Tin tứcĐây được xem là bước đi mạnh mẽ nhất của ông Trump kể từ khi trở lại Nhà Trắng, trong nỗ lực chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài gần hai năm giữa Israel và lực lượng Hamas.
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết Hamas đã “đồng ý về nguyên tắc” với kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất, trong đó bao gồm việc thả toàn bộ con tin người Israel còn sống để đổi lấy tù nhân Palestine, cùng các cam kết tiến tới ngừng bắn dài hạn.
“Tôi đã yêu cầu Israel ngừng không kích ngay lập tức để việc trao đổi con tin diễn ra an toàn và nhanh chóng. Đây là thời điểm để hòa bình, không chỉ cho Gaza mà cho cả Trung Đông,” người đứng đầu Nhà Trắng nói.
Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Hamas gửi phản hồi chính thức thông qua các trung gian Ai Cập và Qatar, cho biết họ “sẵn sàng đàm phán chi tiết và thực thi từng bước của thỏa thuận” do Mỹ làm trung gian.
Một quan chức cấp cao của Hamas xác nhận nhóm đồng ý trả tự do cho toàn bộ con tin theo công thức trao đổi mà Washington đề xuất, song không cam kết việc giải giáp hoàn toàn lực lượng vũ trang, theo hãng tin Al Jazeera.
“Không thể có chuyện giải giáp khi Israel vẫn chiếm đóng và tấn công thường dân ở Gaza,” quan chức này nói.
Tại Tel Aviv, văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel “đã sẵn sàng triển khai giai đoạn đầu của kế hoạch” ngay sau khi các điều khoản được thống nhất. Tuy nhiên, nội bộ chính phủ Israel vẫn chia rẽ sâu sắc.
Trong khi gia đình các con tin kêu gọi nhanh chóng đàm phán để đưa người thân trở về, nhiều thành viên cực hữu trong nội các lại phản đối việc tạm dừng chiến dịch quân sự, cho rằng điều đó sẽ giúp Hamas củng cố lực lượng.
Theo các nguồn tin ngoại giao, một trong những điểm gây tranh cãi nhất là điều kiện về quyền quản lý Gaza sau chiến tranh.
Đề xuất của Trump yêu cầu Hamas từ bỏ quyền lãnh đạo chính trị và bàn giao khu vực này cho một cơ chế quản trị tạm thời gồm các nhân vật kỹ trị được quốc tế bảo trợ. Còn phía Hamas muốn thành lập hội đồng chuyển tiếp gồm các quan chức Palestine độc lập, được sự ủng hộ của các quốc gia Ả Rập láng giềng.
Dù có dấu hiệu tiến triển, các cuộc tấn công vẫn chưa dừng lại. Các nhân chứng tại Gaza cho biết nhiều khu vực ở thành phố Gaza và Khan Younis tiếp tục bị không kích ngay sau phát biểu của Trump, dù cường độ được cho là đã giảm.
Quân đội Israel tuyên bố các chiến dịch này “nhằm bảo vệ lực lượng trên thực địa” cho đến khi nhận được chỉ thị mới từ chính phủ.
Từ đầu cuộc chiến ngày 7/10/2023 đến nay, Israel cho biết vẫn còn 48 con tin bị Hamas bắt giữ, trong đó khoảng 20 người được cho là còn sống. Theo Bộ Y tế do Hamas kiểm soát ở Gaza, hơn 66.000 người đã thiệt mạng, phần lớn là dân thường, và phần lớn cơ sở hạ tầng bị phá hủy.
Nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế cáo buộc Israel vi phạm luật nhân đạo và tấn công bừa bãi, trong khi Tel Aviv khẳng định hành động quân sự của họ là để tự vệ sau các vụ tấn công khủng bố của Hamas.
Ông Trump đặt hạn chót đến 18h Chủ nhật 5/10 theo giờ miền Đông Mỹ (5h giờ sáng thứ Hai 6/10 theo giờ Việt Nam) để Hamas chấp thuận toàn bộ thỏa thuận.
“Nếu họ không làm vậy, sẽ có hậu quả nghiêm trọng,” Tổng thống Mỹ cảnh báo, nhưng không nêu rõ chi tiết.