Ông Lavrov khẳng định cái gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga chưa bao giờ đơn thuần để giành lãnh thổ, kể cả ở Crimea, Donbass hay Novorossiya. Theo ông, mục tiêu cốt lõi là “bảo vệ người dân, đặc biệt là cộng đồng gốc Nga đã sinh sống nhiều thế kỷ tại đây”.
Ngoại trưởng Nga nhấn mạnh, bất kỳ thỏa thuận nào về Ukraine đều phải đảm bảo an ninh của Nga và quyền lợi cho những “người nói tiếng Nga sống tại Ukraine”. Đây được xem là thông điệp chính thức đặt nền tảng cho lập trường đàm phán sắp tới.
Donbass vốn là tên gọi chung cho hai khu vực Donetsk và Luhansk. Novorossiya (Tân Nga) là khái niệm lịch sử của Đế quốc Nga, hiện bao trùm vùng đông nam Ukraine bao gồm cả Donetsk, Crimea, Zaporizhzhia và Odessa nơi đang là tâm điểm giao tranh ác liệt.
Ông Lavrov dành nhiều thời gian nói về cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/8 tại Alaska. Ông ca ngợi đây là một “cuộc trò chuyện hữu ích”, tạo “bầu không khí rất tốt” và khẳng định Washington đã có cách tiếp cận “sâu sắc hơn” trong việc tìm giải pháp lâu dài cho khủng hoảng Ukraine.
Theo ông, khác với châu Âu nơi vẫn chủ yếu tập trung vào ngừng bắn và tiếp tục viện trợ vũ khí - chính quyền Trump cho thấy sự quan tâm đến việc xử lý nguyên nhân gốc rễ, bao gồm cả vấn đề an ninh của Nga và việc NATO mở rộng về phía đông. Ông Lavrov nhắc lại: “Sau những cam kết không mở rộng, NATO đã thực tế mở rộng tới 5 lần”.
Liên quan đến khả năng tổ chức đối thoại trực tiếp giữa ông Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Ngoại trưởng Nga cảnh báo cuộc gặp cần “chuẩn bị kỹ lưỡng”, tránh lặp lại các thất bại trước đó. Ông để ngỏ khả năng Geneva (Thụy Sĩ) là địa điểm phù hợp.
Ông Lavrov đồng thời chỉ trích ông Zelensky khi nhiều lần viện dẫn Hiến pháp Ukraine để từ chối các yêu cầu nhượng bộ lãnh thổ. Theo ông, nếu Tổng thống Ukraine kiên quyết dựa vào Hiến pháp thì cũng phải tuân thủ điều khoản “bảo vệ quyền lợi của công dân gốc Nga”.
Ngoài ra, ông nhắc đến cuộc họp ngày 18/8 tại Nhà Trắng giữa ông Trump, ông Zelensky và lãnh đạo nhiều nước châu Âu, coi đây là bước nối tiếp sau thượng đỉnh Alaska nhằm thúc đẩy đàm phán.


