Một động thái được kỳ vọng sẽ góp phần hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
“Tôi nghĩ cả hai bên đều mong muốn cuộc gặp này diễn ra”, ông Rubio nói trong buổi họp báo bên lề Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN tại Kuala Lumpur. Tuy không đưa ra thời gian cụ thể, ông khẳng định điều quan trọng là “tạo môi trường phù hợp để đảm bảo cuộc gặp mang lại kết quả thực chất”.
Thông tin trên được đưa ra ngay sau cuộc hội đàm đầu tiên giữa ông Rubio và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, diễn ra trong khoảng một giờ. Ông mô tả buổi làm việc là “xây dựng và tích cực”, trong khi phía Trung Quốc cũng nhấn mạnh tính “thực tế và cởi mở” trong trao đổi.
Bối cảnh cuộc gặp càng khiến dư luận chú ý: Mỹ và Trung Quốc đang nối lại các kênh ngoại giao sau một thời gian dài giằng co bằng các đòn áp thuế, công nghệ và ảnh hưởng địa chính trị tại châu Á. Hai nước đã đạt được thỏa thuận khung về thương mại tại London hồi tháng 6, và đang áp dụng một lệnh “tạm hoãn” trả đũa kéo dài 90 ngày – dự kiến hết hiệu lực trong tháng 8.
Theo giới quan sát, nếu cuộc gặp Trump – Tập diễn ra, nó sẽ là một trong những cột mốc ngoại giao quan trọng nhất của năm 2025, đặc biệt khi Mỹ chuẩn bị bước vào giai đoạn nước rút của bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Từ phía Bắc Kinh, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết, trong cuộc gặp với ông Rubio, Trung Quốc đã kêu gọi Washington có cái nhìn “khách quan, công bằng và lý trí”, đồng thời cam kết sẽ đáp trả nếu lợi ích của họ bị đe dọa.
Phía Mỹ trong khi đó vẫn thể hiện lập trường cứng rắn về thương mại. Ông Rubio phủ nhận việc các chính sách thuế quan của chính quyền Trump đang tạo cơ hội cho Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Đông Nam Á. “Chúng tôi không coi đây là lợi thế cho Trung Quốc hay bất kỳ quốc gia nào khác. Đây là nỗ lực để thiết lập lại một hệ thống thương mại công bằng hơn cho nước Mỹ”, ông nhấn mạnh.
Chuyến công du châu Á lần này của ông Rubio cũng nằm trong chiến lược đàm phán song phương với nhiều đối tác, trong đó có 8/10 quốc gia ASEAN, cùng Hàn Quốc và Nhật Bản. Mục tiêu là đạt thỏa thuận thương mại mới trước thời hạn 1/8 – khi một số mức thuế bổ sung của Mỹ có thể chính thức có hiệu lực.
Trong năm 2024, Mỹ ghi nhận mức thâm hụt thương mại với Trung Quốc lên tới 295 tỷ USD, khiến thương mại trở thành một chủ đề trọng tâm trong các diễn đàn nội bộ nước Mỹ, cũng như trong tranh luận quốc tế về định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu hậu đại dịch.
Giới chuyên gia nhận định, cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập – nếu thành hiện thực – sẽ không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn là phép thử thực tế cho tương lai quan hệ Mỹ - Trung, vốn đang ngày càng phức tạp hơn bởi những vấn đề chồng chéo về công nghệ, địa chính trị, nhân quyền và cạnh tranh khu vực.


