Tin tứcHay nói chính xác hơn là cần phải có nguồn
nhân lực chất lượng cao, đã qua đào tạo, có trình độ tay nghề và trình độ văn
hóa nhất định. Với định hướng này, dự kiến mỗi năm tại các KCX-KCN cần khoảng
100.000 lao động qua đào tạo. Đây quả là vấn đề không dễ dàng thực hiện bởi để
có nguồn nhân lực qua đào tạo lên đến hàng trăm ngàn người thì không phải ngày
một ngày hai là có thể có được. Trên thực tế, trong số gần 260.000 lao động đang
làm việc tại các KCX-KCN hiện hữu của TPHCM thì 84% trong số đó là lao động phổ
thông. Điều này cho thấy, số lao động có trình độ, tay nghề làm việc trong các
doanh nghiệp có đầu tư công nghệ tiên tiến chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với yêu
cầu chung hiện nay. Lo lắng trước thực tế này, ông Nguyễn Tấn Định-phó Ban quản
lý các KCX-KCN TP nói:
Thật ra, trước xu thế cạnh tranh , hầu hết các doanh nghiệp đều muốn chuyển đổi
công nghệ tiên tiến, hiện đại để nâng cao chất lượng sản phẩm , tăng năng suất
và giảm bớt áp lực về vấn đề lao động phổ thông. Song, vì không tuyển được nguồn
nhân lực có trình độ , tay nghề để vận hành , thích nghi với công nghệ mới và
làm việc trong môi trường công nghiệp nên đa số doanh nghiệp gặp rất nhiều khó
khăn, phải lệ thuộc chuyên gia nước ngoài. Điều này cũng lý giải vì sao tại các
KCX-KCN TP hiện có khoảng 2000 chuyên gia nước ngoài đang làm việc.
Để tháo gỡ khó khăn này, giải pháp mà một
số doanh nghiệp trong các KCX-KCN thực hiện trong thời gian qua là đưa lao động
ra nước ngoài để đào tạo , nhưng tỷ lệ lao động được đào tạo là không nhiều và
thường là chi phí đào tạo sẽ rất cao. Vì vậy, trong nhiều năm trở lại đây, chỉ
có khoảng 6000 lượt lao động Việt Nam được doanh nghiệp đưa sang các nước như
Đài Loan, Nhật, Hàn Quốc, Thái Lan , Singapore…để đào tạo thêm về chuyên môn,
quản lý, điều hành để thay thế các chuyên gia nước ngoài . Nói như thế không có
nghĩa là tại các KCX-KCN thiếu lao động qua đào tạo vì theo thống kê, mỗi năm có
trên 20.000 sinh viên tốt nghiệp ở các trường nghề trên địa bàn TP sẽ đủ để đáp
ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Nhưng nhìn chung , phần lớn sinh viên sau khi tốt
nghiệp tại các trường được doanh nghiệp tuyển dụng đều không thể đáp ứng được
yêu cầu của công việc ngay lập tức. Thông thường, đối với những lao động mới này,
doanh nghiệp phải tốn công đào tạo thêm từ 3-6 tháng mới có thể làm quen với
công việc. Ông Huỳnh Minh Đức -giám đốc phòng tổ chức hành chính công ty cổ phần
dược phẩm SAVI - KCX Tân Thuận cho biết thực tế tại doanh nghiệp mình:
Đó chính là cái khó chung của nhiều doanh nghiệp trong các KCX-KCN hiện nay về
nguồn nhân lực qua đào tạo. Do đó , vấn đề đặt ra là làm sau có sự gắn kết giữa
doanh nghiệp và các trường nghề trong công tác đào tạo nguồn nhân lực cho các
doanh nghiệp . Theo ông Trần Anh Tuấn- phó giám đốc Trung tâm dự báo nhu cầu
nhân lực và thông tin thị trường lao động TP, hầu hết các doanh nghiệp đều muốn
tuyển dụng lao động có tay nghề chuyên môn nhưng chất lượng đào tạo và cơ cấu
ngành nghề đào tạo của các trường hiện nay chưa đáp ứng với yêu cầu của doanh
nghiệp. Ông Tuấn cho biết thêm:
Thực tế đó đã chứng minh khi rất nhiều sinh viên khi tốt nghiệp ra trường đều
làm việc trái ngành , trái nghề và thiếu những kỹ năng cần thiết để thích ứng
với công việc như ngại giao tiếp, vốn ngoại ngữ kém, chưa xử lý tốt tình huống
và thích nghi với văn hóa doanh nghiệp. Hay nói nôn na đó là thiếu những kỹ năng
mền để có thể đáp ứng tốt công việc mà doanh nghiệp cần. Đề cập đến vấn đề này
bà Đinh Thụy Mỹ Quỳnh, giám đốc Trung tâm đào tạo khu công nghệ cao TPHCM cho
rằng:
Trong vòng 5 năm tới, tại các KCX-KCN TP sẽ có khoảng 500 hecta đất thương phẩm
được đầu tư và đi vào hoạt động lại càng tăng thêm áp lực về nguồn lao động, đặc
biệt là lao động chất lượng cao. Ước tính tỷ lệ lao động chất lượng cao sẽ chiếm
38% , tức khoảng 30.000 người . Do vậy, ngay từ bây giờ , để thu hút lao động
phục vụ cho nhu cầu mở rộng và phát triển theo hướng hiện đại , Ban quản lý các
KCX-KCN cần phải phối hợp với các trường nghề để đào tạo theo yêu cầu nhằm chủ
động nguồn nhân lực trong tương lai. Mặc khác, các trường cũng phải thay đổi
cách thức đào tạo theo nhu cầu xã hội chứ không nên đào tạo dàn trãi. Đề cập đến
vấn đề đạo tạo nguồn nhân lực theo đúng nhu cầu của doanh nghiệp, ông Phan Hữu
Tấn Đức, giám đốc Trung tâm đào tạo theo nhu cầu xã hội, trường đại học Nguyễn
Tất Thành cho biết về sự chủ động của đơn vị mình:
Kết hợp với giải pháp về đào tạo, một trong những yếu tố không kém phần quan
trọng khác để thu hút nguồn nhân lực cho các KCX-KCN đó chính là cần phải có
chính sách về tuyển dụng lao động , chính sách về tiền lương , chính sách về nhà
ở và xây dựng môi trường làm việc phù hợp./.