Tin tứcTình trạng được đánh giá là “chưa từng có tiền lệ”, buộc chính phủ phải mở cuộc điều tra trên diện rộng và xem xét hỗ trợ khẩn cấp cho nông dân nuôi trồng.
Theo Kyodo News ngày 20/11, thiệt hại tập trung nặng nhất tại tỉnh Hiroshima – địa phương chiếm tới 60% sản lượng hàu của Nhật Bản. Nhiều hộ nuôi ở Higashihiroshima và Kure báo cáo rằng 80-90% lượng hàu chuẩn bị thu hoạch đã chết từ đầu tháng 10 đến nay, gây sụt giảm sản lượng nghiêm trọng và đẩy người nuôi vào cảnh khó khăn.
Ngày 19/11, Bộ trưởng Nông – Lâm – Thủy sản Nhật Bản Norikazu Suzuki đã tới trực tiếp các trại nuôi tại Higashihiroshima để kiểm tra thực địa.
Sau buổi khảo sát, ông nhận định tình hình “rất nghiêm trọng” và tuyên bố chính phủ sẽ phối hợp với chính quyền địa phương lập nhóm điều tra, đồng thời triển khai các gói hỗ trợ tài chính nhằm giúp nông dân vượt qua thiệt hại.
Không chỉ Hiroshima, tình trạng hàu chết bất thường cũng lan sang các vùng ven biển của tỉnh Okayama và Hyogo. Các hợp tác xã ngư dân và Thống đốc tỉnh Hiroshima đã gửi văn bản kiến nghị chính phủ mở rộng điều tra và đưa ra biện pháp ứng phó khẩn cấp, trong bối cảnh ngành thủy sản địa phương đứng trước nguy cơ thiệt hại kỷ lục.
Năm 2023, Hiroshima thu hoạch khoảng 89.000 tấn hàu, chiếm 60% sản lượng toàn quốc. Bởi vậy, sự cố năm nay được xem là cú giáng mạnh nhất đối với ngành hàu Nhật Bản trong nhiều thập kỷ.
Không chỉ hàu, nhiều loại nhuyễn thể khác cũng chịu ảnh hưởng nặng. Đài NHK đưa tin tại vịnh Mutsu (tỉnh Aomori) – nơi nổi tiếng với sò điệp – khảo sát mới nhất cho thấy hơn 90% số sò điệp con sinh ra trong năm đã chết. Ông Miyashita Soichiro thuộc chính quyền tỉnh Aomori cảnh báo: “Ngành công nghiệp này đang trên bờ vực. Sò điệp không chỉ chết mà còn không phát triển. Điều này chưa từng xảy ra”.
Nhiều nông dân cho biết họ gần như mất trắng. Ông Nabara Daisuke (TP Kure) chia sẻ khi kiểm tra giàn hàu, ông phát hiện phần lớn đã mở vỏ và bên trong hoàn toàn trống rỗng. Trung bình mỗi ngày ông thu hoạch khoảng 200kg hàu đã bóc vỏ, nhưng ngày 19/11 chỉ thu được 30kg.
Bộ Nông – Lâm – Ngư nghiệp Nhật Bản nhận định hiện tượng có thể liên quan đến nhiệt độ nước biển tăng cao bất thường, độ mặn thay đổi do lượng mưa ít hoặc tình trạng thiếu oxy trong nước. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết cần thêm thời gian phân tích để đưa ra kết luận chính thức.
Chuyên gia Hayatake Tadatoshi thuộc Hiệp hội Thủy sản Nhật Bản nhận định nguyên nhân “nhiều khả năng là tổng hợp của nhiều yếu tố”, trong đó biến đổi khí hậu chỉ là một phần. “Mưa ít làm độ mặn tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của hàu. Không giống cá có thể di chuyển để tìm môi trường sống phù hợp, hàu bị cố định tại một vị trí và chịu tác động trực tiếp”, ông phân tích.
Ông Hayatake cho rằng mức độ thiệt hại năm nay “chưa từng có”, khi tình trạng không chỉ xuất hiện ở một vài khu vực mà lan rộng tại Hiroshima, Hyogo và Okayama.
Ông dự báo giá hàu và sò điệp trên thị trường có thể tăng mạnh trong thời gian tới, do “sò điệp phải mất nhiều năm mới đạt kích cỡ làm sashimi. Nếu thời tiết xấu kéo dài, nguồn cung sẽ giảm sâu”.
Trong bối cảnh Trung Quốc vừa áp lệnh cấm hoàn toàn hải sản Nhật Bản gần đây, cuộc khủng hoảng này càng khiến ngành thủy sản nước này thêm chật vật.
Các chuyên gia cho rằng Nhật Bản cần sớm đổi mới công nghệ nuôi trồng, bao gồm lai tạo giống chịu nhiệt tốt hơn, đồng thời khẩn trương xác định nguyên nhân cụ thể để có biện pháp ứng phó phù hợp cho từng khu vực.
