Tin tứcMột núi lửa tại đông bắc Ethiopia bất ngờ phun trào sau gần 12.000 năm, tạo ra cột tro bụi cao hàng chục kilômet lan rộng qua Biển Đỏ sang Yemen, Oman và nhiều khu vực khác.
Theo AFP ngày 24-11, Trung tâm Tư vấn tro núi lửa Toulouse (VAAC) cho biết núi lửa Hayli Gubbi ở vùng Afar (Ethiopia) đã phun trào lần đầu tiên trong gần 12.000 năm, tạo cột khói tro cao tới 14km và trôi xa qua Biển Đỏ đến Yemen, Oman, Ấn Độ và Pakistan. Hình ảnh vệ tinh cho thấy lớp tro bụi dày đặc lan rộng nhanh chóng ngay sau vụ phun trào ngày 23-11.
Theo VAAC, núi lửa cao khoảng 500m này nằm trong thung lũng Rift – một vùng hoạt động địa chất mạnh mẽ, nơi hai mảng kiến tạo gặp nhau. Vụ phun trào được ghi nhận kéo dài nhiều giờ trong ngày 23-11.
Quan chức địa phương Mohammed Seid cho biết hiện chưa ghi nhận thương vong, song đợt phun trào có thể gây thiệt hại kinh tế đối với cộng đồng chăn nuôi gia súc quanh khu vực. “Dù chưa có thiệt hại về người và gia súc, nhiều ngôi làng đã bị tro bụi bao phủ, khiến vật nuôi không còn gì để ăn”, ông nói. Ông Seid cho biết trước đây không có ghi chép nào về việc núi lửa Hayli Gubbi từng phun trào và lo ngại sinh kế của cư dân sẽ bị đe dọa.
Người dân sống quanh khu vực kể lại họ nghe tiếng nổ lớn kèm rung chấn giống “một quả bom bất ngờ phát nổ”. Dữ liệu vệ tinh cho thấy cột khói trắng dày đặc bốc cao và lan rộng.
Theo Reuters ngày 25-11, hai hãng hàng không Ấn Độ – Air India và Akasa Air – đã hủy một số chuyến bay do mây tro từ vụ phun trào ảnh hưởng đến hoạt động bay. Air India hủy 11 chuyến để kiểm tra an toàn máy bay, còn Akasa Air tạm dừng các chuyến đến Trung Đông như Jeddah, Kuwait và Abu Dhabi.
Chương trình Núi lửa Toàn cầu của Viện Smithsonian cho biết Hayli Gubbi không có ghi nhận phun trào nào trong toàn bộ thời kỳ Holocene, bắt đầu khoảng 12.000 năm trước vào cuối Kỷ băng hà. Simon Carn – chuyên gia núi lửa tại Đại học Công nghệ Michigan – cũng xác nhận Hayli Gubbi “không có hồ sơ phun trào trong Holocene”, cho thấy đây là sự kiện chưa từng có trong hơn một thiên niên kỷ.
Trong khi đó tại Indonesia, núi lửa Semeru ở Lumajang, Đông Java – ngọn núi lửa đang hoạt động mạnh – cũng phun trào hôm 19-11. Theo Antara News, tính đến ngày 24-11, vụ phun trào khiến ba người bị thương nặng và ít nhất 528 cư dân phải sơ tán khẩn cấp. Chính quyền địa phương duy trì mức cảnh báo cấp IV – mức cao nhất – và ban bố tình trạng khẩn cấp đến 26-11.
Ba người bị thương đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa huyện Dr. Haryoto. Đợt phun trào gây thiệt hại với hơn 204ha đất nông nghiệp bị hủy hoại, 21 ngôi nhà bị phá hủy nặng, cùng một cơ sở giáo dục, một cơ sở y tế và một trạm điện bị hư hại.
Khoảng 178 người gồm người leo núi, hướng dẫn viên và nhân viên du lịch đã bị kẹt tại trạm Ranu Kumbolo khi núi lửa phun, nhưng hiện đều an toàn do khu vực này nằm ngoài hướng dòng khí nóng. Dữ liệu từ Cơ quan địa chất Indonesia cho biết vụ phun trào lúc 16h ngày 19-11 tạo cột khói cao khoảng 2km và dòng pyroclastic dài tới 7km.
Chính quyền đã phân phát các vật dụng thiết yếu, khẩu trang, chăn, nệm và hàng ngàn suất ăn cho người sơ tán. Người dân được cảnh báo tránh xa khu vực nguy hiểm, bán kính 8km quanh miệng núi Semeru.
