Tin tứcGần đây, quan hệ Nga - NATO trở nên căng thẳng với nhiều cáo buộc vi phạm không phận. Máy bay NATO đã được triển khai để bắn hạ máy bay không người lái của Nga trong không phận Ba Lan. Tổng thống Mỹ ông Donald Trump tuyên bố ủng hộ ý tưởng bắn hạ máy bay Nga nếu xâm phạm không phận NATO.
Nga cáo buộc đây là hành vi dàn dựng nhằm phá hoại và đổ lỗi, đồng thời cảnh báo các phát biểu của một số chính trị gia châu Âu có thể đẩy thế giới vào một cuộc chạy đua vũ trang, thậm chí nguy cơ “Thế chiến 3”.
Tranh cãi giữa hai bên đang thúc đẩy tốc độ tái vũ trang ở khu vực sườn Đông NATO. Trước mối đe dọa ngày càng lớn từ các vụ va chạm UAV, Đức thông báo sẽ thành lập Trung tâm phòng thủ drone, kết nối tài chính, nhân lực và công nghệ từ chính quyền liên bang và các bang. Sau khi nổ ra xung đột Ukraine, nhiều nước Đông Âu đã tăng cường cơ sở hạ tầng quân sự, mở rộng căn cứ, kho đạn, sân bay và hệ thống phòng không.
Romania mở rộng căn cứ Mihail Kogalniceanu thành một “thị trấn quân sự” với khả năng chứa quân nhân và gia đình. Đức cũng thành lập Lữ đoàn thiết giáp 45 với gần 4.800 quân và 200 nhân viên dân sự thường trực tại Litva.
Tập đoàn vũ khí Rheinmetall của Đức vừa công bố kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất đạn dược ở Latvia, đồng thời mở rộng sản xuất tại Đức, Tây Ban Nha, Romania và Bulgaria. Số lượng đơn đặt hàng của tập đoàn này có thể tăng tới 130 tỷ euro (153 tỷ USD) trong thời gian tới.
Trước những diễn biến đó, Chánh Văn phòng Tổng thư ký Liên hợp quốc ông Earle Courtenay Rattray cảnh báo thế giới đang “mộng du” cuốn vào một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới, phức tạp và nguy hiểm hơn. Ông nêu rõ: “Từ không gian mạng đến không gian vũ trụ, từ tên lửa siêu thanh đến máy bay không người lái dưới biển sâu, nguy cơ leo thang và tính toán sai lầm đang gia tăng. Tôi kêu gọi Mỹ và Nga đàm phán để cắt giảm kho vũ khí”.
Các chuyên gia quốc tế kêu gọi thiết lập các quy tắc toàn cầu hạn chế sử dụng trí tuệ nhân tạo trong vũ khí, cảnh báo sự phát triển nhanh chóng của công nghệ UAV quân sự. Họ nhấn mạnh AI có thể biến chạy đua vũ trang trở thành cuộc chạy đua “hủy diệt nhất” trong lịch sử nếu thiếu cơ chế hợp tác và luật pháp quốc tế.
Tổng thư ký Liên hợp quốc ông Antonio Guterres cũng cảnh báo: “Rủi ro từ AI đang lan sang công nghệ sinh học và vũ khí tự động. Chúng ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của công cụ giám sát hàng loạt, kiểm soát xã hội hàng loạt và thậm chí hủy diệt hàng loạt. Các công nghệ này chưa được quản lý chặt chẽ. Chúng ta cần tiêu chuẩn chung và cơ chế minh bạch, an toàn, trách nhiệm giải trình trước khi triển khai”.
