Mỹ rút quân khỏi Iraq, lo ngại khoảng trống ảnh hưởng

00:00
00:00
00:00
Các lực lượng Mỹ dự kiến sẽ hoàn tất việc rút khỏi những căn cứ cuối cùng tại Iraq vào ngày 30/9/2026.
Binh sĩ Mỹ trong lễ bàn giao căn cứ quân sự Taji cho lực lượng an ninh Iraq hồi năm 2020 - Ảnh: Reuters
Binh sĩ Mỹ trong lễ bàn giao căn cứ quân sự Taji cho lực lượng an ninh Iraq hồi năm 2020 - Ảnh: Reuters

Theo các chuyên gia an ninh Iraq, việc liên quân do Mỹ dẫn đầu rút quân có thể giúp Iran và các đồng minh gia tăng ảnh hưởng tại Iraq.

Ông Jasim al-Bahadli, chuyên gia phân tích an ninh Iraq, cho rằng Iran sẽ hưởng lợi về chiến lược khi lực lượng liên quân rút khỏi nước này. Theo ông, sự hiện diện quân sự của liên quân lâu nay đóng vai trò đối trọng với ảnh hưởng của Tehran tại Iraq.

Ông dự đoán các nhóm vũ trang thân Iran có thể coi việc Mỹ rút quân là một thắng lợi và tận dụng thời điểm này để gia tăng ảnh hưởng đối với các quyết định về an ninh và chính trị tại Iraq.

Trong khi đó, Abu Mojtaba al-Yasiri, một chỉ huy thuộc Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq, gọi việc Mỹ rút quân là “thắng lợi lịch sử” đối với các nhóm kháng chiến Hồi giáo và người dân Iraq.

Trao đổi với Reuters, ông cho rằng việc Mỹ rút quân cho thấy Iraq có thể bảo đảm chủ quyền bằng chính lực lượng trong nước và ý chí của người dân.

Việc Mỹ rút quân nhận được sự ủng hộ rộng rãi tại Iraq. Tuy nhiên, một số người lo ngại nước này chưa sẵn sàng hoàn toàn để tự đảm nhiệm an ninh.

Ông Abdulrahman al-Zobaie, một thủ lĩnh bộ lạc dòng Sunni tại Fallujah, cho rằng việc rút quân diễn ra quá sớm và Iraq vẫn chưa hoàn toàn sẵn sàng tiếp quản trách nhiệm bảo đảm an ninh.

Mỹ đưa quân vào Iraq năm 2003 nhằm lật đổ nhà lãnh đạo Saddam Hussein. Sau đó, Mỹ tiến hành chiếm đóng và hỗ trợ thành lập chính phủ do người Shiite lãnh đạo, trước khi rút quân vào cuối năm 2011.

Chưa đầy 3 năm sau, Mỹ trở lại Iraq để hỗ trợ lực lượng nước này chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Cuộc chiến quy mô lớn diễn ra từ năm 2014 đến 2017.

Trong những năm gần đây, Iraq duy trì quan hệ chính trị và quân sự với cả Mỹ và Iran. Năm 2020, Mỹ tiêu diệt tướng Qasem Soleimani, một chỉ huy cấp cao của Iran, trong cuộc tấn công tại sân bay Baghdad. Sau đó, các đồng minh của Iran nhiều lần tấn công các căn cứ Mỹ tại Iraq, kéo theo những đòn đáp trả.

Trong cuộc xung đột với Iran năm nay, 7 trong số 18 quân nhân Mỹ thiệt mạng tại Iraq. Trường hợp gần nhất là một trung sĩ lục quân thiệt mạng khi thực hiện vụ kích nổ có kiểm soát một thiết bị bay không người lái tại căn cứ gần Erbil hồi tháng 7.

Tại Iran, ông Amir Hayat Moqaddam, Phó Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội, ngày 28/9 cho rằng an ninh bền vững sẽ được thiết lập tại Iraq sau khi quân đội Mỹ rời khỏi nước này và khu vực.

Ông cho biết Iran hoan nghênh việc Mỹ rút quân khỏi Iraq và khẳng định Tehran sẽ ủng hộ động thái này. Theo ông, các nhóm kháng chiến tại Iraq hiện vẫn hoạt động và đôi khi nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ.

Về phía Washington, Mỹ cáo buộc các nhóm thân Iran tại Iraq tham gia xung đột khu vực thông qua các cuộc tấn công nhằm vào các nước láng giềng theo chỉ đạo của Tehran. Vụ việc gần đây nhất được đề cập là cuộc tấn công vào một đường ống dẫn dầu lớn của Saudi Arabia trong tháng này.

Chính quyền Baghdad cho biết đang nỗ lực kiềm chế ảnh hưởng của các nhóm này.