Sau hơn 3 năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO, Việt Nam đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ trong lĩnh vực phân phối. Chỉ xét riêng lĩnh vực bán lẻ, thị trường Việt Nam được đánh giá là đầy triển vọng, có sức hút lớn đối với các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tính đến cuối năm 2010, tổng số chợ trên cả nước (chợ trong quy hoạch) có khoảng 8.591 chợ, bao gồm 234 chợ hạng I, 887 chợ hạng II, 7.470 chợ hạng III, 1.130 chợ tạm và chợ chưa xếp hạng (trong số đó có 79 chợ đầu mối nông sản cấp vùng và cấp tỉnh). Giá trị hàng hóa lưu thông qua chợ chiếm khoảng 40%, qua các loại hình phân phối hiện đại chiếm 15 - 20%. Mặc dù lĩnh vực bán lẻ phát triển rất nhanh, nhưng do nguồn lực còn hạn chế, nên hệ thống phân phối bán lẻ trong nước vẫn còn nhiều yếu kém, đặc biệt là vấn đề quản lý. Ông Phạm Đình Thưởng- Trưởng phòng Xây dựng pháp luật, Vụ Pháp chế, Bộ Công thương nhận định:
Giáo sư Robert Rogowsky - Trường Chính sách công, Đại học George Mason đã chia sẻ ba vấn đề chính trong kinh nghiệm bán lẻ ở sáu quốc gia (Trung Quốc, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Thái Lan và Mỹ) được chọn lọc phù hợp với thị trường bán lẻ của Việt Nam là: Khuôn khổ pháp lý chung về bán lẻ, Phân vùng và lập kế hoạch và Quản lý công - Nhà nước. Chẳng hạn như, phân vùng và quy hoạch thương mại, phân ra thị trường địa lý để người dân có thể dễ dàng tiếp cận các cửa hàng bán lẻ, diện tích phù hợp với một cửa hàng chuyên biệt hay trung tâm mua sắm nhỏ ở Việt Nam là khoảng từ 200m2 - 1000m2, không bán theo giá lỗ cũng là một yếu tố giúp cho ngành bán lẻ phát triển ổn định, đảm bảo tính cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn,…
Đánh giá về vấn đề ổn định thị trường bán lẻ, ông Trương Đình Tuyển-thành viên hội đồng tư vấn tài chính tiền tệ quốc gia, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại cho biết:
Bên cạnh đó, hệ thống bán lẻ của Việt Nam đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức, đặc biệt là cần phải xây dựng được một hệ thống phân phối hiện đại, hài hòa giữa thành thị và nông thôn, bảo đảm hoạt động có hiệu quả và cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, giữa các công ty trong nước và nước ngoài. Phó giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Thọ Xuân, chuyên viên cao cấp, viện nghiên cứu thương mại thuộc Bộ Công thương băn khoăn:
Do đó, để giải quyết những vấn đề còn khó khăn nói trên, đòi hỏi không chỉ nỗ lực của Chính phủ và doanh nghiệp mà còn cần tranh thủ sự hỗ trợ và hợp tác của các nước và các chuyên gia quốc tế. Đây sẽ là cơ sở để quản lý lĩnh vực dịch vụ phân phối tốt hơn, tạo hành lang pháp lý cho các doanh nghiệp cùng phát triển. Đồng thời giúp người tiêu dùng an tâm, tin tưởng về chất lượng hàng hóa, giá cả, mặt hàng bình ổn vào chợ truyền thống sẽ được cung ứng kịp thời, đi sâu vào khu dân cư ngăn chặn giá cả hàng hóa tăng đột biến.
