Chủ động gỡ khó cho doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển kinh tế

Doanh nghiệp là đối tượng trực tiếp có tác động mạnh đến nền kinh tế.Chủ động gỡ khó cho doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển kinh tế. (ảnh: tongcucthue)

Tuy nhiên, nếu phân tích một cách sâu sắc thì kinh tế nước ta vẫn còn nhiều điều đáng lo ngại.

Trước tiên, có thể thấy kinh tế còn thiếu sự đột phá và chưa thật sự bền vững. Năm 2014, tăng trưởng GDP của Việt Nam dự báo đạt mức 5,8%. Mặc dù cao hơn năm 2013 (5,42%) nhưng mức tăng rất thấp. Nguyên nhân chủ yếu là do tổng mức đầu tư xã hội giảm mạnh từ khoảng 40% GDP năm 2011 xuống còn 30,1% GDP năm 2014 và tình hình hoạt động của doanh nghiệp trong nước vẫn nhiều khó khăn. Số doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động có xu hướng liên tục tăng. Theo số liệu thống kê của Bộ kế hoạch và đầu tư: trong 8 tháng năm 2014, có 47.450 doanh nghiệp thành lập mới, giảm 9,5% so với cùng kỳ năm 2013. Trong khi đó, số doanh nghiệp giải thể lên đến 44.500 doanh nghiệp, tăng 12,9% so cùng kỳ năm trước. Hơn thế, chỉ số hàng tồn kho của doanh nghiệp lại tăng cao hơn so với năm 2013 ở mức trên 13%. Năm 2014 là năm thứ 3 liên tiếp nước ta xuất siêu nhưng kim ngạch xuất khẩu tăng chủ yếu ở khối doanh nghiệp FDI. Tính trong 8 tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 97 tỷ USD, tỷ trọng xuất khẩu các doanh nghiệp FDI đóng góp tới 70% tổng kim ngạch tăng thêm và đạt hơn 65 tỷ USD; xuất siêu gần 12 tỷ USD với các mặt hàng chủ yếu là gia công lắp ráp. Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Việt Á cho rằng: “Bên cạnh những lý do khách quan của thị trường hội nhập, một phần cũng do sơ suất của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Họ không đủ lực để tận dụng các nguồn lực về vốn, thị trường, đặc biệt là những hỗ trợ tư vấn pháp lý, quản trị nghiên cứu. Các DN nhỏ và vừa rất kỳ vọng vào việc nhà nước tạo ra một hành lang pháp lý tối ưu nhất để doanh nghiệp có thể giảm được chi phí liên quan đến thủ tục, đặc biệt là vấn đề cải cách hành chính”.

Trong những tháng đầu năm, xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước ước đạt gần 32 tỷ USD, tăng 11% so cùng kỳ. Đây là tín hiệu tốt cho thấy sự phục hồi của phát triển sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, sự phục hồi này vẫn ở mức thấp ! Tổng cầu của nền kinh tế thấp thể hiện qua tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng ước đạt 2.148 tỷ đồng. Mặc dù có tăng 11,25% so với cùng kỳ nhưng nếu loại trừ yếu tố giá thì chỉ tăng 6,1% - 6,4%. Tiến sĩ Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký phòng Thương Mại và Công nghiệp Việt Nam nhìn nhận: “Rõ ràng xu thế từ năm 2010 nền kinh tế dần đi xuống. Tới năm 2013 và trong 8 tháng năm 2014 này, nền kinh tế có dấu hiệu đi lên, bắt đầu phục hồi, mặc dù còn mong manh nhưng có những dấu hiệu tích cực. Vấn đề của chúng ta là cố gằng làm sao duy trì được nhịp độ đó tiếp tục đi lên một cách bền vững”.

Năm 2015, sẽ là thời điểm quan trọng để nước ta đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Hiện nay, ngoài việc gia nhập WTO và đã ký 8 hiệp định thương mại tự do (FTA), Việt Nam sẽ thực hiện cam kết khu vực mậu dịch tự do Asean và đang đàm phán với 8 FTA khác. Trong đó, đáng chú ý nhất sẽ là hoàn tất đàm phán với một số đối tác như: Liên minh Châu Âu, Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) hay Hiệp định đối tác kinh tế khu vực toàn diện… Các hiệp định này sẽ cho phép dịch chuyển lao động, dịch vụ, đầu tư và hàng hóa giữa các nước diễn ra một cách tự do hơn và là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng được thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích có thể đem lại thì một số ngành sản xuất trong lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, thị trường bán lẻ trong nước và thị trường lao động, việc làm… dự báo sẽ chịu tác động tiêu cực nếu không có các biện pháp ứng phó phù hợp và kịp thời. Ông Nguyễn Ngọc Bảo - ủy viên thường trực Ủy ban kinh tế Quốc Hội phân tích: “Vấn đề quan trọng mà cơ chế, chính sách cần hướng đến là phải tập trung tháo gỡ khó khăn sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp và người dân vì đây là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và đảm bảo an sinh xã hội. Theo tính toán, nếu giảm được 1 ngày trong thời gian thực hiện thủ tục xuất khẩu, các doanh nghiệp VN giảm được khoản chi phí giao dịch tương đương 1% giá trị tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 1 năm ( khoảng 2,7 tỷ USD ) hoặc nếu số giờ nộp thuế giảm từ 872 giờ/năm xuống còn 171 giờ/năm như mục tiêu của nghị quyết 19, sẽ tiết kiệm chi phí tới 6,6 nghìn tỷ đồng”.