà dậy, bước xuống giường, chưa bước được bước nào là sụm té. Chờ sáng rồi đưa bà đi bệnh viện, đến bệnh viện đi chụp hình biết kết quả là xương bị gãy. Sau đó, cha bảo là phẫu thuật. Mổ xong rồi đưa bà ra, mấy anh chị em rất là vui vì bà cũng còn khỏe.”

Theo Bác sĩ chuyên khoa 2 Võ Văn Thẳng – Trưởng khoa Chấn Thương Chỉnh Hình, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, gãy vùng đầu trên xương đùi là chấn thương thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt ở những người có hệ xương suy yếu, trong đó nữ giới chiếm 70% so với nam giới. Phần lớn người bệnh thường đồng thời mắc nhiều bệnh lý nền, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

“Ở người lớn tuổi khi té thường bị gãy cổ xương đùi hoặc phức tạp hơn là gãy liên mấu chuyển. Hai cái gãy đó gọi là gãy đầu trên xương đùi. Cho nên mổ không những để cải thiện chức năng sống mà còn nâng chất lượng sống, sinh hoạt của bệnh nhân. Vì vậy, phải thực hiện ngay, không chần chờ. Nếu thực hiện được sẽ giải phóng gánh nặng cho người bệnh đặc biệt là người có bệnh tim, huyết áp”, Bác sĩ chuyên khoa 2 Võ Văn Thẳng nói.

Ở những bệnh nhân cao tuổi có gãy vùng đầu trên xương đùi, phương pháp thay khớp háng bán phần có thể được cân nhắc trong những trường hợp phù hợp, giúp người bệnh sớm phục hồi khả năng vận động. Do vậy, mục tiêu của phẫu thuật không chỉ là xử lý tổn thương xương mà còn giúp người bệnh sớm thoát khỏi tình trạng bất động, giảm đau, phục hồi vận động và hạn chế các biến chứng nguy hiểm do nằm lâu, cũng như giảm thiểu gánh nặng chăm sóc cho người thân.

So với phương pháp kết hợp xương bằng đóng đinh trước đây, thay khớp háng bán phần có ưu điểm không phải chờ ổ gãy liền xương mới có thể chịu lực, giúp người bệnh có thể tập vận động sớm sau phẫu thuật.

Bên cạnh đó, thay khớp háng bán phần giúp giải quyết trực tiếp tổn thương tại khớp, giảm đau và tạo điều kiện thuận lợi để bệnh nhân sớm tập phục hồi chức năng. Với những trường hợp phù hợp, phương pháp này có thể mang lại khả năng vận động sớm và góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm gánh nặng chăm sóc cho gia đình.

Tuy nhiên, quyết định phẫu thuật cần dựa trên tình trạng tổn thương, tuổi tác, sức khỏe tổng thể và các bệnh lý nền của từng người bệnh. Tuổi tác và bệnh nền có thể khiến cuộc mổ khó khăn hơn, nhưng với đánh giá toàn diện, kiểm soát bệnh lý nền và phối hợp đa chuyên khoa, người cao tuổi vẫn có cơ hội được điều trị an toàn, sớm phục hồi vận động và cải thiện chất lượng cuộc sống.