Cần đẩy nhanh tiến trình xử lý nợ xấu

(VOH) - Vấn đề xử lý nợ xấu được xem là “món nợ” của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong năm 2012, theo các chuyên gia, trong năm 2013 này, cần đẩy nhanh hơn nữa quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, khẩn trương xử lý nợ xấu và sớm đưa lãi suất về đúng quy luật thị trường.

Tỷ lệ nợ xấu hiện nay của hệ thống ngân hàng đã giảm xuống mức khoảng 6% tổng dư nợ. ảnh: TNO

Vấn đề xử lý nợ xấu được nhắc đến từ năm 2011, nhưng đến nay, những gì chúng ta làm được có vẻ vẫn rất khiêm tốn. Cho đến thời điểm hiện tại, nợ xấu vẫn là bài toán khá nan giải của nền kinh tế. Để xử lý tối ưu bài toán này, Ngân hàng Nhà nước cần đưa ra những bước đi cụ thể, rõ ràng. Ông Nguyễn Viết Mạnh, Vụ trưởng Vụ Tín dụng Ngân hàng Nhà nước, cho rằng: ”Nợ xấu là câu chuyện không chỉ riêng ngành ngân hàng, Chinh phủ cũng đã quyết định việc tập trung giải quyết nợ xấu là của toàn bộ các cơ quan của Chính phủ cũng như là các doanh nghiệp. Điều này thể hiện rất rõ trong Nghị quyết 01 và 02. Đây không chỉ là câu chuyện của ngành ngân hàng nhưng trong đó, ngành ngân hàng sẽ phải tích cực và có nhiều việc phải làm hơn”.

Hiện tại, nút thắt dòng vốn tín dụng ra thị trường của các ngân hàng đó là nợ xấu. Việc chưa xử lý được dứt điểm hoàn toàn nợ xấu cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến cho quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng trong năm 2012 chưa thực sự diễn ra như mong đợi. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu, đưa ra cảnh báo: “Vấn đề là nếu chúng ta nhìn nhận nợ xấu không chỉ gây ảnh hưởng đến ngân hàng mà còn có thể đưa cả nền kinh tế đi vào khủng hoảng thì chúng ta cần phải có giải pháp tức thì”.
Đề án tái cấu trúc các tổ chức tín dụng cũng như kế hoạch xử lý nợ xấu của nền kinh tế vẫn đang tiếp tục được thực hiện gấp rút trong năm 2013. Theo các chuyên gia kinh tế, quá trình xử lý nợ xấu cần phải đạt được 3 mục tiêu cơ bản là phải đảm bảo thanh khoản của hệ thống ngân hàng, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và các ngân hàng yếu kém cần được xử lý triệt để.

Theo đề án xử lý nợ xấu vừa được Ngân hàng Nhà nước hoàn thành, bên cạnh việc yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động xử lý nợ xấu thông qua tăng cường trích lập dự phòng rủi ro, một trong những giải pháp quan trọng khác là các tổ chức tín dụng phải tích cực thu hồi nợ thông qua xử lý tài sản bảo đảm. Theo Ngân hàng Nhà nước, trong tổng dư nợ của toàn nền kinh tế có 72% dư nợ có tài sản bảo đảm, trong đó 66% là bất động sản. Nếu tính trên tổng số nợ xấu, thì trên 80% có tài sản bảo đảm và trong số này có 57% là bất động sản. Nếu xử lý được khối tài sản bảo đảm, việc xử lý nợ xấu sẽ có chuyển biến nhanh chóng và tích cực trong thời gian tới. Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, thành viên hội đồng chính sách tiền tệ Quốc gia, cho rằng: “Xử lý nợ xấu là nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn 2 trong quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng. Mục tiêu lớn mà Chính phủ hiện nay đặt ra là phục hồi thị trường bất động sản. Nếu chúng ta không phục hồi được thị trường bất động sản thì việc xử lý nợ xấu sẽ gặp khó khăn lớn và tốn kém rất nhiều chi phí. Ở các nước tư bản, không gặp khó khăn về thủ tục hành chính, thuế khóa,…việc phục hồi bất động sản dựa chủ yếu vào chính sách tiền tệ, tăng kỳ hạn cho vay đối với người mua nhà và hạ lãi suất cho vay xuống”.

Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ nợ xấu hiện nay của hệ thống ngân hàng đã giảm xuống mức khoảng 6% tổng dư nợ, thay vì con số 8,6% như trước kia. Lý do chính giúp nợ xấu có xu hướng giảm trong thời gian qua là ngân hàng thương mại đã đẩy mạnh việc trích lập dự phòng rủi ro, theo chỉ đạo của cơ quan quản lý và cơ cấu lại nợ. Bên cạnh đó, tỷ lệ nợ xấu giảm cũng còn có lý do các tổ chức tín dụng đã cẩn trọng hơn trong thẩm định cho vay để không xuất hiện nợ xấu trên các khoản cho vay mới. Nếu đây là con số thật thì đó là điều hết sức đáng mừng, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay công ty xử lý nợ quốc gia vẫn chưa được ra đời. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cũng đặt dấu chấm hỏi về độ chính xác của con số này? Tiến sĩ Lê Thẩm Dương, Trưởng khoa quản trị kinh doanh, Trường Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh, đưa ra quan điểm: “Nợ xấu giảm là tín hiệu mừng nhưng cần phải nhìn cho kỹ, 6% không quan trọng bằng cơ cấu nợ xấu. Cụ thể là nợ xấu nhóm 3, nhóm 4, chắc chắn mất vốn là bao nhiêu, chưa mất vốn mà còn tài sản thế chấp thì liên quan chất lượng tài sàn thế chấp là bao nhiêu”.

Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 02 vào tháng 1/2013 về việc phân loại nợ và trích lập dự phòng nợ xấu. Đây là một bước đi tích cực trong việc giúp các ngân hàng tuân thủ các tiêu chí khắt khe về phân loại nợ xấu. Hiện tại, Ngân hàng Nhà nước cũng đã trình Chính phủ đề án thành lập Công ty mua bán nợ quốc gia. Tuy nhiên cũng có nhiều ý kiến băn khoăn về sự ra đời của Công ty này khi nguồn vốn để hoạt động lớn trong bối cảnh nền kinh tế còn khó khăn…Do đó việc thành lập công ty Mua bán nợ quốc gia cần được nghiên cứu, tính toán hết sức thận trọng.

Việc giải quyết triệt để nợ xấu vào thời điểm này là cần thiết để hỗ trợ nền kinh tế. Và quan trọng hơn là Ngân hàng Nhà nước cần có các biện pháp để nợ xấu không quay trở lại. Nếu không khi nợ xấu về ngưỡng an toàn, các ngân hàng lại thoải mái cho vay thì chắc chắn nợ xấu sẽ lại tăng lên.