Thế giới tuần qua

(VOH) - Tuần qua, tâm điểm chú ý của thế giới vẫn tập trung vào những diễn biến ở các nước Bắc Phi, đặc biệt là cuộc di chuyển khổng lồ của người dân và các lao động nước ngoài đang làm viêc tại Libya sang các nước láng giềng như Tunisia và Ai cập.

Mặc dù Tripoli vẫn còn năm trong vòng kiểm soát của lãnh tụ Kaddafi, nhưng quân nỗi dậy hình như đã làm chủ các khu vực phía đông và phần lãnh thổ bên ngoài Tripoli.

Cảnh sát bắn hơi cay vào đám đông biểu tình chống chính phủ ở thủ đô Tripoli - Libya hôm 4-3. Ảnh: AP

Các cuộc xung đột đẫm máu giữa lực lượng nổi dây và lực lượng trung thành với ông Kadhafi đã lấy đi mạng sống của hàng ngàn người. Và đã có những lo ngại thật sự về một cuộc khủng hoảng nhân đạo trên đất nước Bắc Phi nhiều dầu hỏa này. Các tàu chiến nước ngoài của Mỹ, châu Âu, Iran đã di chuyển đến Địa Trung Hải dọc theo bờ biển Phía Bắc Libya khiến không khí tại đây nóng lên.Trong khi các tàu dân sự của các nước Brazil, Philippines, Thái Lan, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Anh cũng tập trung để vận chuyển người dân của nhiều quốc gia rời Libya, về đến cảng Piraeus, gần Athenscủa Hy Lạp. Các nước khác như Đức, Anh, Pháp còn dùng không quân chuyển công dân của họ khỏi Libya.

Từ những cuộc nổi dậy tự phát, giờ đây phe nổi dậycho hay họ đã lập một Hội đồng quốc gia nhằm tạo đại diện chính trị, đối kháng với chính phủ Kaddafi. Họ tuyên bố lực lượng nổi dậy đã làm chủ Zawiya, chỉ cách Tripoli 50 km.

Hội đồng Bảo an LHQ bỏ phiếu đồng loạt áp lệnh trừng phạt Libya, ủng hộ lệnh cấm vận bán vũ khí và phong tỏa tài sản trong khi đề nghị trao Đại tá Kaddafi cho Tòa án Tội phạm Quốc tế do cáo buộc gây tội ác chống nhân loại.

Cuộc khủng hoảng ở các nước Bắc Phi đã buộc lãnh đạo ở các nước Ai Cập và Tunisie phải ra đi, nhưng những biến động ở Libya chắc chắn sẽ để lại dấu ấn tiêu cực đối với nền kinh tế thế giới.

Trữ lượng dầu hỏa của Libya nằm trong top ten những nước sản xuất dầu hỏa trên thế giới. Với sản lượng khoảng 1,7 triệu thùng/ngày việc xuất khẩu dầu hỏa trong thời gian diễn ra các cuộc xung đột đã dừng lại hoàn toàn khi phần lớn phía đông nước này rơi vào tay quân nổi dậy, đặt các cơ sở dầu khí Libya trong khắp khu vực vào tầm kiểm soát của phe đối lập.  

Mặc dù Arab Saudi đã tuyên bố sẽ bổ sung nguồn cung cấp thiếu hụt từ Libya, bằng cách vận chuyển thêm các thùng dầu qua Biển Đỏ. Tuy nhiên, xét về mặt chất lượng, dầu của Arab Saudi không thể so sánh với dầu của Libya vì dầu của Libya có hàm lượng lưu huỳnh ít hơn 0,5% Sulfur, là dầu thô ngọt nhẹ, thích hợp với việc chế biến nhiên liệu cho các động cơ xăng và dầu diesel chất lượng cao. Trong khi ở Arab Saudi và các nước Mỹ Latinh dầu thô thưởng được xem như là dầu chua vì có nhiều lưu huỳnh hơn.

Về những tranh chấp giữa Campuchia và Thái Lan ở khu vực đền Preah Vihear, Bộ Ngoại giao Thái Lan nói rằng, nước này chưa bao giờ đề nghị Tổ chức Văn hoá, Khoa học và Giáo dục Liên Hợp Quốc đưa đền Preah Vihear ra khỏi danh sách Di sản Văn hoá Thế giới. Ngay cả khi đặc phái viên UNESCO Koichiro Matsuura tới khu vực này, Thái Lan cũng không có một đề nghị nào như vậy như các phương tiện truyền thông gần đây đã công bố.

Trong một thông cáo, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Thái Lan Thani Thongphakdi cho biết quan điểm của Thái Lan là nếu tranh chấp giữa hai nước liên quan đến ngôi đền Preah Vihear vẫn chưa được giải quyết, cả hai bên cần đình chỉ tất cả các hoạt động liên quan đến ngôi đền, kể cả việc cân nhắc đến các kế hoạch hành chính tại khu vực này.

Tuyên bố của ông Thani đưa ra trong bối cảnh ông Matsuura, Người phát ngôn của Thủ tướng Campuchia Hunsen nói rằng, Thái Lan có ý định đề nghị UNESCO đưa ngôi đền cổ này ra khỏi danh sách Di sản Thế giới.

Hai tàu đánh cá Trung Quốc xâm nhập hải phận Hàn Quốc đã bị bắt. Trong cuộc xung đột, cảnh sát biển Hàn Quốc bắn một thuyền viên Trung Quốc vào chân. Tàu đánh cá Trung Quốc nhiều lần xâm nhập đặc khu kinh tế Hàn Quốc và bắn vào tuần duyên Hàn Quốc, nhưng đây là lần đầu tiên phía Hàn Quốc sử dụng vũ khí trả đũa.

Theo hãng thông tấn Yonhap, lực lượng tuần duyên Hàn Quốc hôm 4/3, cho biết đã phải nổ súng khi chận xét tàu đánh cá Trung Quốc xâm nhập sâu 11 km trong vùng đặc quyền kinh tế của Hàn Quốc. Phía Hàn quốc cho biết, lực lượng tuần duyên nước này đã bắt giữ hai tàu cá Trung quốc và nổ súng khi họ bị phía Trung quốc sử dụng búa và thanh sắt tấn công. Vụ nổ súng khiến một thuyền viên Trung quốc bị thương ở chân. 10 thuyền viên và chiếc tàu này bị bắt đưa vào cảng Teaen.

Hàn Quốc dự trù phạt mỗi chiếc tàu đánh cá trái phép này 27.000 đôla, truy tố thủy thủ đoàn tội gây thương tích cho một sĩ quan Hàn Quốc.