Tin tứcHiệp ước mới đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ giữa Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia phía Nam Địa Trung Hải. Quyết định được đưa ra đúng dịp kỷ niệm 30 năm Tuyên bố Barcelona – nền tảng hợp tác hai bờ Địa Trung Hải suốt ba thập kỷ qua.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Hiệp ước, do Ủy ban châu Âu và Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas công bố tháng 10, khẳng định Địa Trung Hải là ưu tiên chiến lược của EU, hướng tới xây dựng một “Không gian Địa Trung Hải chung”. Đây sẽ là khuôn khổ hợp tác mở, thúc đẩy liên kết kinh tế, phát triển bền vững và ổn định lâu dài trên cơ sở hiểu biết lẫn nhau.
Hội đồng châu Âu nhấn mạnh con người là trung tâm của mọi chính sách. Hợp tác tập trung vào giáo dục, tạo cơ hội cho giới trẻ, đổi mới sáng tạo và tăng cường giao lưu văn hóa nhằm củng cố niềm tin và thúc đẩy tăng trưởng xã hội. EU coi đây là những “cây cầu” giúp kết nối hai bờ Địa Trung Hải hiệu quả nhất.
Về kinh tế, EU đánh giá khu vực còn nhiều dư địa hợp tác trong thương mại, đầu tư, đa dạng hóa chuỗi giá trị, phát triển kinh tế biển và năng lượng. Những lĩnh vực này được kỳ vọng tạo thêm việc làm, tăng khả năng chống chịu kinh tế và thu hẹp khoảng cách xã hội.
Bên cạnh đó, việc nâng cấp hạ tầng kết nối và thúc đẩy chuyển đổi xanh được xem là đòn bẩy đưa các nước Địa Trung Hải tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển bền vững.
Trước các thách thức như biến đổi khí hậu, suy thoái môi trường và khan hiếm nước, EU tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong thực thi Công ước Barcelona nhằm bảo vệ hệ sinh thái biển và an ninh môi trường. Những vấn đề như giáo dục, việc làm thanh niên, bảo tồn di sản văn hóa và thách thức nhân khẩu học tiếp tục nằm trong trọng tâm hợp tác.
Ở phương diện an ninh, Hội đồng châu Âu kêu gọi tăng cường phối hợp phòng ngừa xung đột, chống tội phạm có tổ chức, bảo đảm an ninh hàng hải và nâng cao năng lực phản ứng trước các đe dọa xuyên biên giới. Hỗ trợ các đối tác phía Nam củng cố năng lực quốc phòng – an ninh được xem là yếu tố then chốt duy trì ổn định khu vực.
Quản lý di cư cũng là một nội dung trọng yếu của Hiệp ước. EU ủng hộ cách tiếp cận toàn diện, dựa trên quyền con người và sự phối hợp giữa các quốc gia nhằm ngăn chặn di cư bất hợp pháp, bảo đảm an toàn cho người di cư và thực thi hiệu quả chính sách hồi hương, tái hòa nhập.
Với Hiệp ước Địa Trung Hải, EU kỳ vọng tạo dựng một khu vực ổn định, thịnh vượng, nơi Địa Trung Hải trở thành biểu tượng gắn kết thay vì đường chia cắt giữa các quốc gia và cộng đồng.
