Tin tức
Theo nhật báo kinh tế Pháp Les Echos, một trong những nguyên nhân quan trọng là giá dầu không tăng mạnh và kéo dài. Giá dầu từng lên 120 USD/thùng vào cuối tháng 4, nhưng giảm xuống dưới 80 USD/thùng vào giữa tháng 6, trước khi tăng trở lại trong tháng 7.
Giá năng lượng được kiềm chế giúp giảm áp lực lạm phát, qua đó các ngân hàng trung ương không phải tăng mạnh lãi suất. Khả năng tìm tuyến vận chuyển thay thế của các nước sản xuất dầu vùng Vịnh, đặc biệt là Saudi Arabia, cũng giúp một phần nguồn cung tránh phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Trong khi đó, việc Trung Quốc giảm mua dầu khí góp phần hạn chế sức ép lên giá năng lượng.
Doanh nghiệp và AI tạo lực đỡ
Một yếu tố khác là khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Theo bà Mathilde Lemoine, chuyên gia kinh tế trưởng của Edmond de Rothschild, kinh nghiệm từ thời kỳ đại dịch đã thúc đẩy doanh nghiệp đa dạng hóa chuỗi cung ứng, qua đó ứng phó tốt hơn với những gián đoạn mới.
Đáng chú ý, đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một động lực của kinh tế thế giới. Làn sóng đầu tư này thúc đẩy tăng trưởng tại Mỹ và các nền kinh tế xuất khẩu thiết bị liên quan đến AI như Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Malaysia.
Các nhà kinh tế của Goldman Sachs ước tính đầu tư vào AI tại Mỹ đã đạt khoảng 600 tỷ USD, tương đương 1,8% GDP. Tổng đầu tư kể từ năm 2022 lên tới 1.800 tỷ USD.
Tại châu Âu, khả năng chống chịu của nền kinh tế cũng tốt hơn dự kiến. Tăng trưởng quý II đạt 0,4%, trong khi tiêu dùng hộ gia đình trong nửa đầu năm cao hơn dự báo và trở thành một trong những động lực chính của tăng trưởng.
Thị trường lao động châu Âu tương đối vững vàng. Các doanh nghiệp không vội cắt giảm nhân sự khi hoạt động kinh tế chững lại do lo ngại khó tuyển lại lao động khi nhu cầu phục hồi. Số người tìm được việc làm tiếp tục tăng trong quý II, cao hơn khoảng 4 triệu người so với cùng kỳ năm 2023, qua đó hỗ trợ sức mua và nhu cầu trong nước.
Chuyển đổi số cũng góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Kể từ năm 2022, khoảng 1/4 mức tăng trưởng tích lũy của châu Âu đến từ lĩnh vực công nghệ, nơi tạo thêm 1,4 triệu việc làm. Dù chỉ chiếm khoảng 6% giá trị gia tăng của nền kinh tế, công nghệ hiện là lĩnh vực đóng góp nhiều nhất vào tăng trưởng GDP của khu vực.
Bên cạnh đó, châu Âu đã giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Theo tổ chức nghiên cứu Ember, trong tháng 5 và tháng 6/2026, điện Mặt Trời lần đầu trở thành nguồn sản xuất điện lớn nhất châu Âu, vượt điện hạt nhân và khí đốt. Nhờ đó, cú sốc năng lượng năm nay có tác động nhẹ hơn đáng kể so với năm 2022.
Ba rủi ro đối với kinh tế thế giới
Dù có nhiều yếu tố hỗ trợ, triển vọng kinh tế thế giới vẫn đối mặt 3 rủi ro lớn.
Thứ nhất là địa chính trị. Xung đột liên quan đến Iran chưa được giải quyết và nguy cơ giao tranh tái diễn vẫn hiện hữu. Giá dầu ở mức khoảng 94 USD/thùng ngày 21/8 cho thấy thị trường năng lượng vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn.
Thứ hai là thị trường tài chính và nợ công. Dù các ngân hàng trung ương không phải tăng mạnh lãi suất, lợi suất trái phiếu trên thị trường đã tăng đáng kể. Kể từ khi xung đột tại Iran bắt đầu, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng khoảng 0,75 điểm phần trăm, trong khi mức tăng tại Pháp gần 0,9 điểm phần trăm. Nhật Bản, Italy và Anh cũng đang được giới đầu tư theo dõi.
Rủi ro này đặc biệt đáng lo đối với những quốc gia có nợ công cao, trong bối cảnh các chính phủ đồng thời phải tăng đầu tư cho quốc phòng, bảo đảm chuỗi cung ứng, công nghệ và y tế. Nếu chi phí vay tiếp tục tăng, đầu tư và tăng trưởng có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Thứ ba là rủi ro từ chính AI. Quy mô đầu tư vào AI đã trở nên rất lớn. Vì vậy, nếu năng suất hoặc hiệu quả kinh tế mà công nghệ này mang lại không đạt kỳ vọng, tác động có thể lan rộng đến nền kinh tế ở quy mô lớn.