Tin tứcĐây là một trong những chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm giúp Israel và Maroc thiết lập quan hệ ngoại giao, công nhận vùng tranh chấp này là một phần lãnh thổ của Maroc.
Trên Twitter, Ngoại trưởng Pompeo viết: "Tôi rất vui mừng thông báo rằng quá trình thiết lập lãnh sự quán Mỹ ở Tây Sahara đã bắt đầu. Chúng tôi mong muốn thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương và tiếp xúc với người dân nơi đây".
Cố vấn Tổng thống Mỹ Jared Kushner (giữa) và Cố vấn An ninh Quốc gia Israel Meir Ben Shabbat (phải) đáp chuyến bay thương mại trực tiếp đầu tiên từ Israel tới Maroc vào ngày 22/12/2020. (Ảnh: AFP via Getty Images)
Có dư luận cho rằng việc mở lãnh sự quán Mỹ ở Tây Sahara sẽ góp phần củng cố hơn nữa quyết định của Tổng thống Trump về việc công nhận chủ quyền của Maroc đối với khu vực tranh chấp ở Tây Sahara và mở đường cho việc khôi phục quan hệ ngoại giao giữa Maroc và Israel.
Maroc là quốc gia thứ 4 bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Israel do Mỹ làm trung gian kể từ tháng 8, sau Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Bahrain và Sudan.
Khu vực Tây Sahara nằm ở Tây Bắc châu Phi. Tại đây, các cuộc tranh chấp lãnh thổ giữa Maroc và phong trào ly khai Tây Sahara mang tên Mặt trận Polisario do Algeria ủng hộ đã kéo dài nhiều thập kỷ. Mặt trận Polisario mong muốn thành lập một quốc gia độc lập tại vùng lãnh thổ này.
Các nỗ lực hòa giải của Liên Hiệp Quốc (LHQ) tại khu vực này kể từ năm 2000 đến nay đã không đạt được những bước đột phá.
Hiện có khoảng 67 nước thành viên LHQ ủng hộ yêu sách của Maroc về chủ quyền tại Tây Sahara, đồng thời có khoảng 38 quốc gia công nhận Cộng hòa Dân chủ Ả Rập Sahara. Đến nay, Mỹ là cường quốc phương Tây duy nhất tuyên bố công nhận chủ quyền của Maroc đối với khu vực Tây Sahara.
Ngoại trưởng Pompeo nói Mỹ ủng hộ các cuộc đàm phán chính trị và hy vọng sẽ giải quyết vấn đề giữa Maroc và Mặt trận Polisario "trong khuôn khổ Kế hoạch tự trị của Maroc".
Được biết, Mỹ lần đầu tiên bày tỏ ủng hộ đối với kế hoạch tự trị này tại LHQ vào năm 2016. Đây là một phần trong khuôn khổ tiến trình đàm phán do LHQ bảo trợ.
Hiện tại, ứng cử viên tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden chưa bình luận về quyết định công nhận Tây Sahara của Trump.
Ngày 22/12 vừa qua, con rể kiêm Cố vấn của Tổng thống Trump, Jared Kushner, và Cố vấn An ninh Quốc gia Israel Meir Ben-Shabbat đã đáp chuyến bay thương mại trực tiếp đầu tiên từ Israel tới Maroc.
Đây là một phần trong tiến trình thiết lập quan hệ ngoại giao và kinh tế giữa Mỹ, Israel và Maroc. Nó được xem là những tiến triển mới nhất của Mỹ trong việc thúc đẩy bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa nhà nước Do Thái với các quốc gia Ả Rập.
Tờ báo Wall Street Journal cho biết, sau cuộc gặp với Quốc vương Maroc Mohammed VI, Cố vấn Tổng thống Mỹ Kushner nói: "Đã đến lúc để khu vực và người dân nơi đây bước vào con đường thay đổi thực sự, hướng tới ổn định, an ninh và thịnh vượng".
